Oblężenie Plewna

Tło i przyczyny

Po wybuchu wojny rosyjsko-tureckiej w kwietniu 1877 rosyjskie wojska wkroczyły do Rumunii, która niedawno ogłosiła niepodległość od Imperium Osmańskiego. Rosjanie przekroczyli Dunaj i zmierzali w kierunku gór Bałkańskich z zamiarem dotarcia do Konstantynopola, starając się uniknąć umocnionych tureckich twierdz na wybrzeżu Morza Czarnego.

Dowództwo osmańskie wysłało armię pod dowództwem Osmana Paszy, która po upadku Nikopola osiedliła się w ufortyfikowanym mieście Płowdiw, strategicznie położonym na ważnym skrzyżowaniu dróg. Osman Pasza szybko zbudował silną obronę z fosami, redutami i stanowiskami artyleryjskimi, aby zablokować postęp wojsk rosyjskich i rumuńskich.

Oblężenie Płowdiwu stało się kluczowym wydarzeniem wojny, ponieważ opóźniło rosyjski marsz na południe i spowodowało ciężkie straty po obu stronach, ostatecznie prowadząc do znaczącego zwycięstwa sojuszników.

Siły i dowódcy

Armia osmańska zaczynała z około 13 000 żołnierzy, wyposażonych w nowoczesną broń, taką jak działa Kruppa, karabiny Martini-Henry i powtarzalne karabiny Winchester, co dawało im przewagę ogniową. Załoga była stopniowo wzmacniana do 67 000 żołnierzy i 96 dział.

Sojusznicze siły rosyjskie i rumuńskie zaczynały z około 7 500 żołnierzy, ale stopniowo były wzmacniane do 130 000–150 000 żołnierzy, w tym 80 000 Rumunów, oraz 496 dział. Dowódcą wojsk sojuszniczych został rumuński książę Karol I, który zastąpił rosyjskiego generała von Krüdenera po nieudanych atakach.

Celem armii Osmana było utrzymanie twierdzy i opóźnienie postępu Rosjan, podczas gdy sojusznicy dążyli do zdobycia miasta poprzez bezpośrednie ataki lub okrążenie i wyczerpanie obrońców.

Przebieg bitwy

Pierwszy atak rosyjskiej 5. dywizji rozpoczął się 19 lipca 1877, kiedy Rosjanie zdobyli część zewnętrznej obrony, ale Osman Pasza wypędził ich kontratakami, zadając ciężkie straty. Następnie Osman wzmocnił obronę i zbudował rozległy system umocnień.

Drugi atak 30 lipca był prowadzony z trzech stron, ale mimo zdobycia kilku umocnień został odparty, a Rosjanie ponieśli straty ponad 7 000 żołnierzy. Po tej porażce dowództwo powierzono rumuńskiemu księciu Karolowi I, który przyprowadził armię rumuńską i wzmocnił siły sojusznicze.

Trzeci atak 11 września był rozległy i krwawy, Turcy dzięki przewadze ogniowej utrzymali obronę przez trzy godziny, ale Rosjanie i Rumuni zdobyli kilka kluczowych pozycji, przy czym straty po obu stronach były wysokie. Po tej porażce sojusznicy zmienili taktykę na okrążenie.

Nastąpiło całkowite okrążenie miasta pod dowództwem generała Totlebena, który zorganizował solidne oblężenie i zablokował szlaki zaopatrzeniowe. Po wyczerpaniu zapasów i nieudanej próbie przełamania 9 grudnia, kiedy Osman Pasza został ranny, turecka załoga poddała się 10 grudnia 1877.

Straty

Straty po stronie Rosji i Rumunii szacuje się na około 20 000 do 25 000 żołnierzy, wliczając poległych, rannych i zaginionych. Armia osmańska poniosła szacunkowo 10 000 do 15 000 strat, wliczając poległych i jeńców. Dokładne liczby nie są wiarygodnie udokumentowane, a różne źródła podają odmienne szacunki.

Następstwa i znaczenie

Kapitulacja Płowdiwu oznaczała zasadniczy przełom w wojnie rosyjsko-tureckiej, ponieważ umożliwiła rosyjskim armiom kontynuowanie marszu przez Bałkany i ostateczne wyzwolenie Bułgarii. Pogorszyła się międzynarodowa pozycja Imperium Osmańskiego, które utraciło kontrolę nad znacznym terytorium i zostało dodatkowo osłabione.

Oblężenie Płowdiwu pokazało także znaczenie nowoczesnego uzbrojenia, zwłaszcza karabinów powtarzalnych i nowoczesnej artylerii, co wpłynęło na taktykę wojskową i uzbrojenie w Europie. Długoterminowo bitwa przedłużyła istnienie Imperium Osmańskiego w Europie o kilka dekad.

Po kapitulacji osmańscy żołnierze zostali zabrani do niewoli, wielu z nich zmarło podczas marszu w zimowych warunkach. Dowódca Osman Pasza był traktowany z szacunkiem, ale jego armia została zniszczona.

Kluczowe fazy

1. Pierwszy atak — 19–20 lipca 1877 rosyjska piechota zaatakowała, zdobyła część zewnętrznej obrony, ale została odparta i poniosła ciężkie straty.
2. Drugi atak — 30 lipca 1877 sojusznicze ataki z trzech stron zostały odparte, Rosjanie stracili ponad 7 000 żołnierzy.
3. Trzeci atak (Wielki atak) — 11 września 1877 rozległy atak sojuszników, Turcy utrzymali obronę przez trzy godziny, ale sojusznicy zdobyli kilka pozycji.
4. Oblężenie — Po zmianie taktyki miasto zostało całkowicie okrążone, przerwano szlaki zaopatrzeniowe, a obrońcy zostali wyczerpani.
5. Próba przełamania — 9 grudnia 1877 Osman Pasza poprowadził nieudany nocny atak na linie rosyjskie, został ranny i następnego dnia się poddał.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Osman Pasza przy kapitulacji przekazał swój miecz rumuńskiemu generałowi Mihailowi Cerchezowi.
• Bitwa była jednym z pierwszych konfliktów, w których znacząco ujawniły się karabiny powtarzalne, co wpłynęło na dalszy rozwój uzbrojenia wojskowego w Europie.
• Bitwa pod Płowdiwem była obserwowana przez opinię publiczną w Europie i przyniosła Imperium Osmańskiemu pewien stopień podziwu za długą i wytrwałą obronę.
• Po kapitulacji osmańscy żołnierze musieli maszerować do niewoli w Rosji, gdzie wielu zmarło na śniegu.
• W 1977 roku w Płowdiwie otwarto Panoramę, muzeum poświęcone bitwie i wyzwoleniu miasta.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie miało miejsce oblężenie Płowdiwu?

Oblężenie Płowdiwu trwało od 20 lipca do 10 grudnia 1877 w mieście Płowdiw na Bałkanach, w dzisiejszej Bułgarii.

Kto byli głównymi uczestnikami bitwy?

Z jednej strony stała armia osmańska pod dowództwem Osmana Paszy, z drugiej sojusznicze wojska rosyjskie i rumuńskie.

Jaki był wynik oblężenia?

Sojusznicze wojska rosyjskie i rumuńskie zwyciężyły kapitulacją osmańskiej załogi w Płowdiwie dnia 10 grudnia 1877.

Jakie znaczenie miała bitwa dla wojny rosyjsko-tureckiej?

Oblężenie Płowdiwu opóźniło rosyjski postęp, ale po kapitulacji umożliwiło wyzwolenie Bułgarii i kontynuację rosyjskiej ofensywy.