Air-Sol Moyenne Portée
Air-Sol Moyenne Portée (ASMP, po polsku Powietrze-ziemia średniego zasięgu) to francuska nadźwiękowa rakieta kierowana średniego zasięgu przenosząca taktyczną głowicę jądrową.
Opis
Air-Sol Moyenne Portée (ASMP) to francuska rakieta o płaskim torze lotu, opracowana jako zastępstwo za niekierowane bomby jądrowe. Pierwszą wersję ASMP opracowała firma Aérospatiale i została wprowadzona do służby w 1986 roku. Zmodernizowana wersja ASMP-A, napędzana ulepszonym silnikiem strumieniowym, była rozwijana od 2000 roku i weszła do służby w latach 2009–2010. Kolejna modernizacja doprowadziła do powstania rakiety ASMPA-R, która została wprowadzona do uzbrojenia w 2023 roku.
Konstrukcyjnie rakieta jest napędzana kombinacją silnika rakietowego na paliwo stałe oraz silnika strumieniowego na paliwo ciekłe. Rakieta osiąga prędkość do 3 Macha na dużej wysokości i jest wyposażona w inercyjny system naprowadzania. Głowice różnią się w zależności od wariantu – oryginalny ASMP niesie głowicę TN 81 o mocy 300 kT, ASMP-A niesie termojądrową głowicę TNA o regulowanej mocy 100–300 kT.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | Francja |
|---|---|
| Wprowadzenie | 1986 |
Służba i użycie bojowe
Rakieta ASMP stanowi jeden z podstawowych elementów francuskiego arsenału jądrowego i jest przeznaczona jako środek ostatniego ostrzeżenia przed pełnym użyciem broni jądrowej. W uzbrojeniu posiadają ją francuskie siły powietrzne (Forces aériennes stratégiques) oraz marynarka wojenna (Force aéronavale nucléaire), a jej nośnikami są samoloty Mirage IVP, Mirage 2000N, Super Étendard i Rafale (wersje B, C, M).
Zmodernizowane rakiety ASMP-A i ASMPA-R są przeznaczone dla samolotów Mirage 2000N i Rafale, podczas gdy starsze typy Mirage IVP i Super Étendard zostały już wycofane. W 2023 roku rakieta ASMPA-R została wprowadzona do uzbrojenia sił powietrznych, a w listopadzie 2025 także do uzbrojenia marynarki wojennej, gdzie są przenoszone przez samoloty Rafale M.
Warianty
Ciekawostki
- Rakieta ASMP jest w francuskiej doktrynie obronnej uważana za środek ostatniego ostrzeżenia przed użyciem międzykontynentalnych rakiet balistycznych.
- Łącznie wyprodukowano 84 rakiety ASMP, a do 2011 roku wyprodukowano 54 rakiety ASMP-A.
- Rakieta ASMP-A została po raz pierwszy pomyślnie odpalona 23 listopada 2010 roku z samolotu Mirage 2000N w ramach operacji Topaz.
- Zmodernizowana rakieta ASMPA-R została w 2023 roku wprowadzona do uzbrojenia sił powietrznych, a w listopadzie 2025 do uzbrojenia marynarki wojennej.
- Rakieta jest naprowadzana za pomocą inercyjnego systemu nawigacyjnego i może osiągnąć prędkość do 3 Macha na dużej wysokości.
Najczęstsze pytania
- Jaki jest maksymalny zasięg rakiety ASMP i jej zmodernizowanych wersji?
- Oryginalny ASMP ma zasięg 300 km, ASMP-A 500 km, a ASMPA-R aż 600 km.
- Jakiego typu głowicę niesie rakieta?
- ASMP niesie głowicę jądrową TN 81 o mocy 300 kT, ASMP-A i ASMPA-R niosą termojądrową głowicę TNA o regulowanej mocy 100–300 kT.
- Które samoloty mogą używać rakiety ASMP/ASMP-A/ASMPA-R?
- Rakiety zostały zintegrowane z samolotami Mirage IVP, Mirage 2000N, Super Étendard oraz Rafale (wersje B, C, M).
- Jaka jest rola rakiety ASMP w francuskiej strategii jądrowej?
- Rakieta służy jako środek ostatniego ostrzeżenia przed pełnym użyciem francuskiego arsenału jądrowego.