M110

Opis

M110 to amerykańska samobieżna haubica kalibru 203 mm, która wykorzystuje działo M115 zamontowane na specjalnie opracowanym podwoziu. Jej typowa szybkostrzelność wynosiła trzy strzały na dwie minuty przy maksymalnej prędkości oraz jeden strzał na dwie minuty przy podtrzymanym ogniu. Haubica była wyposażona w hydrauliczny ładowacz, który automatycznie wsuwał pociski o masie ponad 91 kg do lufy, jednak ten system był podatny na awarie i wymagał opuszczenia lufy przed użyciem, co spowalniało ogień. Dobrze wyszkolone załogi mogły krótkotrwale osiągnąć szybkostrzelność 2 do 4 strzałów na minutę za pomocą ręcznego ładowacza, który był fizycznie wymagający, ale nie wymagał tak znacznego opuszczania lufy.

Zasięg M110 wynosił od 16,8 km do około 25 km przy użyciu standardowych pocisków oraz do 30 km przy użyciu pocisków rakietowo wspomaganych. Haubica była przeznaczona do zadań wsparcia ogólnego, ognia przeciwbateryjnego oraz tłumienia wrogich systemów obrony przeciwlotniczej.

Dane techniczne

Służba i użycie bojowe

M110 została wprowadzona do służby w 1963 roku i była używana podczas wojny w Wietnamie. W późniejszych konfliktach, takich jak wojna w Zatoce Perskiej (Operacja Pustynna Tarcza i Pustynna Burza), korzystały z niej jednostki armii amerykańskiej, piechoty morskiej oraz armia brytyjska. W 1977 roku zaprezentowano ulepszoną wersję M110A1 z dłuższą lufą, która zwiększyła zasięg, a ostateczna wersja M110A2 dodała podwójną hamulec wylotowy. Większość amerykańskich jednostek podczas wojny w Zatoce Perskiej używała raczej haubic M109 kalibru 155 mm, podczas gdy M110 zostały przeniesione do rezerwy i Gwardii Narodowej. M110 zostały wycofane ze służby amerykańskiej i zastąpione systemem M270 MLRS.

M110 były również używane przez armię izraelską podczas wojny Jom Kippur oraz w 1982 roku podczas oblężenia Bejrutu. Iran używał ich podczas wojny z Irakiem, a Turcja wykorzystuje je od lat 90. przeciwko Partii Pracujących Kurdystanu oraz w konflikcie syryjskim. W 2026 roku Ukraina otrzymała nieokreśloną liczbę tych systemów, które zostały włączone do służby 52. samodzielnej brygady artylerii.

Warianty

Ciekawostki

• M110 była największą samobieżną haubicą w inwentarzu armii amerykańskiej przed jej wycofaniem.
• Hydrauliczny ładowacz M110 był podatny na awarie i spowalniał ogień, dlatego załogi często używały ręcznego ładowacza.
• GBU-28, laserowo naprowadzana bomba klasy 1800–2300 kg, została wykonana z przerobionych luf M110.
• W 2025 roku ogłoszono, że Grecja rozważa sprzedaż co najmniej 60 haubic M110A2 oraz 150 000 kompatybilnych granatów na Ukrainę.
• Japońskie Siły Samoobrony Lądowej miały w 2023 roku około 10 aktywnych M110A2, które zostały wycofane w marcu 2024.

Najczęstsze pytania

Jaki jest zasięg haubicy M110?

Zasięg wynosi od 16,8 km do około 25 km przy standardowych pociskach oraz do 30 km przy pociskach rakietowo wspomaganych.

Kiedy haubica M110 została wprowadzona do służby?

M110 została wprowadzona do służby w 1963 roku.

Które kraje obecnie używają haubicy M110?

Do obecnych użytkowników należą m.in. Bahrajn, Cypr, Grecja, Egipt, Iran, Jordania, Maroko, Pakistan, Tajwan, Turcja i Ukraina.

Czym haubica M110 została zastąpiona w armii amerykańskiej?

Została zastąpiona systemem M270 multiple launch rocket system (MLRS).