Bitwa pod Gaixia

Tło i przyczyny

Bitwa pod Gaixia była kulminacją długotrwałej wojny domowej znanej jako spór Chu–Han, która nastąpiła po upadku dynastii Qin. Od 205 r. p.n.e. Liu Bang i Xiang Yu wielokrotnie ścierali się w serii wyczerpujących bitew w środkowych Chinach, przy czym żadna ze stron nie była w stanie uzyskać decydującej przewagi.

W 204 r. p.n.e. generał Han Xin pokonał koalicję Chu–Qi w bitwie nad rzeką Wei, a następnie zdobył państwo Qi, co znacznie osłabiło pozycję Xiang Yu. W 203 r. p.n.e. sytuacja Zachodniego Chu była krytyczna, ponieważ Xiang Yu stracił kluczowych sojuszników, a jego armia cierpiała na brak zaopatrzenia. Próby dyplomatycznego rozwiązania i podziału Chin zakończyły się niepowodzeniem, gdy Liu Bang złamał porozumienie pokojowe i wznowił ataki na wycofującego się Xiang Yu.

Siły i dowódcy

Siły koalicyjne Han składały się z armii Liu Banga, Han Xina (ówczesnego króla Qi), Penga Yue i innych sojuszników, w tym wojsk z Jiujiangu. Han Xin, który po zdobyciu północnych Chin dysponował większą armią niż sam Liu Bang, objął główne dowództwo i koordynował wielokierunkowy atak na terytorium Chu.

Xiang Yu dowodził resztkami armii Zachodniego Chu, która była osłabiona wcześniejszymi walkami i utratą szlaków zaopatrzeniowych. Jego zamiarem było pokonanie poszczególnych części armii koalicyjnej zanim się połączą, co jednak mu się nie udało.

Przebieg bitwy

Po zdobyciu państwa Qi przez Han Xina koalicja Han uzyskała pełną kontrolę nad północnymi Chinami i mogła rozpocząć skoordynowany atak na Chu z kilku kierunków. Han Xin, Peng Yue, Liu Bang i inni sojusznicy wkroczyli na terytorium Chu, przy czym Han Xin dowodził głównym atakiem z północnego wschodu.

Armia koalicyjna najpierw pokonała Xiang Yu w bitwie pod dawną stolicą Chu, Chen, a następnie starła się z jego siłami pod Gaixia. Han Xin zastosował tu taktykę podobną do Hannibala pod Kannami, pozwalając swojemu centrum się cofnąć, a następnie atakując skrzydła Chu, przeprowadzając podwójne okrążenie.

Po porażce Xiang Yu wycofał się z resztkami swoich sił do obozu, gdzie został otoczony. W nocy żołnierze Han, z których wielu pochodziło z Chu, śpiewali tradycyjne pieśni Chu, co wywołało falę dezercji i demoralizacji w armii Xiang Yu. Xiang Yu, przekonany o beznadziejności sytuacji, uciekł z 800 jeźdźcami.

Podczas odwrotu Xiang Yu był ścigany przez kawalerię Han i ostatecznie, gdy dotarł do rzeki Wu, popełnił samobójstwo po tym, jak w ostatniej walce zabił wielu swoich prześladowców.

Straty

Źródła nie podają konkretnych liczb strat po żadnej ze stron. Wiadomo, że Xiang Yu stracił większość swojej armii przez dezercje i w walce, ale dokładne liczby nie są znane.

Następstwa i znaczenie

Po bitwie pod Gaixia opór wobec Han został szybko złamany. Han Xin zdobył miasta Lu i Huling, przy czym Lu poddało się po okazaniu głowy Xiang Yu. Liu Bang wysłał Jin Xi, by zdobył królestwo Linjiang i pojmał jego króla Gong Weia, który następnie został stracony.

W lutym 202 r. p.n.e. Liu Bang zasiadł na tronie jako cesarz Gaozu i założył dynastię Han, która stała się jedną z najważniejszych w historii Chin. Bitwa pod Gaixia oznaczała definitywny koniec okresu chaosu po upadku dynastii Qin i zjednoczenie Chin pod nową władzą.

Kluczowe fazy

1. Skoordynowany atak koalicji Han — Han Xin, Peng Yue, Liu Bang i inni sojusznicy rozpoczęli wielokierunkowy atak na terytorium Chu, zmuszając Xiang Yu do obrony na kilku frontach.
2. Bitwa pod Chen — Armia koalicyjna pokonała Xiang Yu w bitwie pod dawną stolicą Chu, Chen, co zapowiedziało decydujące starcie pod Gaixia.
3. Bitwa pod Gaixia i podwójne okrążenie — Han Xin zastosował taktykę podwójnego okrążenia, gdy jego centrum się cofnęło, a skrzydła zaatakowały armię Chu, co doprowadziło do jej klęski.
4. Okrążenie i wojna psychologiczna — Po porażce armia Xiang Yu została otoczona i zdemoralizowana śpiewem tradycyjnych pieśni Chu, co doprowadziło do masowych dezercji.
5. Odwrót i śmierć Xiang Yu — Xiang Yu uciekł z 800 jeźdźcami, był ścigany i ostatecznie popełnił samobójstwo nad rzeką Wu po ostatniej walce.

Ciekawostki

• Bitwa pod Gaixia jest uważana za ostatnią wielką bitwę sporu Chu–Han.
• Xiang Yu popełnił samobójstwo po tym, jak w ostatniej walce zabił wielu swoich prześladowców i odniósł kilka ran.
• Według niektórych legend w tym czasie powstała chińska gra w szachy xiangqi, choć pierwsze pisemne wzmianki o zasadach pochodzą dopiero z dynastii Tang.
• Żołnierze Han śpiewali w nocy tradycyjne pieśni Chu, aby zdemoralizować armię Xiang Yu i wywołać dezercje.
• Nagroda za śmierć Xiang Yu została podzielona między pięciu żołnierzy, którzy złożyli jego ciało do identyfikacji.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa pod Gaixia?

Bitwa miała miejsce w grudniu 203 r. p.n.e. w rejonie Gaixia, prawdopodobnie w dzisiejszym powiecie Lingbi lub Luyi w Chinach.

Kto był głównym dowódcą w bitwie pod Gaixia?

Po stronie Han dowodzili Liu Bang, Han Xin i Peng Yue, po stronie Zachodniego Chu Xiang Yu.

Jaki był wynik bitwy pod Gaixia?

Koalicja Han zwyciężyła, Xiang Yu popełnił samobójstwo, a Liu Bang został pierwszym cesarzem dynastii Han.

Czy istnieją dokładne dane o liczbie żołnierzy i stratach?

Źródła nie podają konkretnych liczb dotyczących liczby żołnierzy ani strat po żadnej ze stron.