Bitwa pod Benevento

Tło i przyczyny

Potęga i wpływy Hohenstaufów w południowych Włoszech zaczęły słabnąć już po śmierci Fryderyka II w 1250 roku. Po krótkim panowaniu jego syna Konrada IV. objął władzę nieślubny syn Fryderyka, Manfred Sycylijski, który dzięki wsparciu Arabów z Lucery oraz miast południowych Włoch umocnił swoją pozycję na Sycylii i stał się przywódcą zwolenników cesarstwa w północnych Włoszech.

Papież Klemens IV obawiał się, że Manfred swoimi posiadłościami otoczy Państwo Kościelne, dlatego zaoferował koronę sycylijską Karolowi Andegaweńskiemu, młodszemu bratu króla Francji Ludwika IX. Karol został koronowany w Rzymie w 1266 roku i przy wsparciu florenckich i sieneńskich bankierów zebrał armię, z którą wyruszył na południe Włoch, gdzie doszło do starcia z Manfredem pod Beneventem.

Siły i dowódcy

Armia Manfreda składała się z różnorodnych oddziałów: na czele stali saraceńscy łucznicy, za nimi 1 200 niemieckich najemnych rycerzy i ciężkozbrojnych, następnie 1 000 włoskich najemnych jeźdźców i 300–400 saraceńskich lekkich jeźdźców, a na końcu 1 400 szlachty i ciężkiej jazdy z królestwa Manfreda. Manfred osobiście dowodził ostatnią grupą, której jednak nie ufał zbytnio.

Karol Andegaweński dysponował armią liczącą około 12 000 ludzi, złożoną głównie z francuskich i prowansalskich rycerzy, konnych serżantów, piechoty i kuszników. Armia Karola była bardziej jednorodna i lepiej zorganizowana, co dawało jej przewagę w walce.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się rano, gdy Manfred wysłał swoich saraceńskich łuczników do przodu. Piechota i kusznicy Karola zostali początkowo zepchnięci, ale kolejny atak prowansalskiej jazdy pierwszej linii Karola Andegaweńskiego szybko rozproszył Saracenów.

Niemieccy rycerze z pierwszej linii Manfreda następnie przeszli przez most i zaatakowali prowansalską jazdę. Początkowo mieli przewagę dzięki ciężkiemu uzbrojeniu, ale francuscy rycerze odkryli słabość w ich zbroi pod pachą i w walce wręcz zaczęli ich eliminować. Niemiecka jazda została niemal całkowicie zniszczona.

Druga linia Manfreda dotarła z opóźnieniem i została zaatakowana ze wszystkich stron, co doprowadziło do jej załamania i ucieczki. Większość szlachty z trzeciej linii Manfreda zdezerterowała, a Manfred z garstką wiernych poległ w walce. Bitwa zakończyła się miażdżącą klęską sił Manfreda i jego śmiercią.

Straty

Według angielskiej Wikipedii niemal cała armia Manfreda została zniszczona, w tym większość ciężkiej jazdy i oddziałów saraceńskich. Dokładne liczby strat nie są wiarygodnie udokumentowane w źródłach.

Następstwa i znaczenie

Klęska i śmierć Manfreda oznaczały koniec panowania Hohenstaufów w południowych Włoszech i umożliwiły Karolowi Andegaweńskiemu przejęcie kontroli nad Królestwem Sycylii bez większego oporu. Tym samym zakończyła się era panowania Hohenstaufów na Półwyspie Apenińskim i rozpoczęły się rządy kapetyńskiej dynastii Andegawenów.

Bitwa pod Beneventem miała zasadniczy wpływ na układ sił we Włoszech i wzmocniła pozycję papiestwa, które osiągnęło swój cel poprzez usunięcie zagrożenia ze strony Hohenstaufów. Karol Andegaweński został nowym królem Sycylii i przygotowywał się do kolejnej konfrontacji z ostatnim dziedzicem Hohenstaufów, Konradynem.

Kluczowe fazy

1. Atak saraceńskich łuczników — Manfred wysłał swoich saraceńskich łuczników do przodu, którzy początkowo zepchnęli piechotę i kuszników Karola.
2. Starcie ciężkiej jazdy — Niemieccy rycerze przeszli przez most i zaatakowali prowansalską jazdę, początkowo z sukcesem.
3. Przełom w bitwie — Francuscy rycerze odkryli słabość w niemieckiej zbroi i zniszczyli pierwszą linię armii Manfreda.
4. Rozpad armii Manfreda i śmierć króla — Druga i trzecia linia armii Manfreda załamały się, większość szlachty zdezerterowała, a Manfred poległ w walce.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Manfred Sycylijski poległ w bitwie, a jego ciało odnaleziono dopiero dwa dni po starciu.
• Niemieccy najemnicy Manfreda byli wyposażeni w nową zbroję płytową, która jednak miała słabość pod pachą.
• Oddział saraceński walczący po stronie Manfreda został praktycznie zniszczony w bitwie.
• Karol Andegaweński został koronowany na króla Sycylii w Rzymie zaledwie kilka tygodni przed bitwą.

Najczęstsze pytania

Kto zwyciężył w bitwie pod Beneventem?

W bitwie pod Beneventem zwyciężył Karol Andegaweński i jego armia.

Jakie były główne składniki armii Manfreda?

Armia Manfreda składała się z saraceńskich łuczników, niemieckich najemnych rycerzy, włoskich jeźdźców i szlachty z jego królestwa.

Jakie było znaczenie bitwy pod Beneventem?

Bitwa oznaczała koniec panowania Hohenstaufów w południowych Włoszech i objęcie tronu sycylijskiego przez Karola Andegaweńskiego.

Jakie były straty po obu stronach?

Dokładne liczby strat nie są udokumentowane w źródłach, ale armia Manfreda została niemal całkowicie zniszczona.