Oblężenie Jerozolimy

Tło i przyczyny

Oblężenie Jerozolimy w 1099 roku stanowiło kulminację pierwszej wyprawy krzyżowej, której celem było odzyskanie Świętego Miasta spod kontroli muzułmańskiej na rzecz chrześcijan. Wyprawa krzyżowa została ogłoszona przez papieża Urbana II na synodzie w Clermont w 1095 roku w odpowiedzi na prośbę bizantyjskiego cesarza Aleksego I Komnena o pomoc przeciwko muzułmańskim Seldżukom, którzy opanowali dużą część Lewantu i utrudniali chrześcijańskie pielgrzymki do Jerozolimy.

Po udanym zdobyciu Antiochii w czerwcu 1098 roku krzyżowcy pozostali na północy Syrii, gdzie między ich dowódcami wybuchły spory o dalszy marsz. Część rycerzy i piechoty ostatecznie zdecydowała się ruszyć na południe w kierunku Jerozolimy, po drodze napotykając minimalny opór ze strony lokalnych władców, którzy woleli uznać lenną zależność od krzyżowców niż od Fatymidów.

Siły i dowódcy

Armia krzyżowców, dowodzona przez Gotfryda z Bouillonu, Roberta II Flandryjskiego, Roberta III Normandzkiego, Rajmunda IV de Saint-Gilles i Tankreda, liczyła około 1 200 rycerzy i 12 000 pieszych wojowników. Krzyżowcy byli wyczerpani długą kampanią, cierpieli na brak zaopatrzenia i wewnętrzne spory między dowódcami, ale ich motywacja była wzmocniona religijnym zapałem i obietnicą duchowej nagrody.

Obrońcy Jerozolimy byli pod dowództwem egipskiego gubernatora Iftichara ad-Dawli, który dysponował elitarnym oddziałem 400 egipskich jeźdźców oraz nieznaną liczbą innych obrońców, w tym muzułmańskich i żydowskich mieszkańców miasta. Fatymidzi przygotowali się do oblężenia, zatruwając studnie, wypędzając chrześcijańskich mieszkańców i umacniając miasto.

Przebieg bitwy

Krzyżowcy dotarli pod Jerozolimę 7 czerwca 1099 roku i podzielili swoje siły na dwie główne grupy: Gotfryd z Bouillonu, Robert II Flandryjski i Tankred oblegli północne mury, podczas gdy Rajmund IV zajął obszar od Wieży Dawida po górę Syjon. Pierwszy atak 13 czerwca został odparty z powodu braku machin oblężniczych i zaopatrzenia, co doprowadziło do głodu i demoralizacji w obozie krzyżowców.

Sytuacja poprawiła się po przybyciu genueńskiej i angielskiej floty do Jafy, która przywiozła zaopatrzenie, drewno i rzemieślników. Krzyżowcy zbudowali wieże oblężnicze i inne machiny, przy czym oddziały genueńskie pod wodzą Guglielma Embriaca rozebrały swoje statki na materiał budowlany. W lipcu krzyżowcy zdecydowali się na decydujący atak, wsparty religijną procesją wokół murów i wzmocnieniem wiary w sukces.

Rankiem 15 lipca 1099 roku wieża oblężnicza Gotfryda dotarła do murów w pobliżu północno-wschodniej bramy i krzyżowcy wdarli się do miasta. Wieża Rajmunda IV została opóźniona przez fosę, ale jego oddziały również ostatecznie weszły do Jerozolimy. Po przełamaniu obrony nastąpiła masakra ludności, grabieże i zajęcie kluczowych miejsc, w tym Wzgórza Świątynnego.

Straty

Dokładne liczby strat po obu stronach nie są wiarygodnie potwierdzone. Według arabskiego historyka Ibn al-Athira zginęło ponad 70 000 osób, podczas gdy niektórzy współcześni historycy uważają tę liczbę za zawyżoną i podają szacunek 40 000. Straty krzyżowców nie są wymienione w źródłach.

Następstwa i znaczenie

Zdobycie Jerozolimy oznaczało zakończenie pierwszej wyprawy krzyżowej i umożliwiło powstanie Królestwa Jerozolimskiego, które stało się centrum władzy krzyżowców na Bliskim Wschodzie. Gotfryd z Bouillonu został 22 lipca 1099 roku wybrany Obrońcą Grobu Świętego, odrzucając tytuł królewski, a Arnulf de Rohes został pierwszym łacińskim patriarchą w Jerozolimie.

Miasto zostało następnie ponownie zasiedlone przez chrześcijan, podczas gdy muzułmanie i Żydzi nie mogli mieszkać w Jerozolimie pod panowaniem krzyżowców. Kontrola krzyżowców nad Jerozolimą trwała 88 lat, aż miasto w 1187 roku zostało odzyskane przez sułtana Saladyna. Masakra ludności i przekształcenie muzułmańskich świątyń w chrześcijańskie miejsca kultu miały długotrwały wpływ na relacje między chrześcijanami, muzułmanami i Żydami w regionie.

Kluczowe fazy

1. Przybycie pod Jerozolimę i pierwszy atak — Krzyżowcy dotarli pod Jerozolimę 7 czerwca 1099 roku i 13 czerwca przeprowadzili pierwszy nieudany atak na mury.
2. Bosa procesja — 8 lipca krzyżowcy wzięli udział w religijnej procesji wokół murów, inspirowanej biblijną opowieścią o Jerychu, aby wzmocnić morale.
3. Ostateczny atak i zdobycie miasta — 15 lipca 1099 roku krzyżowcy przełamali mury za pomocą wież oblężniczych i wdarli się do miasta, gdzie nastąpiła masakra ludności.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Według kroniki Gesta Francorum krzyżowcy brodzili we krwi po kostki, podczas gdy Rajmund d'Aguilers podaje, że jeźdźcy jechali we krwi po kolana i po uzdy swoich koni.
• Genueńscy marynarze rozebrali swoje statki, aby dostarczyć drewno do budowy machin oblężniczych.
• Gubernator Jerozolimy Iftichar ad-Dawla poddał się Rajmundowi de Saint-Gilles pod warunkiem, że zostanie wraz ze swoją strażą bezpiecznie przewieziony do Aszkelonu.
• Po zdobyciu miasta Gotfryd z Bouillonu został wybrany Obrońcą Grobu Świętego, ale odmówił przyjęcia tytułu króla.

Najczęstsze pytania

Kiedy miało miejsce oblężenie Jerozolimy w 1099 roku?

Oblężenie Jerozolimy trwało od 7 czerwca do 15 lipca 1099 roku.

Kto dowodził armią krzyżowców podczas oblężenia Jerozolimy?

Wśród głównych dowódców byli Gotfryd z Bouillonu, Rajmund IV de Saint-Gilles, Robert II Flandryjski, Robert III Normandzki i Tankred.

Jakie były straty wśród mieszkańców Jerozolimy?

Według arabskiego historyka Ibn al-Athira zginęło ponad 70 000 osób, ale współcześni historycy podają również niższe szacunki; dokładna liczba nie jest potwierdzona.

Jaki był wynik oblężenia Jerozolimy w 1099 roku?

Krzyżowcy zdobyli Jerozolimę i założyli Królestwo Jerozolimskie.