Bitwa pod Bailén
Pierwsza polowa kapitulacja armii napoleońskiej. Szczegółowa analiza jest uzupełniana z wielu źródeł.
Tło i przyczyny
W 1793 roku Hiszpania zaangażowała się w walkę przeciwko rewolucyjnej Francji, jednak udział ten zakończył się niepowodzeniem i doprowadził do pokoju w Bazylei w 1795 roku, kiedy to Hiszpania stała się zależna od Francji. Po wybuchu wojen napoleońskich Hiszpania ponownie znalazła się w stanie wojny z Wielką Brytanią i w bitwach pod Finisterre oraz Trafalgarem straciła swoją flotę.
W 1807 roku do Hiszpanii wkroczyły wojska francuskie, co wywołało opór i powstanie, które zostało krwawo stłumione przez marszałka Murata. Napoleon następnie osadził na tronie hiszpańskim swojego brata Józefa Bonaparte, co doprowadziło do szeroko zakrojonej wojny partyzanckiej i powstania przeciwko francuskiej okupacji.
Siły i dowódcy
Siły francuskie pod dowództwem generała Duponta liczyły około 20 000 żołnierzy, z których większość stanowili niedoświadczeni rekruci. Korpus Duponta został podzielony, a część sił wysłano w różne miejsca w Andaluzji, co doprowadziło do ich rozproszenia i osłabienia.
Armią hiszpańską dowodził generał Francisco Javier Castaños, który dysponował silną armią liczącą od 25 000 do 30 000 żołnierzy oraz mniejszą, trzytysięczną armią generała Redinga. Hiszpanie mieli na celu powstrzymanie francuskiego natarcia i wyzwolenie Andaluzji spod okupacji.
Przebieg bitwy
Po stłumieniu powstania madryckiego korpus Duponta został wysłany do Kadyksu, przechodząc przez Sierra Morena i zajmując Kordobę, którą następnie splądrował. Wieści o powstaniu w Sewilli zmusiły Duponta do wycofania się do Andújaru i oczekiwania na posiłki.
Armia hiszpańska Redinga zajęła Jaén i 16 lipca zaatakowała Mengíbar, gdzie przełamała francuską obronę i zajęła Bailén. Generał Gobert został śmiertelnie ranny podczas kontrataku, a oddziały francuskie wycofały się.
18 lipca Reding ponownie zajął Bailén i odciął Dupontowi drogę odwrotu. 19 lipca oddziały francuskie próbowały przebić się przez hiszpańskie linie, lecz zostały powstrzymane silną obroną i zdemoralizowane, a część szwajcarskich żołnierzy przeszła na stronę Hiszpanów.
Po kilku nieudanych atakach i nadejściu armii Castañosa Dupont skapitulował. Generał Vedel próbował się wycofać, ale po groźbach hiszpańskiego dowództwa również złożył broń.
Straty
Według angielskiej Wikipedii do niewoli dostało się 17 000 francuskich żołnierzy, a straty francuskie w zabitych i rannych wyniosły około 2 000 ludzi (szacunek). Źródła nie podają konkretnych liczb dotyczących strat hiszpańskich.
Następstwa i znaczenie
Bitwa pod Bailénem była pierwszą poważną klęską lądową armii francuskiej podczas wojen napoleońskich i stanowiła poważny cios dla Napoleona. Dla jego przeciwników był to sygnał, że armię francuską można pokonać, co zainspirowało inne państwa europejskie do oporu.
Po tej porażce nastąpił odwrót wojsk francuskich z dużej części Hiszpanii i wzmocnienie hiszpańskiego oporu. Napoleon był zmuszony osobiście interweniować i wysłać do Hiszpanii główne siły, co doprowadziło do długotrwałej i wyczerpującej wojny na Półwyspie Iberyjskim.
Kluczowe fazy
- Zajęcie Bailénu przez Hiszpanów — Armia Redinga 16 lipca przełamała francuską obronę i zajęła Bailén.
- Śmierć generała Goberta — Podczas próby kontrataku generał Gobert został śmiertelnie ranny, a oddziały francuskie się wycofały.
- Odcięcie armii francuskiej — 18 lipca Reding zajął Bailén i odciął Dupontowi drogę odwrotu.
- Kapitulacja sił francuskich — Po nieudanych atakach i nadejściu armii Castañosa Dupont skapitulował, a następnie także generał Vedel.
Ciekawostki
- Bitwa pod Bailénem była pierwszą otwartą klęską armii napoleońskiej w polu.
- Po kapitulacji armia francuska została internowana na wyspie Cabrera, gdzie większość żołnierzy zmarła z głodu.
- Generał Castaños otrzymał za zwycięstwo tytuł księcia Bailénu.
- Klęska pod Bailénem doprowadziła do odwrotu wojsk francuskich aż do rzeki Ebro.
Najczęstsze pytania
- Kiedy odbyła się bitwa pod Bailénem?
- Bitwa miała miejsce 16 lipca 1808 roku.
- Kto zwyciężył w bitwie pod Bailénem?
- W bitwie zwyciężyła armia hiszpańska.
- Jakie były straty armii francuskiej?
- Armia francuska straciła około 17 000 jeńców oraz 2 000 zabitych i rannych (szacunek).
- Jakie było znaczenie bitwy pod Bailénem?
- Bitwa była pierwszą dużą klęską armii napoleońskiej i zachęciła do oporu przeciwko francuskiej okupacji w Europie.