Bitwa o Las Hürtgen

Tło i przyczyny

Po lądowaniu w Normandii w czerwcu 1944 roku wojska alianckie posuwały się na wschód, ale ich postęp został spowolniony przez wydłużone linie zaopatrzenia i rosnący opór niemieckich sił. Celem strategicznym było osiągnięcie Renu i przygotowanie się do jego przekroczenia.

1. Armia amerykańska pod dowództwem Courtneya Hodgese napotkała silny opór podczas przechodzenia przez przełęcz w rejonie Akwizgranu i dostrzegała zagrożenie ze strony Lasu Hürtgen, który Niemcy wykorzystywali jako bazę. Alianci uznali również za konieczne unieszkodliwienie zagrożenia ze strony zapory na rzece Rur, którą Niemcy mogli wykorzystać do zalania doliny i udaremnienia operacji alianckich.

Jednak niektórzy historycy później kwestionowali sensowność tej bitwy, określając ją jako błędnie prowadzoną i niepotrzebną, której według nich należało za wszelką cenę uniknąć.

Siły i dowódcy

Las Hürtgen znajdował się pod dowództwem 1. Armii amerykańskiej, której odpowiedzialność przechodziła między V a VII Korpusem. Niemiecką obronę stanowiły głównie 275. i 353. Dywizja Piechoty pod dowództwem generała Schmidta, liczące około 5 000 żołnierzy i dysponujące ograniczonym wsparciem artyleryjskim, bez czołgów. Stopniowo dołączano kolejne niemieckie jednostki.

Po stronie amerykańskiej rotowały się różne dywizje piechoty, w tym 1., 4., 8., 9., 28., 29., 78., 82., 83., 99. i 104. Dywizja Piechoty, a także 3. i 5. Dywizja Pancerna, jednostki pancerne i rangersi. Dowódcy tacy jak gen. dyw. Norman Cota (28. Dywizja) i inni mieli za zadanie przełamać niemiecką obronę i dotrzeć do rzeki Rur, lecz napotkali silny opór i niekorzystny teren.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 19 września 1944 roku, gdy 9. Dywizja Piechoty USA zaatakowała północny skraj lasu, ale natrafiła na silny opór i trudny teren. Postęp był powolny i krwawy, zwłaszcza podczas prób zdobycia wsi Schmidt i Vossenack.

28. Dywizja Piechoty, znana jako „Bloody Bucket”, została wprowadzona do walki, by odciążyć 9. Dywizję i rozpoczęła atak 2 listopada, lecz napotkała silne pola minowe, ogień artyleryjski i niemieckie kontrataki, co doprowadziło do ciężkich strat i utraty niektórych pozycji, na przykład w Schmidt.

W drugiej fazie, będącej częścią operacji Queen, 4. Dywizja Piechoty USA i inne jednostki kontynuowały atak na północną część lasu, dążąc do osiągnięcia rzeki Rur. Niemiecka obrona była dobrze przygotowana i wzmocniona, co prowadziło do dalszych ciężkich walk i powolnego postępu.

Bitwa zakończyła się 16 grudnia 1944 roku, gdy ofensywa została przerwana z powodu rozpoczęcia niemieckiej kontrofensywy w Ardenach, znanej jako bitwa o Ardeny.

Straty

Straty amerykańskie w bitwie szacuje się na 33 000 do 55 000 zabitych i rannych, wliczając straty bojowe i niebojowe. Straty niemieckie wyniosły około 28 000. Dane te opierają się na dostępnych źródłach, przy czym dokładna liczba strat amerykańskich nie jest jednoznacznie udokumentowana.

Następstwa i znaczenie

Bitwa w Lesie Hürtgen była najdłuższą bitwą, jaką armia amerykańska stoczyła na ziemi niemieckiej podczas II wojny światowej, i była bardzo kosztowna pod względem ludzkim i materialnym. Alianci ostatecznie oczyścili ten teren, ale nie zdołali przekroczyć rzeki Rur ani zdobyć kontroli nad zaporami, co pozwoliło Niemcom przygotować pozycje do zimowej ofensywy w Ardenach.

Bitwa ta jest często uważana za porażkę aliantów pierwszego rzędu, a niemiecki generał Walter Model był chwalony za skuteczną obronę. Bitwa w Lesie Hürtgen została przyćmiona przez późniejszą bitwę o Ardeny, która zyskała większy rozgłos medialny i publiczny.

W dłuższej perspektywie bitwa pokazała, jak niekorzystny teren, zła pogoda i dobrze przygotowana obrona mogą znacznie ograniczyć przewagę liczebną i techniczną, i stała się przedmiotem wojskowych studiów oraz analiz błędów dowodzenia.

Kluczowe fazy

1. Pierwsza faza — Rozpoczęta 19 września 1944 roku atakiem 9. Dywizji Piechoty na północny skraj lasu, po czym nastąpiły ciężkie walki o wsie Schmidt i Vossenack.
2. Atak 28. Dywizji Piechoty — Od 2 listopada 1944 roku 28. Dywizja zaatakowała niemieckie pozycje, ale napotkała silny opór i poniosła ciężkie straty.
3. Druga faza – operacja Queen — Od 16 listopada 1944 roku kontynuowano atak VII Korpusu z celem osiągnięcia rzeki Rur, ale postęp był powolny i krwawy.
4. Zakończenie bitwy — Bitwa zakończyła się 16 grudnia 1944 roku z powodu rozpoczęcia niemieckiej ofensywy w Ardenach.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• W bitwie jako obserwator uczestniczył amerykański dziennikarz i pisarz Ernest Hemingway, który porównał ją do brytyjskiej ofensywy pod Passchendaele z I wojny światowej.
• W rejonie Lasu Hürtgen dochodziło do nieoficjalnych rozejmów i wspólnych ewakuacji poległych oraz rannych z pola walki.
• 28. Dywizja Piechoty została po bitwie zredukowana do jednej trzeciej pełnego stanu i musiała zostać wycofana w celu uzupełnienia i odpoczynku.
• Niemiecki lekarz pułku Hauptmann Günter Stüttgen wynegocjował nieoficjalny rozejm na moście w Kall, aby umożliwić opiekę nad rannymi po obu stronach.
• Bitwa była drugą najdłuższą bitwą, jaką kiedykolwiek stoczyła armia amerykańska, zaraz po bitwie o Bataan.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa w Lesie Hürtgen?

Bitwa trwała od 19 września do 16 grudnia 1944 roku w Lesie Hürtgen w Niemczech, około 5 km na wschód od granicy belgijsko-niemieckiej.

Jaki był główny cel amerykańskich jednostek w tej bitwie?

Amerykanie chcieli powstrzymać siły niemieckie, aby nie mogły wzmocnić frontu pod Akwizgranem, a także osiągnąć rzekę Rur i unieszkodliwić zapory, które Niemcy mogli wykorzystać do zalania doliny.

Jakie były szacunkowe straty po obu stronach?

Straty amerykańskie szacuje się na 33 000 do 55 000 zabitych i rannych, niemieckie na około 28 000.

Dlaczego bitwa była uważana za porażkę aliantów?

Bitwa była bardzo kosztowna pod względem ludzkim i materialnym, alianci nie osiągnęli wszystkich swoich celów, a Niemcy utrzymali ten obszar aż do rozpoczęcia ofensywy w Ardenach.