Ofensywa Meuse-Argonne

Tło i przyczyny

Ofensywa Meuse-Argonne była częścią Ofensywy Stu Dni, która stanowiła końcowy atak aliancki na froncie zachodnim podczas I wojny światowej. Po niepowodzeniu niemieckiej ofensywy wiosennej w 1918 roku i stopniowym odwrocie wojsk niemieckich, alianci postanowili wykorzystać swoją przewagę i rozpocząć szeroko zakrojoną ofensywę, której celem było przełamanie Linii Hindenburga i zmuszenie Niemiec do kapitulacji.

Teren wokół rzeki Mozy i Lasu Argonne był silnie umocniony i broniony przez wojska niemieckie przez kilka lat, co stanowiło poważną przeszkodę dla postępu aliantów. Ofensywa została zaplanowana jako skoordynowany atak sił amerykańskich i francuskich, które miały wspólnie przełamać niemieckie pozycje obronne i otworzyć drogę w głąb Niemiec.

Siły i dowódcy

Po stronie Ententy w ofensywie wzięły udział Amerykańskie Siły Ekspedycyjne (AEF) pod dowództwem generała Johna J. Pershinga, obejmujące do 22 dywizji i stanowiące największe zaangażowanie wojsk amerykańskich w I wojnie światowej. Siły francuskie liczyły 31 dywizji, w tym 4. i 5. armię pod dowództwem generałów Henri Gourauda i Henri Mathiasa Berthelota. Siły niemieckie liczyły szacunkowo od 200 000 do 450 000 żołnierzy, przy czym ich morale było zróżnicowane, a liczebność znacznie osłabiona.

Głównym celem aliantów było przełamanie Linii Hindenburga, wkroczenie na terytorium Niemiec i zmuszenie Niemiec do zawarcia rozejmu. Jednostki amerykańskie były liczniejsze niż ich francuskie i niemieckie odpowiedniki, ale cierpiały na brak doświadczenia i problemy logistyczne. Ciężkie uzbrojenie, w tym czołgi i artylerię, dostarczali głównie Francuzi.

Przebieg bitwy

Pierwsza faza ofensywy rozpoczęła się 26 września 1918 roku potężnym przygotowaniem artyleryjskim, które trwało trzy godziny i obejmowało 2711 dział. Atak jednostek amerykańskich przyniósł mieszane rezultaty: niektóre dywizje osiągnęły swoje cele, inne zostały zatrzymane przez silną niemiecką obronę. Po kilku dniach walk i niemieckich kontratakach ofensywa amerykańska została na kilka dni wstrzymana, aby umożliwić reorganizację oddziałów.

Druga faza rozpoczęła się 4 października, kiedy niektóre dywizje zostały zastąpione świeżymi jednostkami. W tej fazie doszło do słynnego incydentu z „zagubionym batalionem”, który ostatecznie został uratowany. Jednostki amerykańskie rozpoczęły serię trudnych ataków frontalnych, które ostatecznie przełamały główne niemieckie pozycje obronne, zwłaszcza podczas bitwy pod Montfaucon, uznawanej za decydujący moment ofensywy.

W trzeciej fazie, od końca października do 11 listopada, siły amerykańskie i francuskie kontynuowały natarcie, wyzwoliły Las Argonne i osiągnęły kluczowe cele, takie jak miasto Sedan. Walki zakończyły się rozejmem 11 listopada 1918 roku, kiedy ogłoszono zawieszenie broni między Niemcami a Ententą.

Straty

Całkowite straty wojsk amerykańskich wyniosły 26 277 poległych i ponad 100 000 rannych, co czyni tę ofensywę najkrwawszą kampanią w historii armii amerykańskiej. Straty francuskie szacuje się na około 35 000 poległych. Straty niemieckie szacuje się na 28 000 poległych, przy czym całkowite straty, w tym ranni i jeńcy, nie są dokładnie udokumentowane.

Następstwa i znaczenie

Ofensywa Meuse-Argonne była kluczową częścią końcowej ofensywy alianckiej, która doprowadziła do przełamania niemieckich linii i upadku Cesarstwa Niemieckiego. Sukces tej ofensywy znacząco przyczynił się do zawarcia rozejmu 11 listopada 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

Dla armii amerykańskiej ofensywa ta była największą i najkrwawszą operacją w jej historii, która wpłynęła na jej dalszy rozwój i pozycję na świecie. Jednocześnie ukazała znaczącą rolę Stanów Zjednoczonych w europejskich konfliktach zbrojnych i wzmocniła ich międzynarodową pozycję.

W dłuższej perspektywie bitwa miała wpływ na taktykę i strategię wojskową, zwłaszcza w zakresie koordynacji sił sojuszniczych, wykorzystania ciężkiego sprzętu i wsparcia logistycznego w szeroko zakrojonych operacjach.

Kluczowe fazy

1. Pierwsza faza (26 września – 4 października 1918) — Rozpoczęła się potężnym przygotowaniem artyleryjskim i atakiem jednostek amerykańskich z częściowymi sukcesami i silnym oporem niemieckim.
2. Druga faza (4–28 października 1918) — Wprowadzono nowe amerykańskie dywizje, doszło do uratowania zagubionego batalionu i przełamania głównych niemieckich pozycji obronnych.
3. Trzecia faza (28 października – 11 listopada 1918) — Siły amerykańskie i francuskie kontynuowały natarcie, wyzwoliły Las Argonne i osiągnęły kluczowe cele aż do rozejmu.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Przyszły prezydent USA Harry S. Truman dowodził jedną z grup artyleryjskich podczas przygotowań do ofensywy.
• Podczas bitwy doszło do incydentu z zagubionym batalionem, który został ostatecznie uratowany przez atak innych amerykańskich dywizji.
• Bitwa jest najkrwawszą kampanią w historii armii amerykańskiej, z ponad 26 000 poległych Amerykanów.
• Amerykańskie dywizje były liczniejsze niż francuskie i niemieckie, ale cierpiały na brak doświadczenia.
• Bitwa była częścią szerszej Ofensywy Stu Dni, która doprowadziła do zakończenia I wojny światowej.

Najczęstsze pytania

Kiedy miała miejsce ofensywa Meuse-Argonne?

Od 26 września 1918 do 11 listopada 1918 roku.

Kto dowodził siłami amerykańskimi podczas ofensywy?

Generał John J. Pershing do 16 października, następnie generał Hunter Liggett.

Jaki był główny cel ofensywy?

Przełamanie Linii Hindenburga i zmuszenie Niemiec do rozejmu.

Ilu amerykańskich żołnierzy brało udział w bitwie?

Około 1,2 miliona.