Bitwa o Iwodżimę
W 1945 roku amerykańska piechota morska wylądowała na wulkanicznej wyspie Iwodżima, umocnionej gęstą siecią podziemnych tuneli i bunkrów. Obrona japońska stawiała fanatyczny opór z ukrytych pozycji. Walki o każdy metr trwały tygodnie i przyniosły ogromne straty. Ikoniczne stało się zdjęcie wciągnięcia amerykańskiej flagi na górze Suribaczi, jedno z najsłynniejszych zdjęć wojny.
Tło i przyczyny
Bitwa o Iwo Jimę toczyła się w końcowej fazie II wojny światowej na Pacyfiku, gdy Stany Zjednoczone planowały natarcie w kierunku głównych wysp japońskich. Wyspa Iwo Jima miała strategiczne znaczenie dzięki dwóm lotniskom, które mogły służyć jako bazy dla amerykańskich bombowców i myśliwców podczas ataków na Japonię.
Dowództwo japońskie zdawało sobie sprawę z wagi wyspy i przygotowało rozbudowaną obronę, w tym podziemne tunele i umocnienia, aby jak najdłużej powstrzymać amerykański atak. Była to pierwsza bitwa, w której wojska alianckie zaatakowały terytorium, które przed wojną należało do Japonii, co doprowadziło do wyjątkowo zaciętego oporu japońskich obrońców.
Dowództwo amerykańskie początkowo spodziewało się szybkiego przebiegu bitwy, ale dzięki pomysłowej obronie generała Kuribayashiego i determinacji japońskich żołnierzy walki przeciągnęły się na ponad miesiąc i stały się jedną z najkrwawszych bitew kampanii pacyficznej.
Siły i dowódcy
Siły amerykańskie liczyły około 60 000 żołnierzy piechoty morskiej, wspieranych przez marynarkę wojenną i armię, pod dowództwem generała Harry'ego Schmidta. Ich celem było szybkie zajęcie wyspy i lotnisk.
Obronę japońską stanowiło około 21 060 żołnierzy pod dowództwem generała Tadamichi Kuribayashiego, który wybrał nietypową taktykę obronną opartą na głębokich umocnieniach i rozległej sieci tuneli. Jednostki japońskie miały zakaz kapitulacji i były gotowe stawiać zaciekły opór do końca.
Przebieg bitwy
Bitwa rozpoczęła się 19 lutego 1945 roku desantem amerykańskich oddziałów na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy. Po początkowym wrażeniu słabego oporu japońska artyleria i piechota rozwinęły pełną siłę, zwłaszcza z umocnień na górze Suribachi, co spowodowało wysokie straty Amerykanów.
Nastąpiły zacięte walki o postęp w głąb wyspy, gdy Amerykanie musieli zmagać się z trudnym terenem z czarnego wulkanicznego popiołu i dobrze ukrytymi pozycjami japońskimi. 23 lutego Amerykanom udało się zdobyć szczyt Suribachi, gdzie uroczyście zatknęli amerykańską flagę, co znacznie podniosło ich morale.
Walki trwały przez kolejne tygodnie, podczas których Amerykanie stopniowo przebijali się na północ wyspy. 4 marca na zdobytych lotniskach wylądowały pierwsze bombowce B-29. Jednostki japońskie zostały stopniowo zepchnięte do północno-wschodniej części wyspy.
Bitwa zakończyła się w nocy z 25 na 26 marca samobójczym atakiem resztek japońskiego garnizonu, który jednak spowodował znaczne straty także po stronie amerykańskiej. Po tym ataku opór na wyspie został złamany i 26 marca ogłoszono ją bezpieczną.
Straty
Straty amerykańskie były bardzo wysokie, pierwszego dnia zginęło 600 żołnierzy, a kolejnych 1 200 zostało rannych. Całkowite straty przekroczyły 6 000 zabitych i 12 000 rannych (szacunki). Garnizon japoński został niemal całkowicie zniszczony, z pierwotnych 21 000 żołnierzy do niewoli dostało się jedynie 216, większość zginęła w walce lub zmarła podczas oporu w podziemnych tunelach.
Następstwa i znaczenie
Bitwa o Iwo Jimę była jedną z najkrwawszych i najcięższych bitew wojny na Pacyfiku i pokazała wysoką cenę amerykańskiego natarcia na wyspy japońskie. Zajęcie wyspy umożliwiło aliantom wykorzystanie lotnisk do operacji lotniczych przeciwko Japonii, w tym do awaryjnych lądowań bombowców B-29 i myśliwców P-51 Mustang.
Wyspa pozostała pod kontrolą amerykańską aż do 1968 roku. Bitwa wpłynęła także na taktykę i przygotowania do kolejnej inwazji na Okinawę oraz planowanej inwazji na japońskie wyspy główne.
Poza znaczeniem militarnym bitwa stała się symbolem odwagi i poświęcenia po obu stronach, co znalazło odzwierciedlenie także w kulturze, na przykład w słynnych filmach i dokumentach.
Użyty sprzęt
Kluczowe fazy
- Desant 19 lutego 1945 — Amerykańskie oddziały wylądowały na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy, początkowy opór był słaby, ale wkrótce rozwinął się silny ostrzał z japońskich pozycji.
- Bitwa o górę Suribachi — Zacięte walki o zdobycie wulkanu Suribachi, kulminacyjnym momentem było 23 lutego, gdy Amerykanie zatknęli flagę.
- Natarcie na północ wyspy — Amerykanie posuwali się przez trudny teren i japońskie umocnienia w kierunku północno-wschodnim, gdzie Japończycy zostali zepchnięci.
- Ostatni samobójczy atak 25–26 marca — Resztki Japończyków przeprowadziły samobójczy atak, który spowodował straty także po stronie amerykańskiej, po czym opór został złamany.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Bitwa o Iwo Jimę była pierwszą bitwą II wojny światowej, w której wojska alianckie zaatakowały terytorium, które przed wojną należało do Japonii.
- Fotografia zatknięcia amerykańskiej flagi na górze Suribachi autorstwa Joe Rosenthala stała się jednym z najsłynniejszych obrazów wojny na Pacyfiku.
- Ostatni dwaj japońscy żołnierze poddali się dopiero w styczniu 1949 roku, czyli prawie cztery lata po zakończeniu bitwy.
- Dowództwo japońskie zakazało kapitulacji, co doprowadziło do skrajnej determinacji i samobójczych ataków obrońców.
- Ataki kamikaze podczas bitwy zabiły 318 amerykańskich marynarzy.
Najczęstsze pytania
- Kiedy toczyła się bitwa o Iwo Jimę?
- Bitwa trwała od 19 lutego do 26 marca 1945 roku.
- Jaki był główny cel amerykańskiej inwazji na Iwo Jimę?
- Celem było zajęcie lotnisk na wyspie i utworzenie bazy lotniczej do ataków na Japonię.
- Kto dowodził obroną japońską na Iwo Jimie?
- Generał Tadamichi Kuribayashi.
- Jakie były straty po obu stronach?
- Straty amerykańskie to ponad 6 000 zabitych i 12 000 rannych (szacunki), japońskie ponad 20 000 zabitych i 216 jeńców.