Bitwa pod Nowym Orleanem

Tło i przyczyny

Bitwa pod Nowym Orleanem była kulminacją pięciomiesięcznej brytyjskiej kampanii w rejonie Zatoki Meksykańskiej, która rozpoczęła się we wrześniu 1814 roku i miała na celu zdobycie kontroli nad Nowym Orleanem, Zachodnią Florydą, a być może także terytorium Luizjany. Brytyjczycy rozpoczęli kampanię 14 grudnia 1814 roku bitwą na jeziorze Borgne, po której nastąpiły liczne potyczki i mniejsze starcia przed główną bitwą.

W momencie bitwy traktat gandawski, formalnie kończący wojnę 1812 roku, został podpisany już 24 grudnia 1814 roku, jednak wiadomości o jego podpisaniu nie dotarły jeszcze do Stanów Zjednoczonych, dlatego pokój nie został ratyfikowany. Brytyjski minister wojny Henry Bathurst wydał generałowi Pakenhamowi tajne rozkazy kontynuowania walk, nawet jeśli usłyszy o pokoju, ponieważ istniała obawa, że Stany Zjednoczone nie ratyfikują traktatu. Brytyjczycy chcieli również zakwestionować ważność zakupu Luizjany z 1803 roku, którego nie uznawali.

Siły i dowódcy

Po stronie Stanów Zjednoczonych stał Brevet Major General Andrew Jackson z około 5 244 żołnierzami rozmieszczonymi na lewym i prawym brzegu rzeki Missisipi. Amerykanie zbudowali trzy linie obronne, z czego główna znajdowała się przy kanale Rodrigueza, gdzie wzniesiono umocnione wały ziemne i baterie artyleryjskie.

Armią brytyjską dowodził Major General Sir Edward Pakenham, który dysponował około 8 000 żołnierzy. Brytyjczycy planowali atak dwustronny: jedna część miała zaatakować prawy brzeg rzeki i zdobyć baterię, aby móc ostrzeliwać amerykańską linię, podczas gdy główny atak miał poprowadzić generał Gibbs przeciwko amerykańskiemu lewemu centrum. Generał Keane miał wesprzeć atak, a generał Lambert trzymał rezerwę.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 8 stycznia 1815 roku o 6:20 rano sygnałową rakietą, po której nastąpił ostrzał artyleryjski brytyjskich oddziałów na amerykańskie pozycje. Amerykanie byli dobrze umocnieni, a ich artyleria miała przewagę.

Na prawym brzegu rzeki Missisipi brytyjski oddział pod dowództwem pułkownika Thorntona zaatakował amerykańską linię bronioną przez milicję z Kentucky i Luizjany. Z powodu problemów technicznych z kanałem i opóźnionego rozpoczęcia ataku brytyjskie siły dotarły w ograniczonej liczbie i były w stanie przełamać amerykańską obronę, co było jedynym brytyjskim sukcesem w bitwie.

Główny brytyjski atak dowodzony przez generała Gibbsa na lewym brzegu został jednak szybko odparty w ciągu niespełna 30 minut. Amerykanie ponieśli 71 strat, podczas gdy Brytyjczycy mieli ponad 2 000 strat, w tym śmierć generała Pakenhama i jego zastępcy Gibbsa.

Przed bitwą miały miejsce także ważne starcia, na przykład bitwa morska na jeziorze Borgne, gdzie brytyjskie siły zniszczyły amerykańską flotyllę pięciu kanonierów, oraz kilka mniejszych potyczek i pojedynków artyleryjskich, które przygotowały grunt pod decydujące starcie.

Straty

Amerykanie ponieśli 71 strat, podczas gdy brytyjskie straty przekroczyły 2 000, w tym śmierć generała Pakenhama i jego zastępcy Gibbsa. Dane te są udokumentowane i pochodzą ze źródła pierwotnego. Szacunki w tym przypadku nie różnią się.

Następstwa i znaczenie

Bitwa pod Nowym Orleanem była znaczącym zwycięstwem Stanów Zjednoczonych, które umocniło ich kontrolę nad terytorium Luizjany i uniemożliwiło brytyjskim planom zakwestionowania ważności zakupu Luizjany. Chociaż wojna 1812 roku została formalnie zakończona podpisaniem traktatu gandawskiego już 24 grudnia 1814 roku, bitwa pokazała, że wiadomości o pokoju nie dotarły do Ameryki na czas.

Zwycięstwo wzmocniło prestiż generała Andrew Jacksona, który dzięki niemu stał się bohaterem narodowym i później prezydentem Stanów Zjednoczonych. W dłuższej perspektywie bitwa umocniła amerykańską suwerenność w regionie i pokazała zdolność amerykańskich sił do przeciwstawienia się doświadczonej armii brytyjskiej.

Kluczowe fazy

1. Bitwa na jeziorze Borgne — 14 grudnia 1814 roku brytyjskie siły zniszczyły amerykańską flotyllę pięciu kanonierek, zdobywając dostęp do jeziora Pontchartrain.
2. Wypad Jacksona — 23 grudnia 1814 roku Jackson poprowadził trójstronny atak na brytyjski obóz, co dało czas na umocnienie linii obronnych.
3. Pojedynek artyleryjski — 1 stycznia 1815 roku armia brytyjska rozpoczęła trzygodzinny ostrzał artyleryjski amerykańskich pozycji, który zakończył się niepowodzeniem.
4. Główna bitwa — 8 stycznia 1815 roku armia brytyjska zaatakowała amerykańskie linie, ale została pokonana w ciągu pół godziny.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa odbyła się 15 dni po podpisaniu traktatu gandawskiego, który formalnie zakończył wojnę 1812 roku, ale wiadomości o pokoju nie dotarły jeszcze do Ameryki.
• Brytyjski generał Pakenham otrzymał tajne rozkazy kontynuowania walk mimo pogłosek o pokoju.
• Amerykański generał Andrew Jackson dzięki zwycięstwu stał się bohaterem narodowym i później prezydentem Stanów Zjednoczonych.
• Brytyjczycy użyli rozgrzanych kul do podpalenia amerykańskiego okrętu USS Carolina, który eksplodował.
• Brytyjski atak na prawym brzegu rzeki Missisipi był jedynym sukcesem brytyjskich sił w bitwie.

Najczęstsze pytania

Kiedy odbyła się bitwa pod Nowym Orleanem?

Bitwa odbyła się 8 stycznia 1815 roku.

Kto dowodził siłami amerykańskimi w bitwie pod Nowym Orleanem?

Siłami amerykańskimi dowodził Brevet Major General Andrew Jackson.

Jaki był wynik bitwy pod Nowym Orleanem?

Siły amerykańskie zwyciężyły nad armią brytyjską.

Dlaczego bitwa odbyła się po podpisaniu pokoju?

Ponieważ wiadomości o podpisaniu traktatu gandawskiego z Europy nie dotarły jeszcze do Stanów Zjednoczonych.