AGM-158 JASSM
Rodzina nisko wykrywalnych powietrznych rakiet manewrujących dalekiego zasięgu
Opis
AGM-158 JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile) to nowoczesna kierowana rakieta manewrująca przeznaczona do niszczenia dobrze chronionych celów naziemnych o wysokiej wartości. Prace rozwojowe nad rakietą rozpoczęły się w 1995 roku jako reakcja na anulowany program AGM-137 TSSAM, przy czym głównymi wymaganiami były duży zasięg, trudna wykrywalność oraz niższe koszty jednostkowe. Kontrakt na rozwój otrzymała w kwietniu 1998 roku firma Lockheed Martin, pierwszy udany test przeprowadzono w styczniu 2001, a w 2003 roku rakieta została certyfikowana do użytku operacyjnego.
Konstrukcja rakiety kładzie nacisk na niską wykrywalność dzięki specjalnemu kształtowi i zdolności lotu nisko nad terenem. Podstawowa wersja AGM-158A ma długość 4,27 m, waży 1021 kg i przenosi głowicę bojową WDU-42/B o masie 450 kg z materiałem wybuchowym AFX-757. Rakieta jest napędzana silnikiem odrzutowym Teledyne J402-100, nawigowana systemem inercyjnym i GPS odpornym na zakłócenia, a w końcowej fazie lotu wykorzystuje czujnik podczerwieni.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | Stany Zjednoczone |
|---|---|
| Wprowadzenie | 2009 |
Służba i użycie bojowe
Rakieta AGM-158 JASSM znajduje się na wyposażeniu kilku państw i jest kompatybilna z różnymi typami samolotów, w tym strategicznymi bombowcami B-1B, B-2A, B-52H oraz myśliwcami F-16, F-15E, F/A-18C/D/E/F. W USA została wprowadzona do służby w 2009 roku, a do września 2016 dostarczono 2000 sztuk. Integracja z innymi platformami, w tym F-35, jest planowana na przyszłość.
Poza USA rakietę zamówiły i eksploatują m.in. Australia, Finlandia i Polska. Polska zamówiła zarówno podstawową wersję JASSM, jak i wydłużoną odmianę JASSM-ER, zdolną do rażenia celów na odległość do 1000 km.
Warianty
Koszt
1 mln USD — Cena jednostkowa JASSM; cena jednostkowa JASSM-ER wynosi 1,75 mln USD (aktualna).
Ciekawostki
- Rakieta JASSM jest trudna do wykrycia dzięki zdolności lotu nisko nad terenem oraz specjalnemu kształtowi minimalizującemu odbicie fal radarowych.
- Mieszanina wybuchowa AFX-757 zastosowana w głowicy jest mniej wrażliwa na czynniki fizyczne mogące wywołać niepożądaną eksplozję i jest łatwiejsza w obróbce niż Tritonal czy PBXN-109.
- Rozwój rakiet AGM-158 JASSM kosztował łącznie 8 miliardów USD.
- W grudniu 2014 roku rakieta JASSM-ER pomyślnie przeszła wstępne testy operacyjne, z 21 wystrzałów 20 zakończyło się sukcesem.
- Integracja rakiety JASSM z samolotem F-35 jest planowana dopiero po 2020 roku, a rakieta będzie musiała być przenoszona zewnętrznie ze względu na swoje rozmiary.
Najczęstsze pytania
- Jaki jest maksymalny zasięg podstawowej wersji AGM-158A JASSM?
- Według niektórych źródeł maksymalny zasięg wynosi do 370 km.
- Które państwa są użytkownikami rakiety AGM-158 JASSM?
- Do użytkowników należą USA, Australia, Finlandia i Polska.
- W jaki sposób rakieta JASSM jest kierowana na cel?
- W początkowej i środkowej fazie lotu jest kierowana systemem inercyjnym i GPS odpornym na zakłócenia, a w końcowej fazie wykorzystuje czujnik podczerwieni.
- Jaka jest główna zaleta rakiety JASSM w porównaniu do starszych typów?
- Główną zaletą jest duży zasięg, trudna wykrywalność oraz zdolność do niszczenia dobrze chronionych celów.