Car bomba (Tsar Bomba)
Najpotężniejsza broń jądrowa, jaka kiedykolwiek została zdetonowana — radziecka termonuklearna bomba o sile około 50 megatun.
Opis
Car-bomba była trzystopniową bombą termojądrową, która powstała w ramach radzieckiego programu jądrowego jako najsilniejsza broń, jaka kiedykolwiek została odpalona w historii. Prace rozwojowe rozpoczęto w 1954 roku w zamkniętym mieście Arzamas 16 (obecnie Sarow) pod kierownictwem akademika I. W. Kurczatowa i J. B. Charitona. Pierwotne plany zakładały uwolnienie energii do 100 Mt TNT, jednak ze względu na obawy dotyczące radioaktywnego opadu i bezpieczeństwa załogi samolotu energia została ograniczona do około 50–58 Mt TNT.
Konstrukcja bomby wykorzystywała trzy stopnie, przy czym pierwszy stopień wykorzystywał reakcję rozszczepienia do sprężenia drugiego stopnia termojądrowego, którego energia następnie sprężała trzeci, znacznie większy stopień termojądrowy. Aby zmniejszyć radioaktywny opad, uran w trzecim (a być może także w drugim) stopniu został zastąpiony ołowiem, co spowodowało, że 97% uwolnionej energii pochodziło z fuzji jądrowej. Bomba ważyła 27 ton, miała długość 8 metrów i średnicę 2 metrów.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | Związek Radziecki |
|---|---|
| Test | 30 października 1961 |
| Typ | termonuklearna (wodorowa) bomba |
| Siła | ~50 megatun TNT |
Służba i użycie bojowe
Car-bomba została odpalona tylko raz, 30 października 1961 roku o godzinie 11:32 czasu moskiewskiego nad radzieckim poligonem jądrowym Nowa Ziemia. Bomba została zrzucona z zmodyfikowanego bombowca Tupolew Tu-95W z wysokości 10,5 km, a system spadochronowy spowolnił jej opadanie, aby załoga mogła uciec na bezpieczną odległość. Eksplozja nastąpiła na wysokości 4 km nad powierzchnią i stworzyła kulę ognistą o średnicy 8 km, grzyb atomowy osiągnął wysokość 64 km i średnicę kapelusza 95 km.
Eksplozja miała ogromne skutki niszczące – wszystkie budynki we wsi Sewiernyj, 55 km od epicentrum, zostały zniszczone, fala uderzeniowa została zarejestrowana aż 700 km dalej, a szyby okienne zostały uszkodzone w odległości 900 km. Detonacja Car-bomby wywołała międzynarodowe napięcia i przyczyniła się do rozpoczęcia negocjacji dotyczących ograniczenia prób jądrowych.
Ciekawostki
- Car-bomba była najsilniejszą bronią w historii ludzkości, jaka kiedykolwiek została odpalona.
- Pierwotnie planowana siła bomby wynosiła 100 Mt TNT, ale ze względu na obawy dotyczące radioaktywnego opadu została zmniejszona do 50–58 Mt TNT.
- Kula ognista po eksplozji miała średnicę 8 km, a grzyb atomowy osiągnął wysokość 64 km.
- Eksplozja była widoczna niemal 1000 km od miejsca detonacji, a fala uderzeniowa została zarejestrowana aż 700 km dalej.
- Fala sejsmiczna z eksplozji była mierzalna nawet po trzecim obiegu Ziemi.
Najczęstsze pytania
- Kiedy i gdzie została odpalona Car-bomba?
- Car-bomba została odpalona 30 października 1961 roku nad radzieckim poligonem jądrowym Nowa Ziemia.
- Jaka była siła wybuchu Car-bomby?
- Siła wybuchu wynosiła około 50–58 Mt TNT, co stanowi 1350–1570-krotność łącznej energii bomb zrzuconych na Hiroszimę i Nagasaki.
- Dlaczego Car-bomba nie została użyta w walce?
- Car-bomba została odpalona wyłącznie jako broń testowa, a jej niszczycielski potencjał oraz polityczne konsekwencje spowodowały, że nigdy nie została użyta w walce.
- Jaki był wpływ wybuchu na otoczenie?
- Wszystkie budynki we wsi Sewiernyj, 55 km od epicentrum, zostały zniszczone, fala uderzeniowa była obserwowana aż 700 km dalej, a szyby okienne zostały uszkodzone w odległości 900 km.