Mendělejevův tank

Opis

Czołg Mendelejewa to projekt super ciężkiego czołgu opracowany przez rosyjskiego inżyniera Wasilija Dmitrijewicza Mendelejewa, najmłodszego syna Dmitrija Iwanowicza Mendelejewa, w latach 1911–1915. Projekt zawierał szereg oryginalnych rozwiązań konstrukcyjnych i innowacji, lecz nie został zrealizowany z powodu braku zainteresowania rządu rosyjskiego oraz zmian politycznych w Rosji podczas I wojny światowej.

Czołg miał wymiary dostosowane do transportu kolejowego, przypominał kryty wagon kolejowy i był opancerzony jak okręt wojenny. Jego pancerz na bokach i tylnej ścianie miał grubość 100 mm, przednia płyta 150 mm, a dach 76 mm. Całkowita masa pancerza wynosiła 86–87 ton, a całkowita waga w pełni uzbrojonej maszyny osiągała 173,2 tony. Napęd zapewniał gaźnikowy silnik chłodzony wodą z okrętu podwodnego o mocy 250 koni mechanicznych, który umożliwiał prędkość do 25 km/h i zasięg około 50 km. Czołg wyposażony był w czterobiegową skrzynię biegów oraz pneumatyczny system zawieszenia, który utrzymywał pojazd w poziomie i pozwalał na opuszczenie kadłuba na ziemię przed ogniem.

Uzbrojenie stanowiła armata 120mm Gustava Caneta z pneumatycznym podajnikiem pocisków oraz obrotowy karabin maszynowy Maxim kalibru 7,62 mm. Załogę stanowiło osiem osób, w tym dowódca, mechanik, kierowca, celowniczy, karabinowy oraz trzyosobowa obsługa działa. Kierowca mógł w czasie pokoju obserwować drogę przez właz dachowy, w walce używał szczelinowych wizjerów.

Dane techniczne

Służba i użycie bojowe

Czołg Mendelejewa nigdy nie został użyty w walkach I wojny światowej ani później, ponieważ armia rosyjska wykazywała niewielkie zainteresowanie czołgami, a zmiany polityczne w Rosji zatrzymały projekty pojazdów opancerzonych. Na froncie wschodnim I wojny światowej czołgi w ogóle nie były używane. Projekt pozostał jedynie na etapie dokumentacji technicznej i nie został wdrożony do produkcji. Autor projektu zmarł w 1922 roku, nie doczekawszy się praktycznego zastosowania swojego pomysłu.

Ciekawostki

• Projekt czołgu Mendelejewa zawierał pneumatyczny system zawieszenia, który potrafił utrzymywać pojazd w poziomie podczas jazdy i pozwalał na opuszczenie kadłuba na ziemię przed ogniem.
• Zasada opuszczania kadłuba czołgu na ziemię przed ogniem została wykorzystana dopiero kilka dekad później w niemieckiej samobieżnej haubicy Karl w roku 1940.
• Czołg miał pancerz o grubości do 150 mm na przedniej płycie, co odpowiadało pancerzowi ówczesnych okrętów wojennych.
• Główną bronią była armata 120mm francuskiego konstruktora Gustava Caneta, która była powszechnie używana w rosyjskiej flocie.
• Ze względu na dużą masę 173,2 tony czołg zaprojektowano tak, aby mógł być transportowany koleją, co wpłynęło na jego wymiary.

Najczęstsze pytania

Kto opracował czołg Mendelejewa?

Projekt opracował Wasilij Dmitrijewicz Mendelejew, najmłodszy syn Dmitrija Iwanowicza Mendelejewa.

Dlaczego czołg Mendelejewa nie został zrealizowany?

Projekt nie został zrealizowany z powodu braku zainteresowania rządu rosyjskiego oraz zmian politycznych w Rosji podczas I wojny światowej.

Jakie było główne uzbrojenie czołgu?

Główną bronią była armata 120mm francuskiego konstruktora Gustava Caneta.

Jaka była masa i wymiary czołgu?

Całkowita masa w pełni uzbrojonego czołgu wynosiła 173,2 tony, długość 13 m wraz z lufą, szerokość 4,4 m i wysokość 4 m.