klasa CVA-01

Opis

Rozwój nowej klasy ciężkich lotniskowców uderzeniowych CVA-01 rozpoczęto w 1962 roku w celu zastąpienia wycofywanych brytyjskich lotniskowców z okresu II wojny światowej. Okręty miały mieć wyporność około 60 000 ton i pojemność około 50 nowoczesnych samolotów, co miało umożliwić brytyjskiej marynarce prowadzenie operacji globalnych. Podstawowy projekt ukończono w 1963 roku, przy czym pierwszy okręt Queen Elizabeth miał wejść do służby około 1973 roku, a okręty siostrzane w latach 1975–1977. Cena prototypu szacowana była w styczniu 1966 na 70 milionów funtów.

Projekt CVA-01 wywołał spory między marynarką a lotnictwem oraz krytykę ze względu na swój rozmiar i ambicje. Ostatecznie w 1966 roku został bez zastępstwa anulowany przez rząd laburzystowski Harolda Wilsona, co oznaczało poważny cios dla brytyjskiej marynarki i doprowadziło do jej długotrwałego osłabienia. Konstrukcja okrętu z 1965 roku przewidywała długość 293,5 metra i standardową wyporność 53 850 ton. Pokład lotniczy był szerszy i wyposażony w dwa parowe katapulty BS-6, hangar łączyły dwa dźwigi. Obronę przeciwlotniczą zapewniał zestaw rakietowy Sea Dart z zapasem 40 pocisków. Okręt miał pomieścić około 40 samolotów i 10 śmigłowców, w tym Phantom FG.1, Buccaneer S.2, Gannet AEW.3 oraz Sea King HAS.1. Napęd stanowiło sześć kotłów Admiralty i trzy turbiny parowe Parsons o mocy 135 000 shp, napędzające trzy śruby okrętowe, z maksymalną prędkością 30 węzłów.

Dane techniczne

Służba i użycie bojowe

Projekt CVA-01 nigdy nie został zrealizowany i lotniskowce tej klasy nie zostały zbudowane. Anulowanie projektu w 1966 roku oznaczało dla brytyjskiej królewskiej marynarki wojennej istotne ograniczenie zdolności do operacji globalnych i doprowadziło do przejścia na mniejsze lotniskowce klasy Invincible, które miały znacznie mniejszą wyporność i pojemność.

Koszt

70 milionów funtów — szacunek ze stycznia 1966 dla jednostki prototypowej

Ciekawostki

• Projekt CVA-01 miał być największym zbudowanym okrętem wojennym brytyjskiej marynarki.
• Model okrętu jest wystawiony w Fleet Air Arm Museum w Yeovilton.
• Projekt wywołał spory między brytyjską marynarką a lotnictwem.
• Anulowanie projektu w 1966 roku było częścią Defence White Paper rządu laburzystowskiego Harolda Wilsona.
• Projekt obejmował użycie przeciwlotniczego zestawu rakietowego Sea Dart.

Najczęstsze pytania

Czym była klasa CVA-01?

Klasa CVA-01 był projektem ciężkiego lotniskowca z napędem konwencjonalnym dla brytyjskiej królewskiej marynarki wojennej w latach 50.–60. XX wieku.

Dlaczego projekt CVA-01 został anulowany?

Projekt został w 1966 roku bez zastępstwa anulowany przez rząd laburzystowski Harolda Wilsona w ramach Defence White Paper.

Jakie były planowane zdolności okrętu CVA-01?

Okręt miał mieć wyporność około 60 000 ton, pojemność około 50 samolotów, prędkość 30 węzłów oraz obronę przeciwlotniczą za pomocą rakiet Sea Dart.

Gdzie wystawiony jest model okrętu CVA-01?

Model okrętu jest wystawiony w Fleet Air Arm Museum w Yeovilton.