Bitwa pod Fredericksburgiem

Tło i przyczyny

W listopadzie 1862 roku prezydent Abraham Lincoln potrzebował sukcesu Unii, ponieważ armie Konfederacji wciąż stanowiły zagrożenie. Po niepowodzeniu McClellana pod Antietam został on zastąpiony przez generała Ambrose’a Burnside’a, który miał poprowadzić nową ofensywę przeciwko Konfederacji.

Burnside planował szybkie przekroczenie rzeki Rappahannock pod Fredericksburgiem i następnie atak na Richmond, zanim armia Lee zdąży się przygotować. Plan jednak skomplikowały opóźnione mosty pontonowe oraz szybkie przesunięcie oddziałów Lee do obrony miasta.

Lincoln zatwierdził plan Burnside’a pod warunkiem szybkiego działania, ale powolne tempo Burnside’a i chaotyczne dowodzenie ostatecznie pozwoliły Konfederatom na umocnienie pozycji i przygotowanie obrony.

Siły i dowódcy

Unia dysponowała około 120 000 żołnierzy podzielonych na trzy wielkie dywizje (Right, Center i Left Grand Divisions) pod dowództwem generałów Sumnera, Hookera i Franklina, w tym piechoty, kawalerii i artylerii. Burnside był głównodowodzącym.

Konfederacja miała około 79 000 żołnierzy pod dowództwem generała Roberta E. Lee, zorganizowanych w dwa korpusy dowodzone przez Longstreeta i Jacksona, wspierane przez artylerię i kawalerię. Lee szybko przesunął swoje oddziały pod Fredericksburg, aby zablokować przeprawy przez rzekę.

Przebieg bitwy

11 i 12 grudnia inżynierowie Unii rozpoczęli budowę mostów pontonowych przez Rappahannock pod ostrzałem konfederackich snajperów, co doprowadziło do pierwszych walk miejskich w historii USA. Unia stopniowo przekroczyła rzekę i zajęła miasto, ale zachowanie niektórych żołnierzy Unii podczas grabieży rozgniewało zarówno miejscowych mieszkańców, jak i żołnierzy Konfederacji.

13 grudnia Burnside rozkazał serię ataków na południowe pozycje obronne Konfederacji. Lewa dywizja pod dowództwem Franklina przełamała pierwszą linię, ale została ostatecznie odparta. Główne ataki Right i Center Grand Divisions dowodzonych przez Sumnera i Hookera na Marye's Heights, gdzie pozycje utrzymywał Longstreet, były wielokrotnie odpierane przy ciężkich stratach.

15 grudnia Burnside wycofał swoją armię, kończąc kolejną nieudaną kampanię Unii na froncie wschodnim.

Straty

Źródła nie podają dokładnych liczb strat, jedynie stwierdzają, że straty Unii były ponad dwukrotnie większe niż Konfederacji. Szacunki są różne i nie są wiarygodnie udokumentowane.

Następstwa i znaczenie

Bitwa pod Fredericksburgiem była jednym z najbardziej jednostronnych starć wojny secesyjnej, co poważnie zaszkodziło morale Unii i wywołało krytykę prezydenta Lincolna wobec Burnside’a. Niepowodzenie tej kampanii było kolejnym rozczarowaniem dla opinii publicznej Północy i przedłużyło wojnę.

Konfederacja umocniła swoją pozycję w Wirginii i pokazała zdolność skutecznej obrony przed liczniejszym przeciwnikiem. Bitwa podkreśliła również znaczenie silnej obrony i nieprzydatność bezpośrednich ataków na dobrze umocnione pozycje.

Burnside został ostatecznie zastąpiony, a Unia musiała zrewidować swoje strategie na froncie wschodnim.

Kluczowe fazy

1. Przygotowania i opóźnienia z mostami — Burnside planował szybkie przejście, ale opóźnienia mostów pontonowych pozwoliły armii Lee przygotować obronę.
2. Przekroczenie rzeki i walka w mieście — Unia przekroczyła rzekę pod ostrzałem i stoczyła pierwsze walki miejskie w historii USA.
3. Ataki na Marye's Heights — Powtarzające się nieudane bezpośrednie ataki Unii na silnie umocnione pozycje Konfederacji.
4. Wycofanie Unii — Po ciężkich stratach Burnside wycofał armię 15 grudnia.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa pod Fredericksburgiem była jednym z najbardziej jednostronnych starć wojny secesyjnej.
• Żołnierze Unii podczas grabieży miasta rozgniewali miejscowych mieszkańców i żołnierzy Konfederacji.
• Bitwa obejmowała pierwsze znaczące walki miejskie w historii USA.
• Generał Burnside pierwotnie nie chciał objąć dowództwa armią, przyjął je tylko z powodów politycznych.
• J.E.B. Stuart wysłał młodemu artylerzyście Johnowi Pelhamowi pozwolenie na wycofanie się, ale ten odmówił.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa?

Bitwa trwała od 11 do 15 grudnia 1862 roku we Fredericksburgu w Wirginii.

Kto dowodził armiami w bitwie pod Fredericksburgiem?

Armią Unii dowodził generał Ambrose Burnside, armią Konfederacji generał Robert E. Lee.

Jaki był wynik bitwy?

Bitwa zakończyła się zwycięstwem Konfederacji i niepowodzeniem Unii.

Dlaczego plan Burnside’a się nie powiódł?

Z powodu opóźnienia mostów pontonowych i powolnego postępu Unii, co pozwoliło armii Lee skutecznie się bronić.