Zrzucenie bomb atomowych
W sierpniu 1945 roku USA zrzuciły bomby atomowe na Hiroszimę, a trzy dni później na Nagasaki. Było to pierwsze i jak dotąd jedyne bojowe użycie broni jądrowej; oba miasta zostały w dużej mierze zniszczone. Wraz z wejściem ZSRR do wojny przeciwko Japonii zrzucenie bomb doprowadziło do kapitulacji Japonii i zakończenia II wojny światowej. Jednocześnie otworzyło erę jądrową i debatę na temat jej moralności, która trwa do dziś.
Tło i przyczyny
Podczas ostatniej fazy II wojny światowej na Pacyfiku Stany Zjednoczone przygotowywały inwazję na japońskie wyspy, która miała być bardzo krwawa i kosztowna pod względem ludzkich ofiar. Przed inwazją prowadzono intensywne strategiczne bombardowania Japonii, które zniszczyły wiele miast i celów przemysłowych.
Projekt Manhattan, tajny program USA, Wielkiej Brytanii i Kanady, opracował dwa typy bomb atomowych – "Little Boy" na bazie uranu-235 i "Fat Man" na bazie plutonu-239. Alianci wydali Deklarację Poczdamską z ultimatum bezwarunkowej kapitulacji Japonii, które rząd japoński odrzucił. Związek Radziecki wypowiedział wojnę Japonii 8 sierpnia 1945 i rozpoczął ofensywę w Mandżurii.
Siły i dowódcy
Główną siłą uderzeniową była 509th Composite Group amerykańskich sił powietrznych, wyposażona w 15 specjalnie przystosowanych bombowców B-29 Silverplate, pod dowództwem pułkownika Paula Tibbetsa. Załogi były specjalnie szkolone do precyzyjnego zrzucania bomb atomowych.
Japońska obrona była znacznie osłabiona, z ograniczonymi siłami powietrznymi i cywilami, którzy stanowili większość ofiar. W Hiroshimie rozmieszczono około 24000 żołnierzy, ale większość ofiar stanowili cywile. Armia japońska planowała obronę terytorium kraju, ale nie była w stanie zapobiec atakom.
Przebieg bitwy
6 sierpnia 1945 z wyspy Tinian wystartował bombowiec B-29 Enola Gay pod dowództwem pułkownika Paula Tibbetsa z bombą atomową "Little Boy". Bomba została zrzucona nad Hiroshimą na wysokości około 600 metrów, eksplodowała z równoważnikiem około 13 kiloton TNT, niszcząc około 12 km² miasta i zabijając natychmiast 70000–80000 osób.
9 sierpnia 1945 z Tinianu wystartował bombowiec B-29 Bockscar pod dowództwem mjr. Charlesa W. Sweeny'ego z bombą "Fat Man". Pierwotnym celem było miasto Kokura, ale z powodu zachmurzenia celem stało się Nagasaki. Bomba eksplodowała na wysokości około 469 metrów z równoważnikiem około 21 kiloton TNT, zabijając natychmiast 35000–40000 osób i niszcząc część miasta.
Po bombardowaniu Hiroshimy i Nagasaki Związek Radziecki wypowiedział wojnę Japonii i rozpoczął inwazję na Mandżurię. Japonia 15 sierpnia 1945 ogłosiła przyjęcie bezwarunkowej kapitulacji, która została podpisana 2 września 1945, kończąc II wojnę światową.
Straty
W Hiroshimie zginęło w ciągu pierwszych dwóch do czterech miesięcy po bombardowaniu 90000 do 166000 osób, w Nagasaki 60000 do 80000. Około połowa ofiar zginęła w pierwszym dniu. Większość ofiar stanowili cywile. Straty obejmowały natychmiastowe zgony w wyniku wybuchu, późniejsze zgony z powodu oparzeń, choroby popromiennej i innych powiązanych przyczyn.
Następstwa i znaczenie
Atomowe bombardowanie Hiroshimy i Nagasaki doprowadziło do bezwarunkowej kapitulacji Japonii i zakończenia II wojny światowej na froncie pacyficznym. Powojenne Japonia przyjęła trzy zasady nieużywania broni jądrowej i potępiła narodowe zbrojenia atomowe.
Użycie bomb atomowych wywołało szeroką debatę etyczną i prawną, która trwa do dziś. Zwolennicy argumentują, że bomby zakończyły wojnę szybko i zapobiegły większym stratom w ludziach, podczas gdy krytycy uważają ataki za niepotrzebne i zbrodnie wojenne o poważnych konsekwencjach moralnych.
Konsekwencje bombardowań wpłynęły na geopolitykę zimnej wojny i rozwój broni jądrowej, a także na międzynarodowe wysiłki na rzecz kontroli zbrojeń jądrowych.
Użyty sprzęt
Kluczowe fazy
- Wybór celów — Komisja wybrała Hiroshimę, Kokurę, Nagasaki i inne miasta jako cele na podstawie znaczenia strategicznego i możliwości dokładnego pomiaru zniszczeń.
- Bombardowanie Hiroshimy — 6 sierpnia 1945 zrzucono bombę Little Boy, która zniszczyła dużą część miasta i spowodowała ogromne straty w ludziach.
- Bombardowanie Nagasaki — 9 sierpnia 1945 zrzucono bombę Fat Man, pierwotnie planowany cel Kokura był zasłonięty chmurami, dlatego trafiono w Nagasaki.
- Kapitulacja Japonii — Po bombardowaniach i sowieckiej inwazji Japonia 15 sierpnia 1945 ogłosiła kapitulację, która została podpisana 2 września 1945.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Hiroshima została celowo pominięta podczas wcześniejszych nalotów, aby można było dokładnie zmierzyć zniszczenia spowodowane bombą atomową.
- Pomnik Genbaku Dōmu w Hiroshimie, pierwotnie budynek zaprojektowany przez czeskiego architekta Jana Letzela, jest jednym z nielicznych, które przetrwały wybuch.
- Podczas bombardowania Nagasaki zginęło kilku jeńców wojennych z Commonwealthu, w tym brytyjski członek RAF i holenderscy jeńcy.
- Przed zrzuceniem bomb na japońskie miasta zrzucano ulotki z ostrzeżeniem, ale mieszkańcy Hiroshimy nie zostali poinformowani o bombie atomowej.
- Projekt Manhattan zatrudniał w szczytowym momencie ponad 125 000 osób i kosztował ponad 2 miliardy ówczesnych dolarów.
Najczęstsze pytania
- Dlaczego wybrano właśnie Hiroshimę i Nagasaki?
- Były to duże miasta o znaczących celach wojskowych i przemysłowych, które wcześniej nie były ciężko bombardowane, co umożliwiło dokładny pomiar zniszczeń.
- Jaki był cel zrzucenia bomb atomowych?
- Zmusić Japonię do bezwarunkowej kapitulacji i szybko zakończyć wojnę, minimalizując dalsze straty w ludziach.
- Jakie były straty w ludziach po bombardowaniach?
- W Hiroshimie zginęło 90 000–166 000 osób, w Nagasaki 60 000–80 000, z czego większość stanowili cywile.
- Jakie typy bomb zostały użyte?
- Na Hiroshimę użyto bomby uranowej Little Boy, na Nagasaki bomby plutonowej Fat Man.