Pierwsze oblężenie Wiednia
W roku 1529 sułtan Sulejman I przybył z wielką armią pod Wiedeń, bramę do Europy Środkowej. Późne przybycie z powodu deszczów i błotnistych dróg uniemożliwiło mu jednak przywiezienie ciężkiej artylerii oblężniczej. Obrońcy miasta opierali się podkopom i atakom, a wraz ze zbliżającą się zimą Osmanowie musieli zrezygnować z oblężenia. Niepowodzenie oznaczało pierwsze wielkie zatrzymanie ekspansji osmańskiej u bram Europy.
Tło i przyczyny
Po zwycięstwie Imperium Osmańskiego w bitwie pod Mohaczem w 1526 roku, gdzie zginął król Węgier Ludwik Jagiellończyk, doszło do podziału Węgier między Habsburgów a osmańskiego wasala Jana Zápolyę. Sułtan osmański Sulejman I dążył do umocnienia kontroli nad całymi Węgrami i rozszerzenia swojego wpływu na Europę Środkową.
Sulejman rozpoczął kampanię w 1529 roku z zamiarem zdobycia Wiednia, stolicy Monarchii Habsburskiej, aby osłabić potęgę Habsburgów i zademonstrować siłę Imperium Osmańskiego. Oblężenie było częścią szerszego konfliktu o koronę węgierską i rywalizacji o władzę między Osmanami a Świętym Cesarstwem Rzymskim.
Siły i dowódcy
Armia osmańska pod dowództwem sułtana Sulejmana I liczyła szacunkowo od 75 000 do 100 000 żołnierzy, w tym elitarnych janczarów, sipahów, oddziały mołdawskie i serbskie. Wielki wezyr Ibrahim Pasza został mianowany seraskierem i miał uprawnienia do wydawania rozkazów w imieniu sułtana.
Obroną Wiednia dowodził Mikolaj Salm, który miał pod sobą około 21 000 obrońców, wśród których byli miejscowi mieszkańcy, chłopi, niemieccy najemnicy landsknechci oraz hiszpańscy arkebuzerzy, wspierani także przez 2 000 serbskich husarzy pod dowództwem Pawła Bakića. Obrońcy wzmocnili fortyfikacje i przygotowali się na długie oblężenie.
Przebieg bitwy
Armia osmańska wyruszyła 10 kwietnia 1529 roku, ale trudne warunki pogodowe i obfite deszcze utrudniały marsz i spowodowały straty w sprzęcie, zwłaszcza ciężkiej artylerii i amunicji. Do Wiednia dotarli pod koniec września w złym stanie.
Podczas oblężenia turecka artyleria nie zdołała poważnie uszkodzić fortyfikacji, a obrońcy skutecznie niszczyli podkopane tunele i przeprowadzili duży wypad 8 000 żołnierzy, który spowodował znaczne straty wśród tureckich inżynierów.
Po silnej ulewie 11 października i braku zaopatrzenia Ibrahim Pasza zwołał naradę i zdecydował o ostatnim wielkim ataku 14 października, który jednak został odparty. Nastąpiły niespodziewane opady śniegu, które utrudniły odwrót Osmanów, którzy stracili wiele sprzętu i dział.
Straty
Dokładne dane dotyczące strat nie są wiarygodnie udokumentowane. Obrońcy ponieśli ciężkie straty podczas wypadu, straty tureckie obejmowały zabitych, rannych i dezerterów, ale konkretne liczby nie są dostępne.
Następstwa i znaczenie
Niepowodzenie oblężenia powstrzymało na kilka dekad osmańskie próby rozszerzenia terytorium w Europie Środkowej i oznaczało początek długiego okresu napięć wojskowych między Imperium Osmańskim a Habsburgami. Po oblężeniu nastąpiło wzmocnienie obrony Wiednia, a Habsburgowie umocnili swoje pozycje w regionie.
Sulejman poprowadził kolejną kampanię przeciwko Wiedniowi w 1532 roku, która jednak została zatrzymana podczas oblężenia Kőszegu (Güns). Wynik kampanii doprowadził do zacieśnienia współpracy między cesarzem Karolem V a papieżem, co zaowocowało koronacją Karola V na cesarza rzymskiego w 1530 roku.
Oblężenie doprowadziło także do szeroko zakrojonego rabunku okolic Wiednia przez wojska osmańskie oraz pojmania około 20 000 ludzi, którzy zostali uprowadzeni do niewoli.
Dowódcy
Kluczowe fazy
- Marsz na Wiedeń — Armia osmańska wyruszyła 10 kwietnia 1529 roku, ale trudne warunki pogodowe i wezbrane rzeki spowolniły marsz i spowodowały straty w sprzęcie.
- Początek oblężenia — Pod koniec września 1529 roku wojska osmańskie dotarły pod Wiedeń, rozpoczęły oblężenie, ale artyleria nie zdołała przełamać fortyfikacji.
- Wypady obrońców — Obrońcy przeprowadzili kilka wypadów, w tym duży na 8 000 żołnierzy, który zniszczył tureckie tunele i spowodował ciężkie straty.
- Ostatni atak i odwrót — 12 października zapadła decyzja o ostatnim ataku, który 14 października został odparty, następnie spadł śnieg i Osmanowie się wycofali.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Sułtan Sulejman I osobiście dowodził kampanią i mianował wielkiego wezyra Ibrahima Paszę seraskierem z uprawnieniami do wydawania rozkazów w imieniu sułtana.
- Obrońcy wysłali do obozu Osmanów trzech dobrze ubranych muzułmanów jako odpowiedź na tureckich negocjatorów.
- Podczas jednego z wypadów obrońców niemal został pojmany wielki wezyr Ibrahim Pasza.
- Podczas odwrotu Osmanów sytuację utrudniły niespodziewane opady śniegu, które spowodowały straty w sprzęcie i trudności w ruchu.
- Ferdynand I kazał wznieść pomnik nagrobny dla niemieckiego dowódcy Mikolaja Salma, który zmarł po oblężeniu.
Najczęstsze pytania
- Kiedy miało miejsce pierwsze oblężenie Wiednia?
- Od 27 września do 15 października 1529 roku.
- Kto dowodził obroną Wiednia?
- Niklas Graf Salm, wspierany przez miejscowych mieszkańców, najemników landsknechtów i hiszpańskich arkebuzerów.
- Jaki był wynik oblężenia?
- Wiedeń się obronił, a Imperium Osmańskie zostało zmuszone do odwrotu.
- Jakie były główne przyczyny niepowodzenia Osmanów?
- Zła pogoda, brak zaopatrzenia, nieskuteczna artyleria i silny opór obrońców.