Bitwa o Szanghaj

Tło i przyczyny

Bitwa o Szanghaj była jednym z pierwszych dużych starć pomiędzy Republiką Chińską a Cesarstwem Japonii na początku drugiej wojny chińsko-japońskiej. Napięcie między oboma państwami trwało już od japońskiej inwazji na Mandżurię w 1931 roku i utworzenia marionetkowego państwa Mandżukuo, a do kolejnego krwawego starcia doszło w Szanghaju już w 1932 roku podczas tzw. incydentu szanghajskiego.

W lipcu 1937 roku konflikt eskalował incydentem na moście Marco Polo pod Pekinem, co doprowadziło do otwartych walk. Dowództwo japońskie liczyło na szybkie zwycięstwo, które zmusiłoby Chiny do ustępstw, podczas gdy chiński przywódca Czang Kaj-szek zdecydował się bronić Szanghaju w celu umiędzynarodowienia konfliktu i uzyskania wsparcia zachodnich mocarstw. Szanghaj był ważnym centrum handlowym z obecnością wielu zagranicznych interesów, co czyniło go strategicznie i symbolicznie istotnym polem bitwy.

Siły i dowódcy

Po stronie chińskiej stała Narodowa Armia Rewolucyjna dowodzona przez Czang Kaj-szeka, która do bitwy skierowała swoje elitarne jednostki, w tym dywizje wyszkolone przez niemieckich doradców. Głównym celem wojskowym było odciągnięcie japońskich sił z północnych Chin i powstrzymanie ich marszu na Wuhan.

Siły japońskie składały się z jednostek cesarskiej armii i marynarki wojennej, które były dobrze uzbrojone i wspierane przez silną artylerię oraz lotnictwo. Dowództwo japońskie chciało zademonstrować siłę marynarki i szybko opanować Szanghaj, co miało przyczynić się do ogólnego zwycięstwa w wojnie.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 13 sierpnia 1937 roku, kiedy chińskie i japońskie oddziały starły się w okolicach Szanghaju. W pierwszej fazie Kuomintang próbował powstrzymać postępy Japończyków i uniemożliwić im przedostanie się do centrum miasta, przy czym chińscy żołnierze stawiali zacięty opór mimo silnego wsparcia artyleryjskiego japońskiej marynarki wojennej.

W drugiej fazie (23 sierpnia – 26 października) doszło do masowego wzmocnienia japońskich sił, których liczebność wzrosła do 200 000 ludzi. Walki toczyły się od domu do domu, a chińska obrona stopniowo załamywała się pod naporem lepiej uzbrojonych Japończyków.

W trzeciej fazie (27 października – 26 listopada) chińskim oddziałom groziło okrążenie, co doprowadziło do odwrotu Kuomintangu, aby uniknąć zniszczenia swoich sił. Japończycy ostatecznie zdobyli miasto i kontynuowali marsz w kierunku Nankinu.

Straty

Bitwa była wyjątkowo krwawa, z szacunkową liczbą ponad 200 000 poległych po obu stronach. Dokładne dane dotyczące strat nie są podane w źródłach, ale wiadomo, że Kuomintang stracił około jednej trzeciej swoich żołnierzy, a straty japońskie również były znaczne.

Następstwa i znaczenie

Bitwa o Szanghaj była pierwszym dużym starciem japońskiej agresji wobec Chin i pokazała, że armia chińska jest zdolna do skutecznego oporu, choć za cenę ogromnych strat. Wynik bitwy doprowadził do rewizji chińskiej strategii, ponieważ Kuomintang nie mógł sobie pozwolić na kolejne tak rozległe i krwawe starcia.

Japończycy zdali sobie sprawę, że ich strategia wojny błyskawicznej przeciwko Chinom zawodzi i że napotykają znacznie twardszy opór, niż się spodziewali. Po zdobyciu Szanghaju nastąpiła japońska ofensywa na Nankin, gdzie doszło do masakry ludności cywilnej. Bitwa o Szanghaj jest w Azji uważana za jeden z początkowych punktów drugiej wojny światowej.

Kluczowe fazy

1. Pierwsza faza (13 sierpnia – 22 sierpnia) — Armia chińska próbowała powstrzymać postępy Japończyków i uniemożliwić im przedostanie się do centrum Szanghaju.
2. Druga faza (23 sierpnia – 26 października) — Japończycy wzmocnili swoje oddziały i doszło do zaciętych walk w mieście, które przerodziły się w walki uliczne.
3. Trzecia faza (27 października – 26 listopada) — Chińskim oddziałom groziło okrążenie, co doprowadziło do ich odwrotu i zdobycia Szanghaju przez Japończyków.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa o Szanghaj była jedną z największych i najkrwawszych bitew całej drugiej wojny chińsko-japońskiej.
• Po zdobyciu Szanghaju nastąpiła japońska ofensywa na Nankin, gdzie doszło do masakry ludności cywilnej.
• Bitwa jest w Azji uważana za jeden z początkowych punktów drugiej wojny światowej.
• Podczas bitwy walki toczyły się nie tylko na lądzie, ale także na wodzie i w powietrzu.
• Chińska obrona Szanghaju była motywowana chęcią uzyskania wsparcia zachodnich mocarstw.

Najczęstsze pytania

Kiedy odbyła się bitwa o Szanghaj?

Bitwa trwała od 13 sierpnia do 26 listopada 1937 roku.

Kto zwyciężył w bitwie o Szanghaj?

Bitwa zakończyła się zwycięstwem Japonii i zajęciem Szanghaju.

Jakie były straty podczas bitwy?

Szacuje się, że poległo ponad 200 000 żołnierzy, dokładne liczby nie są znane.

Jakie było znaczenie bitwy o Szanghaj?

Bitwa była jednym z początkowych punktów drugiej wojny światowej w Azji i pokazała brutalność konfliktu między Chinami a Japonią.