HESA Šáhid-136
HESA Šáhid-136 (perski شاهد ۱۳۶) lub HESA Šáhed-136 to irańska amunicja opóźniona, bezzałogowy autonomiczny samobójczy („kamikaze”) rojowy dron z silnikiem ciągnącym, przeznaczony do niszczenia celów naziemnych.
Opis
HESA Szahid-136 to irański bezpilotny autonomiczny samobójczy rojowy dron z silnikiem ciągnącym, przeznaczony do niszczenia celów naziemnych. Został opracowany przez firmę Iran Aircraft Manufacturing Industries (HESA) i zaprezentowany w grudniu 2021 roku. Dron jest odpalany w seriach po pięć lub więcej sztuk z przygotowanego stanowiska startowego, zaprojektowany tak, aby swoją liczbą przytłoczyć obronę przeciwlotniczą celu.
Konstrukcyjnie jest to średniopłat z delta skrzydłem i statecznikami na końcach skrzydeł. W dziobie umieszczona jest głowica bojowa oraz optyka do precyzyjnego naprowadzania. Silnik MD 550, chińska kopia niemieckiego Limbach L550e, znajduje się w tylnej części kadłuba i napędza dwupłatową śmigło ciągnące. Dron ma długość 3,5 metra, rozpiętość skrzydeł 2,5 metra, waży około 200 kg i osiąga prędkość ponad 185 km/h. Startuje niemal poziomo z pomocą rakiety pomocniczej, która po starcie jest odrzucana. Cały zestaw startowy jest przenośny i może być zamontowany na skrzyni ładunkowej dowolnego wojskowego lub cywilnego samochodu ciężarowego, co umożliwia taktykę "uderz i uciekaj".
Projekt drona prawdopodobnie wywodzi się z niemieckiego Dornier DAR (Drone Anti-Radar) i rozwinął się w rosyjską wersję Geran-2. Jest znacznie podobny do izraelskiego IAI Harpy.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | Iran |
|---|
Służba i użycie bojowe
Dron Szahid-136 został po raz pierwszy użyty w 2020 roku przez Hutich podczas wojny domowej w Jemenie. Podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku dron był wielokrotnie wykorzystywany przez siły rosyjskie, przy czym Ukraina i jej zachodni sojusznicy oskarżyli Rosję o używanie tych dronów, przemianowanych na "Geran-2". Iran zaprzeczył tym oskarżeniom. Drony były używane do ataków na ukraińskie cele, w tym artylerię i sprzęt opancerzony, a także trafiły w cele cywilne w Kijowie i innych miastach. Od 2023 roku drony są produkowane również bezpośrednio w Rosji, z udziałem niepełnoletnich uczniów w Tatarstanie. W 2022 roku drony były także używane przez irańskie Gwardie Rewolucyjne podczas ataków na grupy separatystyczne w irackim Kurdystanie. W nocy z 13 na 14 kwietnia 2024 roku drony Szahid-136 zostały użyte przez stronę irańską w ataku na Izrael, przy czym izraelska obrona przechwyciła wszystkie.
Warianty
Ciekawostki
- Dron Szahid-136 startuje z pomocą rakiety pomocniczej, która po starcie jest natychmiast odrzucana.
- Zestaw startowy drona jest przenośny i może być zamontowany na skrzyni ładunkowej dowolnego wojskowego lub cywilnego samochodu ciężarowego.
- Ukraińscy żołnierze nazywają drona "latającą kosiarką" ze względu na słyszalny dwusuwowy silnik na kilka kilometrów.
- Od 2023 roku drony Szahid-136 są produkowane także w Rosji, gdzie w produkcji uczestniczą niepełnoletni uczniowie szkoły politechnicznej.
- Na podstawie inżynierii wstecznej dronów Szahid Stany Zjednoczone stworzyły swój dron LUCAS, który został po raz pierwszy użyty w 2026 roku.
Najczęstsze pytania
- Jaki jest główny cel drona HESA Szahid-136?
- Jest przeznaczony do niszczenia celów naziemnych jako bezpilotny autonomiczny samobójczy rojowy dron.
- Kto opracował drona Szahid-136?
- Został opracowany przez irańską firmę Iran Aircraft Manufacturing Industries (HESA).
- Jak odpalany jest dron Szahid-136?
- Dron jest odpalany w seriach po pięć lub więcej sztuk z przenośnego stanowiska startowego, które można zamontować na skrzyni ładunkowej samochodu ciężarowego.
- Gdzie produkowane są drony Szahid-136 oprócz Iranu?
- Od 2023 roku są produkowane także w Rosji, a od 2024 roku na Białorusi.