Bitwa pod Rivoli

Tło i przyczyny

Bitwa pod Rivoli miała miejsce w ramach pierwszej wojny koalicyjnej, gdy Francja walczyła przeciwko koalicji europejskich mocarstw, w tym Austrii. W kampanii włoskiej w latach 1796–1797 armia francuska starała się umocnić kontrolę nad północnymi Włochami i oblegała austriacką twierdzę Mantua. Armia austriacka pod dowództwem generała Józsefa Alvincziego podjęła czwartą i ostatnią próbę przełamania i uwolnienia Mantui, co doprowadziło do decydującej bitwy pod Rivoli.

Napoleon Bonaparte, mimo przewagi liczebnej przeciwnika, wykorzystał korzystne ukształtowanie terenu oraz swoje artylerię i kawalerię, aby odeprzeć atak austriacki. Bitwa była kluczowym momentem kampanii włoskiej i znacząco wpłynęła na dalszy przebieg wojny między Francją a Austrią.

Siły i dowódcy

Armię francuską stanowiło około 10 000 żołnierzy pod dowództwem generała Napoleona Bonapartego, rozmieszczonych na wyniesieniu pod Rivoli. Armia austriacka, dowodzona przez generała Józsefa Alvincziego, liczyła około 27 000 żołnierzy, podzielonych na pięć kolumn, które miały za zadanie przełamać francuską obronę i uwolnić Mantowę. Alvinczi planował zaskoczyć i pokonać siły francuskie poprzez skoncentrowanie swoich oddziałów, podczas gdy Bonaparte oczekiwał na nadejście posiłków, zwłaszcza dywizji André Massény, aby wesprzeć obronę.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się atakiem austriackich oddziałów na pozycje francuskie 14 stycznia 1797. Austriacy uderzyli w kilku kolumnach, przy czym główne siły skierowały się przeciwko środkowej i prawej części francuskiej linii. Francuskie lewe skrzydło zaczęło słabnąć i groziło mu okrążenie. Bonaparte nakazał więc kontratak, który poprowadził Masséna z wsparciem jazdy Lasalla, co wywołało zamieszanie w szeregach austriackich.

W trakcie bitwy dotarły francuskie posiłki i rozpoczęły atak na austriackie kolumny, które próbowały okrążyć Francuzów. Masowy ogień artyleryjski oraz jazda pod dowództwem Lasalla i Leclerca rozbiły austriackie ataki. Oddziały austriackie zaczęły uciekać i w chaosie rzuciły się do wąwozu, co doprowadziło do rozkładu ich armii. O godzinie 13 filar armii austriackiej załamał się i Francuzi odnieśli zwycięstwo.

Straty

Straty francuskie wyniosły około 3 200 zabitych i rannych oraz 1 000 wziętych do niewoli, podczas gdy straty austriackie to około 4 000 zabitych i rannych oraz 8 000 jeńców wraz z 40 działami. Łączne straty armii austriackiej przekroczyły dwie trzecie jej liczebności. Niektóre źródła podają wyższe szacunki, na przykład do 14 000 austriackich strat i 5 000 francuskich, jednak dane te nie są jednolite.

Następstwa i znaczenie

Dzięki zwycięstwu pod Rivoli Francuzi zdobyli kontrolę nad Mantową, która w lutym 1797 poddała się z 16 000 żołnierzy. Sukces ten otworzył Napoleonowi drogę do Wiednia i oznaczał koniec obecności Austrii w północnych Włoszech. Po bitwie armia austriacka we Włoszech została praktycznie zniszczona, a Austria zmuszona była rozpocząć negocjacje pokojowe.

Następnie Napoleon kontynuował kampanię w sercu Austrii, jednocześnie prowadząc rozmowy z państwem papieskim, które po upadku Mantui zawarło rozejm. Bitwa pod Rivoli stanowiła więc kluczowy moment kampanii włoskiej i umocniła reputację Napoleona Bonapartego jako zdolnego dowódcy wojskowego.

Kluczowe fazy

1. Początkowy atak austriacki — Austriacy uderzyli w pięciu kolumnach na pozycje francuskie, starając się okrążyć i pokonać mniejsze siły francuskie.
2. Kontratak Massény — Masséna z wsparciem jazdy Lasalla wprowadził zamieszanie w szeregi austriackie i zatrzymał ich postęp.
3. Nadejście francuskich posiłków — Dotarły posiłki pod dowództwem Reya i Victora, które pomogły rozbić austriackie kolumny Lusignana.
4. Rozpad armii austriackiej — Po masowym ogniu artyleryjskim i atakach jazdy Austriacy zaczęli uciekać, a ich armia się rozpadła.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Napoleon mianował André Massénę księciem Rivoli jako uznanie za jego zasługi w bitwie.
• Tylko 26 jeźdźców pod dowództwem Antoine Charlesa de Lasalla wzięło do niewoli cały austriacki rotę i zdobyło 5 sztandarów.
• Rue de Rivoli, słynna ulica w centrum Paryża, została nazwana na cześć tej bitwy.
• Austriacki generał Alvinczi był w czasie bitwy w złym stanie zdrowia, co wpłynęło na dowodzenie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie miała miejsce bitwa pod Rivoli?

Bitwa miała miejsce 14 stycznia 1797 w miejscowości Rivoli Veronese niedaleko Werony.

Kto dowodził armią francuską w bitwie pod Rivoli?

Armią francuską dowodził generał Napoleon Bonaparte.

Jaki był wynik bitwy pod Rivoli?

Francuzi zwyciężyli pomimo przewagi liczebnej Austriaków.

Jakie znaczenie miała bitwa pod Rivoli dla kampanii włoskiej?

Bitwa doprowadziła do zdobycia Mantui i otworzyła Napoleonowi drogę do Wiednia, co znacząco wpłynęło na przebieg wojny.