klasa Scharnhorst

Opis

Klasa Scharnhorst była niemiecką klasą krążowników liniowych, pierwotnie oznaczanych jako pancerniki, zbudowaną w latach 1935–1939. Łącznie zbudowano dwie jednostki, Scharnhorst i Gneisenau. Rozwój tej klasy był wpływany przez ograniczenia polityczne i wojskowe, zwłaszcza traktat wersalski oraz angielsko-niemieckie porozumienie morskie, które ograniczały wyporność i kaliber dział. Hitler preferował szybkie okręty z uzbrojeniem 280mm dział, aby uniknąć opóźnień w budowie i komplikacji politycznych. Marynarka jednak wymusiła silniejsze uzbrojenie i opancerzenie, co doprowadziło do powstania okrętów szybkich i dobrze chronionych, lecz o mniejszej sile ognia niż ich odpowiedniki.

Konstrukcja okrętów obejmowała silne opancerzenie o masie 14 245 ton, co stanowiło 44% wyporności, z głównym bocznym pancerzem do 350 mm. Główne uzbrojenie stanowiło dziewięć dział 280mm w trzech wieżach, uzbrojenie pomocnicze obejmowało działa 150mm, 105mm, 37mm i 20mm. Układ napędowy składał się z dwunastu kotłów Wagnera i trzech turbin parowych o mocy 160 100 KM, umożliwiających prędkość do 32 węzłów. Zasięg wynosił około 6200–7100 mil morskich przy prędkości 19 węzłów. W latach 1938–1939 przeprowadzono modyfikację poprzez wydłużenie dziobu do tzw. dziobu atlantyckiego, poprawiającego żeglugę na wzburzonych wodach, oraz wzmocnienie lekkiego uzbrojenia przeciwlotniczego.

Dane techniczne

Służba i użycie bojowe

Oba krążowniki liniowe klasy Scharnhorst były aktywnie używane podczas II wojny światowej, często operowały wspólnie na Atlantyku przeciwko alianckiemu transportowi morskiemu. W 1940 roku starły się z brytyjskim krążownikiem liniowym HMS Renown i zatopiły brytyjski lotniskowiec HMS Glorious wraz z eskortującymi niszczycielami HMS Ardent i HMS Acasta. W lutym 1942 podczas operacji Cerberus skutecznie przeszły przez Kanał La Manche z Francji do Niemiec, co wywołało duże poruszenie w Wielkiej Brytanii. Gneisenau został jednak krótko potem poważnie uszkodzony w ataku lotniczym i do końca wojny nie został naprawiony, ostatecznie w 1945 roku został zatopiony przez Niemców, aby zablokować dostęp do Gdyni. Scharnhorst w 1943 roku brał udział w operacjach przeciwko alianckim konwojom do Związku Radzieckiego i w grudniu tego samego roku został zatopiony przez brytyjską Royal Navy w bitwie u Przylądka Północnego.

Ciekawostki

• Klasa Scharnhorst była pierwotnie oznaczana jako pancerniki, ale później jako krążowniki liniowe.
• Opancerzenie okrętów stanowiło 44% ich wyporności, co jest bardzo wysokim udziałem.
• Oba okręty otrzymały w latach 1938–1939 wydłużony tzw. dziob atlantycki dla lepszej żeglugi na Atlantyku.
• Planowana przebudowa klasy Scharnhorst na działa 380mm nie została zrealizowana z powodu warunków wojennych.
• Gneisenau został uszkodzony bezpośrednim trafieniem bombą o wadze 454 kg, co doprowadziło do jego wycofania z eksploatacji.

Najczęstsze pytania

Ile jednostek klasy Scharnhorst zostało zbudowanych?

Zbudowano dwie jednostki tej klasy – Scharnhorst i Gneisenau.

Jakie było główne uzbrojenie klasy Scharnhorst?

Główne uzbrojenie stanowiło dziewięć dział 280mm w trzech wieżach artyleryjskich.

Jaka była maksymalna prędkość tych krążowników liniowych?

Maksymalna prędkość wynosiła 32 węzły.

Dlaczego klasa Scharnhorst nie została przebudowana na działa 380mm?

Przebudowa nie została zrealizowana z powodu warunków wojennych i opóźnień w naprawach.