MIM-104 Patriot
Amerykański system rakietowy przeciwlotniczy zdolny do niszczenia samolotów i pocisków balistycznych, kręgosłup zachodniej obrony przeciwlotniczej.
Opis
System MIM-104 Patriot zaczął być opracowywany przez amerykańską firmę Raytheon na początku lat sześćdziesiątych XX wieku jako zastępstwo dla starszego systemu Nike Hercules. Do uzbrojenia Armii Stanów Zjednoczonych został wprowadzony w 1984 roku. Początkowo przeznaczony był do obrony przed wrogimi samolotami, jednak po wojnie w Zatoce Perskiej został zmodyfikowany również do zwalczania taktycznych rakiet balistycznych i pocisków manewrujących.
System Patriot wykorzystuje pociski ziemia-powietrze w różnych wariantach, które różnią się przede wszystkim zdolnością do niszczenia celów bezpośrednim trafieniem lub rozproszeniem śrutu. Zasięg systemu zależy od prędkości celu – przeciwko wolniejszym celom, takim jak drony, zasięg wynosi około 100 kilometrów, natomiast przeciwko celom naddźwiękowym tylko kilkadziesiąt kilometrów. System jest mobilny i przeznaczony do ochrony wyznaczonego obszaru terytorium.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | USA |
|---|---|
| Wprowadzenie | 1981 |
| Typ | system przeciwlotniczy i przeciwrakietowy |
| Naprowadzanie | radarowe |
Służba i użycie bojowe
Pierwsze bojowe użycie systemu Patriot miało miejsce w 1990 roku podczas wojny w Zatoce Perskiej, gdzie użyto wersji MIM-104C PAC-2 w Izraelu i Arabii Saudyjskiej przeciwko irackim rakietom Scud i Al-Hussein. Skuteczność wtedy podawano na 40% w Izraelu i 70% w Arabii Saudyjskiej, jednak później została ona podważona z powodu ograniczonej zdolności pocisków do całkowitego zniszczenia atakujących rakiet.
Podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę system Patriot został użyty w 2023 roku, gdzie sprawdził się w zwalczaniu rosyjskich hipersonicznych rakiet Kinżał i innych celów. Do sierpnia 2024 Ukraina otrzymała cztery baterie systemu Patriot, a kolejne trzy są obiecane. System jest w uzbrojeniu USA oraz około 15 innych państw świata, a jego użycie planowane jest do roku 2040.
Warianty
Koszt
5,3 miliona dolarów — Cena za jeden pocisk PAC-3 MSE na rok 2024.
Ciekawostki
- System Patriot zaczął zastępować starszy system Nike Hercules w 1984 roku.
- Podczas wojny w Zatoce Perskiej skuteczność systemu Patriot była podważana z powodu ograniczonej zdolności do całkowitego zniszczenia rakiet Scud.
- PAC-3 MSE wykorzystuje 180 małych silników rakietowych na pierścieniu wokół korpusu dla zwiększenia manewrowości.
- Na Ukrainie do końca 2023 roku zestrzelono 25 rosyjskich pocisków Kinżał za pomocą systemu Patriot.
- W 2025 roku administracja amerykańska zdecydowała o zwiększeniu liczby baterii Patriot z piętnastu do osiemnastu.
Najczęstsze pytania
- Kiedy system Patriot został po raz pierwszy użyty bojowo?
- Po raz pierwszy użyto go bojowo w 1990 roku podczas wojny w Zatoce Perskiej.
- Jaki jest zasięg systemu Patriot przeciw różnym celom?
- Przeciw wolniejszym celom, takim jak drony, zasięg wynosi około 100 kilometrów, natomiast przeciw celom naddźwiękowym tylko kilkadziesiąt kilometrów.
- Które państwa obecnie używają systemu Patriot?
- Do użytkowników należą między innymi USA, Niemcy, Izrael, Japonia, Korea Południowa, Katar, Kuwejt, Rumunia, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Hiszpania, Szwecja, Tajwan, Polska, Holandia, Grecja, Egipt, Jordania i Ukraina.
- Jaka jest potwierdzona zdolność systemu Patriot przeciw rosyjskim rakietom Kinżał?
- W 2024 roku zdolność systemu Patriot do zestrzeliwania rakiet Kinżał jest uznawana za potwierdzoną.