Obrona Kijowa

Tło i przyczyny

Kijów, stolica Ukrainy z niemal trzema milionami mieszkańców, stanowił kluczowe centrum polityczne, gospodarcze i komunikacyjne kraju. Prezydent Rosji Władimir Putin określił cele inwazji ogólnikowo jako demilitaryzację i denazyfikację Ukrainy, lecz prawdopodobnym rzeczywistym celem było zdobycie Kijowa i ustanowienie prorosyjskiego rządu. Rosjanie planowali szybki atak z desantem na lotnisku Hostomel, inspirowany operacją „Dunaj” z 1968 roku.

Chociaż Ukraińcy przygotowywali się do obrony Kijowa na kilka tygodni przed inwazją, nie zbudowali wokół miasta umocnionych pozycji, ponieważ spodziewali się, że rosyjska inwazja ograniczy się do wschodniej części kraju. Zachodnie służby wywiadowcze przewidywały szybki upadek Kijowa w ciągu dwóch dni od rozpoczęcia inwazji.

Siły i dowódcy

Obroną Kijowa dowodził ukraiński generał Ołeksandr Syrski, który podzielił siły na dwie części – jedną do obrony przed granicami miasta, drugą bezpośrednio w mieście. Do dyspozycji miał regularną 72. Brygadę Zmechanizowaną oraz aktywował Siły Obrony Terytorialnej i ludność cywilną, której rozdano 18 000 broni ręcznej i inny sprzęt. Wśród obrońców byli także znane osobistości, jak mer Witalij Kliczko i były prezydent Petro Poroszenko.

Siły rosyjskie obejmowały wojska desantowe, oddziały policyjne OMON i inne jednostki pierwszego rzutu, które próbowały szybko zająć lotnisko Hostomel, a następnie ruszyć na Kijów. Rosyjski plan zakładał szybkie przełamanie i okrążenie miasta, lecz napotkał silny opór ukraiński oraz problemy logistyczne.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 24 lutego 2022 próbą zajęcia przez rosyjskich desantowców lotniska Hostomel, które było strategicznym punktem dla szybkiego ataku na Kijów. Ukraińcy stawili zacięty opór, uszkodzili pas startowy i wysadzili mosty na rzece Irpień, co znacznie spowolniło rosyjski marsz. Jednostki rosyjskie cierpiały na niskie morale, słabą logistykę i były podatne na ukraińskie ataki, w tym użycie dronów Bayraktar TB2 i broni przeciwpancernej.

Rosyjskie grupy dywersyjne przenikały do Kijowa w ukraińskich mundurach, lecz często były wykrywane i likwidowane. Walki uliczne trwały, a siły ukraińskie utrzymały kontrolę nad miastem. Rosyjski marsz został zatrzymany na zachodzie przy rzece Irpień i na wschodzie przy miastach Czernihów i Sumy, gdzie Ukraińcy bronili kluczowych punktów.

W marcu Ukraińcy rozpoczęli kontratak, który doprowadził do wyzwolenia miast Makarów i Moszczun oraz stopniowego wypierania rosyjskich jednostek z rejonu Kijowa. Armia rosyjska ostatecznie wycofała się na Białoruś i do 2 kwietnia Ukraińcy odzyskali kontrolę nad całym obwodem kijowskim.

Straty

Dokładne liczby strat nie są wiarygodnie udokumentowane w źródłach. Ukraińskie źródła podają, że w ciągu pierwszych dwóch dni zabito około 60 rosyjskich dywersantów. Straty rosyjskie w sprzęcie były znaczne, zwłaszcza podczas odwrotu, kiedy zniszczono dużą część własnego nowoczesnego uzbrojenia, którego nie można było ewakuować. Całkowite straty obu stron nie są dokładnie podane w dostępnych źródłach.

Następstwa i znaczenie

Ukraińskie zwycięstwo w bitwie o Kijów było kluczowym momentem pierwszej fazy wojny i miało istotne znaczenie militarne oraz symboliczne. Odwrót rosyjskich jednostek i ujawnienie masowych grobów w Buczy wywołały międzynarodowe potępienie i doprowadziły do wzmocnienia wsparcia wojskowego i politycznego dla Ukrainy ze strony Zachodu. Niepowodzenie Rosji w zdobyciu Kijowa ujawniło słabości armii rosyjskiej i zwiększyło determinację Ukraińców do obrony niepodległości.

Rosyjskie ataki na cele cywilne w Kijowie trwały także po wycofaniu wojsk, co prowadziło do dalszych ofiar cywilnych i międzynarodowej krytyki. Bitwa o Kijów stanowi zatem ważny punkt zwrotny w konflikcie, który wpłynął na dalszy przebieg wojny i reakcje międzynarodowe.

Użyty sprzęt

Kluczowe fazy

1. Pierwszy atak na lotnisko Hostomel — Rosyjski desant próbował szybko zająć lotnisko i otworzyć drogę na Kijów, lecz został zatrzymany przez ukraiński opór.
2. Rosyjskie próby okrążenia Kijowa — Rosyjskie jednostki próbowały okrążyć miasto od zachodu, północy i wschodu, lecz napotkały silny opór i problemy logistyczne.
3. Ukraiński kontratak — W połowie marca Ukraińcy rozpoczęli kontratak, który doprowadził do wyzwolenia okolicznych miast i wyparcia rosyjskich sił.
4. Rosyjski odwrót — Pod koniec marca rosyjskie jednostki wycofały się z Kijowa i okolic, co zakończyło bitwę ukraińskim zwycięstwem.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nagrał wideo bezpośrednio przed budynkami rządowymi, rozwiewając plotki o swojej ucieczce lub śmierci.
• Mer Kijowa Witalij Kliczko aktywnie uczestniczył w obronie miasta i wzywał mieszkańców do oporu.
• Podczas odwrotu Rosjanie zniszczyli znaczną ilość własnego nowoczesnego sprzętu, aby nie wpadł w ręce Ukraińców.
• Ukraińcy rozdali cywilom w Kijowie 18 000 broni ręcznej oraz kolejne 25 000 karabinów szturmowych ochotnikom.
• Rosyjskie grupy dywersyjne działały w ukraińskich mundurach, co było sprzeczne z prawem międzynarodowym.

Najczęstsze pytania

Jak długo trwała bitwa o Kijów w 2022 roku?

Bitwa trwała od 25 lutego do 31 marca 2022 roku, a pełna kontrola nad obwodem kijowskim została odzyskana przez Ukraińców do 2 kwietnia.

Jaki był główny cel armii rosyjskiej w bitwie o Kijów?

Głównym celem było szybkie zdobycie Kijowa i ustanowienie prorosyjskiego marionetkowego rządu.

Jaką rolę odegrali cywile w obronie Kijowa?

Cywile zostali wezwani do oporu, otrzymali broń i aktywnie uczestniczyli w obronie miasta, w tym używając koktajli Mołotowa.

Jaki był wynik bitwy o Kijów?

Armia ukraińska zwyciężyła, siły rosyjskie zostały wyparte z Kijowa i całego obwodu kijowskiego.