Hughes AH-64 Apache
AH-64 Apache to amerykański śmigłowiec bojowy używany od końca zimnej wojny do czasów obecnych.
Opis
AH-64 Apache to amerykański śmigłowiec bojowy zaprojektowany w latach 70. jako środek do walki z techniką pancerną oraz wsparcia ogniowego jednostek lądowych. Prace rozwojowe rozpoczęły się po anulowaniu programu Lockheed AH-56 Cheyenne, gdy armia amerykańska zażądała zaawansowanego śmigłowca szturmowego o lepszych możliwościach niż AH-1 Cobra, zwłaszcza pod względem siły ognia, zasięgu oraz zdolności do działania w nocy i w warunkach europejskich. Prototyp Hughes YAH-64 wzbił się w powietrze po raz pierwszy w 1975 roku, a po serii testów w 1976 roku został wybrany jako zwycięski projekt, głównie dzięki większej odporności głównego wirnika i lepszej stabilności podwozia.
Konstrukcja śmigłowca obejmuje czteropłatowy wirnik główny i ogonowy, tandemową kabinę załogi z opancerzeniem, krótkie skrzydła z czterema punktami podwieszenia oraz dwa silniki turbinowe. Kadłub maszyny zapewnia wysoką zwrotność, w tym przeciążenia do 3,5 G. Śmigłowiec wyposażony jest w zaawansowane systemy awioniczne, w tym noktowizję i jednostki celownicze, i jest zdolny do działania w dzień i w nocy w trudnych warunkach pogodowych. Ochronę załogi zapewnia rozległe opancerzenie oraz specjalny system chłodzenia spalin zmniejszający ślad podczerwieni.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | Stany Zjednoczone Ameryki |
|---|---|
| Wprowadzenie | 1984 |
Służba i użycie bojowe
Pierwszym bojowym użyciem AH-64 Apache była inwazja na Panamę w 1989 roku, gdzie zapewniał bezpośrednie wsparcie jednostkom lądowym. Odegrał znaczącą rolę w wojnie w Zatoce Perskiej, gdzie podczas operacji Pustynna Burza zniszczył kluczowe stacje radarowe oraz setki irackich czołgów i pojazdów opancerzonych. Śmigłowce Apache były również używane w Afganistanie, Iraku i na Bałkanach, gdzie sprawdziły się jako skuteczni łowcy czołgów, choć spotkały się także z krytyką z powodu niedostatków w szkoleniu i przeżywalności w niektórych konfliktach.
Podczas działań bojowych Apache wykazał dużą odporność, większość trafionych maszyn zdołała wrócić do bazy. Do 2008 roku w Iraku zestrzelono 11 śmigłowców ogniem przeciwnika, a kolejne 15 utracono z innych przyczyn. Zmodernizowane wersje były używane bez radaru Longbow w sytuacjach, gdzie nie istniało zagrożenie ze strony techniki pancernej.
Warianty
Koszt
7,8 miliona USD (koszty produkcji jednostkowej w 1984 roku), 13,9 miliona USD (średnia cena jednostkowa wraz z rozwojem w 1984 roku) — Koszty produkcji jednostkowej i średnia cena jednego śmigłowca w 1984 roku.
Ciekawostki
- Główny wirnik AH-64 jest odporny na trafienia pociskami przeciwlotniczymi kalibru 23 mm.
- Śmigłowiec wyposażony jest w system chłodzenia spalin „Black Hole” zmniejszający ślad podczerwieni.
- Załoga siedzi na fotelach kevlarowych i jest chroniona opancerzeniem przed pociskami do kalibru 23 mm.
- Radar Longbow umożliwia wykrywanie i niszczenie celów nawet wtedy, gdy śmigłowiec jest ukryty za przeszkodą terenową.
- Polska zamówiła w 2025 roku łącznie 96 egzemplarzy AH-64E, co jest największym jednorazowym zamówieniem eksportowym na Apache poza USA.
Najczęstsze pytania
- Jakie jest główne uzbrojenie AH-64 Apache?
- Głównym uzbrojeniem jest działko 30 mm M230, rakiety AGM-114 Hellfire oraz niekierowane rakiety Hydra 70.
- Jak chroniona jest załoga śmigłowca?
- Załoga jest chroniona opancerzeniem, fotelami kevlarowymi oraz oddzielona stałą przegrodą pancerną.
- Jakie są główne różnice między wersjami AH-64A a AH-64D?
- AH-64D ma ulepszone systemy radiolokacyjne i uzbrojenie, radar Longbow nad wirnikiem głównym oraz zmodernizowaną awionikę.
- Które państwa są głównymi użytkownikami śmigłowca AH-64 Apache?
- Do głównych użytkowników należą USA, Izrael, Wielka Brytania, Egipt, Indie, Japonia, Korea Południowa, Holandia, Polska i inne.