Bitwa pod Nagashino
Salwa muszkietowa zniszczyła słynną jazdę Takedy. Szczegółowa analiza jest uzupełniana z różnych źródeł.
Tło i przyczyny
Bitwa została wywołana konfliktem między Tokugawą Ieyasu a Takedą Katsuyorim o północną Mikawę. Klan Takeda miał przewagę liczebną i militarną, co sprawiło, że lokalni przywódcy w północno-wschodniej Mikawie przyłączali się do nich, aby zachować swoje pozycje. Tokugawa Ieyasu miał silnego sojusznika w Odzie Nobunadze, który jednak był dominujący i wykorzystywał Ieyasu jako tarczę przeciwko siłom Takedy.
Po śmierci Takedy Shingena w 1573 roku władza w klanie przeszła na Katsuyoriego, który rozpoczął ofensywę w Mikawie. Tokugawa Ieyasu próbował odwrócić sytuację na swoją korzyść i udało mu się odzyskać strategiczny zamek Nagashino, co pozwoliło mu umocnić pozycje w regionie. W odpowiedzi Takeda Katsuyori poprowadził główną armię do regionu Okumikawa i rozpoczął grabieże we wschodniej Mikawie, wywołując bezpośredni konflikt z sojusznikami Ody i Tokugawy.
Siły i dowódcy
Zjednoczone siły Ody Nobunagi i Tokugawy Ieyasu liczyły około 38 000 ludzi, podczas gdy Takeda Katsuyori dysponował około 15 000 żołnierzy. Dowódcy Tokugawy wysłali Hondę Tadakatsu i Sakakibarę Yasumasu, którzy zdobyli Nagashino i inne zamki, uzyskując strategiczną przewagę. Nobunaga prowadził główne siły Ody i dotarł z nimi na miejsce bitwy, gdzie wykorzystał teren do ukrycia rzeczywistej wielkości swojej armii. Takeda Katsuyori, mimo ostrzeżeń swoich wasali, zdecydował się zaatakować, lekceważąc siły przeciwnika i jego zamiary.
Przebieg bitwy
W czerwcu 1575 roku Takeda Katsuyori oblegał zamek Nagashino z 15 000 ludźmi przeciwko 500 obrońcom. Tokugawa Ieyasu, mając około 8 000 ludzi, poprosił o pomoc Odę Nobunagę, który przyprowadził 30 000 żołnierzy i wspólnie z sojusznikami zbudował pozycje obronne z końskimi palisadami i ziemnymi umocnieniami.
Gdy Takeda oblegał zamek, wysłał Torii Suneemona jako kuriera po posiłki, który został pojmany i stracony za zachęcanie obrońców do oporu. Mimo że wasale Takedy radzili odwrót, Katsuyori zdecydował się zaatakować, ponieważ zlekceważył siły Ody i Tokugawy, które były ukryte w terenie.
28 czerwca Takeda podzielił swoje siły, 12 000 ludzi ruszyło do bitwy, a 3 000 pozostało przy oblężeniu. Oda Nobunaga przeprowadził natomiast nocny atak na fortecę na górze Tobigasu, odcinając armię Takedy od odwrotu. Następnie Takeda rozpoczął powtarzające się ataki na umocnienia Ody i Tokugawy, ale został powstrzymany ogniem z muszkietów i końskimi palisadami. Bitwa trwała od rana do około godziny 14, kiedy armia Takedy zaczęła się rozpadać i wycofywać, będąc ściganą i ponosząc ciężkie straty.
Straty
Według kroniki Shinchō Kōki klan Takeda poniósł straty około 10 000 ludzi, co stanowiło dwie trzecie jego pierwotnych sił oblężniczych. Straty sojuszników nie są wiarygodnie udokumentowane i nie są wymienione w dostępnych źródłach.
Następstwa i znaczenie
Bitwa oznaczała miażdżącą klęskę klanu Takeda, który stracił wielu znaczących generałów i nie mógł dalej rozszerzać swoich terytoriów. Katsuyori musiał wycofać się do swojej siedziby w prowincji Kai, a jego władza została znacznie osłabiona. Tokugawa Ieyasu po zwycięstwie szybko odzyskał kontrolę nad utraconymi ziemiami.
Mimo że klan Takeda kontynuował drobne ataki, został ostatecznie zniszczony dopiero w 1582 roku, czyli siedem lat po bitwie pod Nagashino. Bitwa ta jest uważana za przełomowy moment w japońskiej historii wojskowej, kiedy ujawniła się przewaga broni palnej i logistycznej siły Ody Nobunagi, co przyczyniło się do jego stopniowej misji zjednoczenia Japonii.
Kluczowe fazy
- Oblężenie zamku Nagashino — Takeda oblegał zamek z 15 000 ludźmi przeciwko 500 obrońcom, co wywołało prośbę Tokugawy o pomoc.
- Przybycie Ody Nobunagi — Nobunaga przybył z 30 000 ludzi, zajął pozycje w terenie i rozpoczął budowę obrony.
- Nocny atak na fortecę na górze Tobigasu — Sakai Tadatsugu poprowadził zaskakujący atak, który odciął armię Takedy od odwrotu.
- Główna bitwa i klęska Takedy — Takeda wielokrotnie atakował, ale został powstrzymany ogniem z muszkietów i palisadami, ostatecznie wycofał się z ciężkimi stratami.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Torii Suneemon, posłaniec z zamku Nagashino, został pojmany i stracony za zachęcanie obrońców do oporu.
- Pierwotna teoria o taktyce trójfazowego ognia z muszkietów została później zakwestionowana i uznana za mit.
- Obie armie miały mniej więcej taką samą liczbę muszkietów, co obala pogląd o jednoznacznej przewadze Ody w broni palnej.
- Analiza naukowa ołowiu do amunicji wykazała, że Oda miał dostęp do importowanych surowców, podczas gdy Takeda używał ołowiu z przetopionych monet z powodu niedoborów.
- Bitwa jest czasem określana także jako bitwa pod Nagashino i Shitaragaharą, według miejsca głównych walk.
Najczęstsze pytania
- Kiedy i gdzie odbyła się bitwa?
- Bitwa odbyła się 28 czerwca 1575 roku pod Nagashino w prowincji Mikawa, obecna prefektura Aichi.
- Kto był głównymi dowódcami bitwy?
- Dowódcami byli Oda Nobunaga i Tokugawa Ieyasu po jednej stronie oraz Takeda Katsuyori po drugiej.
- Jaki był wynik bitwy?
- Zjednoczone siły Ody Nobunagi i Tokugawy Ieyasu odniosły miażdżące zwycięstwo nad Takedą.
- Jaką rolę odegrały muszkiety w bitwie?
- Muszkiety odegrały aktywną rolę w obronie sojuszników, powstrzymały kawalerię Takedy i przyczyniły się do ich klęski.