Bitwa o Imphal

Tło i przyczyny

Bitwa pod Imphal była częścią szerskiej japońskiej ofensywy nazwanej operacją U-Go, której celem było wtargnięcie do Indii kontrolowanej przez Brytyjczyków i zniszczenie tamtejszych sił alianckich. W 1944 roku sytuacja w wojnie była dla Japonii niekorzystna, zwłaszcza na Pacyfiku i w Azji Południowo-Wschodniej, gdzie alianci przygotowywali ofensywy z Indii i Chin do Birmy. Imphal był ważną bazą logistyczną aliantów z lotniskami i magazynami zaopatrzenia, połączoną ze stacją kolejową Dimapur przez trudny teren Naga Hills.

Japońskie dowództwo zreorganizowało swoje siły w Birmie i pod dowództwem generała porucznika Renyi Mutaguchiego forsowało inwazję na Indie, mimo że niektórzy jego podwładni mieli zastrzeżenia co do logistyki i zakresu operacji. Mutaguchi wierzył, że decydująca bitwa wojny rozegra się właśnie w Indiach i planował okrążyć oraz zniszczyć alianckie jednostki w rejonie Imphalu. W skład japońskich sił wchodziła także Indyjska Armia Narodowa pod dowództwem Subhasa Chandry Bosego, która miała wesprzeć japoński atak.

Siły i dowódcy

Siły obronne aliantów stanowił IV Korpus armii brytyjskiej i indyjskiej pod dowództwem generała Geoffry'ego Scoonesa, będący częścią 14 Armii generała Williama Slima. Główne jednostki to 20., 17. i 23. indyjska dywizja piechoty, 50. indyjska brygada spadochronowa oraz 254. indyjska brygada pancerna z brytyjskimi i indyjskimi jednostkami pancernymi. Siły japońskie obejmowały 15., 31. i 33. dywizję piechoty pod dowództwem generałów poruczników Masakazu Kawabe i Renyi Mutaguchiego, wspierane przez pułk pancerny i artyleryjski, a także Indyjską Armię Narodową, która początkowo pełniła rolę jednostek rozpoznawczych i propagandowych, lecz później wzięła udział w walkach. Mutaguchi planował szybkie przełamanie i okrążenie Imphalu, jednak jego podwładni mieli zastrzeżenia co do logistyki i nie docenili siły alianckich jednostek oraz ich wsparcia lotniczego.

Przebieg bitwy

Japończycy rozpoczęli atak 8 marca 1944, przekraczając rzekę Chindwin i posuwając się trzema głównymi kierunkami, by okrążyć i zdobyć Imphal. Jednostki alianckie były początkowo rozproszone i musiały wycofać się na Równinę Imphal, gdzie utworzyły pozycje obronne. Na południu 20. indyjska dywizja wycofała się z Tamu i Morehu na pozycje pod Shenam Saddle, niszcząc zapasy, których nie mogła obronić. Na południu 17. indyjska dywizja stawiła czoła atakowi 33. japońskiej dywizji i wycofywała się przez Tuitum Saddle i Milestone 109, niszcząc most na rzece Manipur. Na północy 50. indyjska brygada spadochronowa została wyparta przez japońską 31. dywizję w bitwie pod Sangshaku, podczas gdy japońska 15. dywizja okrążała Imphal od północy i zajęła niektóre magazyny zaopatrzenia, które jednak były już puste. Alianci przerzucili 5. indyjską dywizję drogą lotniczą z Arakanu na pomoc do Imphalu, wzmacniając obronę. Walki przerodziły się w długotrwały impas z ciężkimi starciami o kluczowe pozycje, takie jak Shenam Saddle, lotnisko Palel i Nungshigum Ridge.

Straty

Dokładne liczby strat nie są wiarygodnie udokumentowane. Siły japońskie poniosły ciężkie straty w ludziach, zdrowiu i sprzęcie, a wielu żołnierzy zmarło z głodu, chorób i wyczerpania podczas odwrotu. Straty alianckie nie są dokładnie podane w dostępnych źródłach.

Następstwa i znaczenie

Bitwa pod Imphal oznaczała decydujący przełom w kampanii birmańskiej podczas II wojny światowej. Armia japońska poniosła ciężkie straty, a jej próba wtargnięcia w głąb Indii zakończyła się niepowodzeniem. Po tej porażce siły japońskie w Azji Wschodniej nie były już zdolne do przeprowadzania kolejnych szeroko zakrojonych ofensyw. Dla aliantów bitwa oznaczała umocnienie pozycji w regionie i umożliwiła kontynuację ofensywnych operacji w Birmie i na subkontynencie indyjskim.

Kluczowe fazy

1. Przekroczenie rzeki Chindwin i początkowy atak — Japończycy rozpoczęli ofensywę 8 marca 1944, przekraczając rzekę Chindwin i posuwając się w kierunku Imphalu.
2. Wycofanie się sił alianckich na Równinę Imphal — Alianci wycofali się z wysuniętych pozycji i utworzyli obronę wokół Imphalu.
3. Walki o Shenam Saddle i lotnisko Palel — Ciężkie walki o kluczowe pozycje na drogach do Imphalu, w tym próba przełamania przez jednostki japońskie.
4. Zaopatrzenie lotnicze i wzmocnienie aliantów — Alianci utworzyli polowe lotnisko i przerzucili posiłki drogą lotniczą, co umożliwiło utrzymanie obrony.
5. Odwrót sił japońskich — Po miesiącach walk i narastających problemach z zaopatrzeniem Japończycy zaczęli się wycofywać na początku lipca 1944.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa pod Imphal jest czasem nazywana "Stalingradem Wschodu".
• Japońskie siły planowały zaopatrzenie przy pomocy zwierząt pociągowych, ale większość z nich padła z powodu braku paszy.
• Indyjska Armia Narodowa pod dowództwem Subhasa Chandry Bosego miała początkowo pełnić tylko rolę rozpoznawczą i propagandową, ale ostatecznie walczyła u boku Japończyków.
• Alianci utworzyli w Imphalu polowe lotnisko, które umożliwiło zaopatrzenie oblężonych jednostek drogą lotniczą.
• Japońskie czołgi Typ 95 Ha-Go zostały w bitwie zniszczone przez brytyjskie czołgi M3 Lee.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa?

Bitwa pod Imphal toczyła się od marca do lipca 1944 w okolicach miasta Imphal w indyjskim stanie Manipur.

Kto dowodził siłami japońskimi w bitwie pod Imphal?

Siłami japońskimi dowodzili generałowie porucznicy Masakazu Kawabe i Renya Mutaguchi.

Jaki był wynik bitwy pod Imphal?

Bitwa zakończyła się zwycięstwem sił alianckich, Japończycy zostali zmuszeni do odwrotu ponosząc ciężkie straty.

Jaką rolę odegrała Indyjska Armia Narodowa w bitwie?

Indyjska Armia Narodowa pod dowództwem Subhasa Chandry Bosego brała udział w walkach u boku Japończyków, początkowo miała pełnić jedynie rolę rozpoznawczą i propagandową.