Bitwa pod zaporą Chosin
Odwrót okrążonych jednostek w mrozie wojny koreańskiej. Szczegółowa analiza uzupełniana z różnych źródeł.
Tło i przyczyny
Po udanym desancie w Inchon i przełamaniu obrony pod Pusanem w październiku 1950 roku, oddziały ONZ szybko posuwały się na północ, dążąc do zjednoczenia Korei. Korea Północna była podzielona przez pasmo górskie Taebaek, które rozdzieliło natarcie ONZ na dwie grupy – zachodnie skrzydło 8 Armii i wschodnie skrzydło X Korpusu.
Chińska Republika Ludowa przystąpiła do konfliktu w październiku 1950 roku i potajemnie przerzuciła swoje oddziały do Korei Północnej. 9 Armia PVA została wysłana, aby zatrzymać natarcie ONZ w rejonie Zbiornika Changjin. W listopadzie 1950 roku doszło do zaskakującego ataku chińskich sił na oddziały X Korpusu, które były rozproszone i niedostatecznie liczne na rozległym froncie.
Siły i dowódcy
Po stronie ONZ walczyło około 30 000 żołnierzy, w tym 1 Dywizja Piechoty Morskiej USA, brytyjskie 41 (niezależne) Commando Royal Marines oraz oddziały 3 i 7 Dywizji Piechoty USA. Dowódcą X Korpusu był generał Edward Almond, natomiast 1 Dywizji Piechoty Morskiej dowodził generał Oliver P. Smith, który był ostrożniejszy i spowolnił natarcie wbrew rozkazom Almonda.
Chińska 9 Armia PVA, pod dowództwem Song Shiluna, liczyła około 120 000 żołnierzy podzielonych na 12 dywizji, z których osiem wzięło udział w głównym ataku. Chińskie oddziały cierpiały na brak wyposażenia zimowego, żywności i amunicji, co wraz z ekstremalną pogodą znacząco wpłynęło na ich zdolność bojową. Chińska strategia polegała na okrążeniu i zniszczeniu rozproszonych oddziałów ONZ w rejonie Zbiornika Changjin.
Przebieg bitwy
Bitwa rozpoczęła się 27 listopada 1950 roku, gdy chińskie 20 i 27 armie zaatakowały rozproszone pozycje ONZ wokół Zbiornika Changjin oraz kluczowe punkty, takie jak Yudam-ni, Sinhung-ni, Hagaru-ri i Kot'o-ri. Chińskie oddziały zaskoczyły obrońców i szybko ich okrążyły.
W rejonie Yudam-ni 5., 7. i 11. Pułk Piechoty Morskiej broniły się przed atakami 79. i 89. Dywizji PVA, podczas gdy Kompania Fox 7. Pułku Morskiego utrzymywała ważną przełęcz Toktong pod nieustannym naciskiem chińskich ataków przez pięć dni. Po ciężkich walkach i stratach oddziały ONZ zdecydowały się 30 listopada przebić z okrążenia i wycofać do Hagaru-ri.
Przełamanie zostało przeprowadzone pod osłoną wsparcia lotniczego i obejmowało zacięte walki o kluczowe wzgórza kontrolujące wąską drogę. Po kilku dniach ciężkich walk i nieustannych ataków chińskich sił, konwój ONZ zdołał dotrzeć do Hagaru-ri 3 grudnia.
Po wschodniej stronie jeziora pozycje utrzymywał RCT-31 (Task Force Faith), który jednak był rozproszony i niedostatecznie liczny, co doprowadziło do jego izolacji i ciężkich strat podczas chińskich ataków.
Straty
Dokładne liczby strat nie są wiarygodnie udokumentowane. Obie strony poniosły ciężkie straty zarówno w walkach, jak i w wyniku ekstremalnego mrozu oraz złych warunków. W oddziałach chińskich odnotowano, że więcej żołnierzy zmarło z powodu wychłodzenia niż w walce. Straty ONZ również były wysokie, ale dokładne liczby nie są podane w źródłach.
Następstwa i znaczenie
Bitwa pod Zbiornikiem Changjin była znaczącym punktem zwrotnym w wojnie koreańskiej, kiedy chińskie siły zatrzymały natarcie ONZ na północ i zmusiły je do odwrotu. Ewakuacja X Korpusu z portu Hungnam była największą ewakuacją morską w historii armii amerykańskiej.
Po bitwie ONZ wycofały się z większości Korei Północnej, co oznaczało koniec ich prób szybkiego zjednoczenia Półwyspu Koreańskiego. Chińskie zwycięstwo wzmocniło ich pozycję w konflikcie i przedłużyło wojnę o kolejne lata.
Bitwa pokazała także znaczenie przygotowania do ekstremalnych warunków pogodowych i logistyki w terenie górskim, co miało wpływ na dalsze operacje wojskowe w Korei.
Kluczowe fazy
- Zaskakujący atak chiński (27 listopada) — Chińskie oddziały zaatakowały rozproszone pozycje ONZ i je okrążyły.
- Obrona Yudam-ni i Toktong Pass — Marines utrzymywali pozycje przeciwko chińskim atakom, Kompania Fox utrzymała Toktong Pass przez pięć dni.
- Przełamanie i odwrót do Hagaru-ri — ONZ przeprowadziły przełamanie z okrążenia i wycofały się pod osłoną wsparcia lotniczego.
- Walki na wschodnim brzegu jeziora — RCT-31 (Task Force Faith) został odizolowany i poniósł ciężkie straty.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Nazwa 'Chosin' pochodzi od japońskiej wymowy koreańskiej nazwy Changjin.
- Temperatury podczas bitwy spadały nawet do −38 °C, co spowodowało wiele strat z powodu mrozu.
- Baterie i broń często zawodziły z powodu ekstremalnego zimna.
- Kompania Fox 7. Pułku Morskiego utrzymywała kluczową przełęcz Toktong pod nieustannym naciskiem przez pięć dni.
- Ewakuacja X Korpusu z Hungnam była największą ewakuacją morską w historii armii amerykańskiej.
Najczęstsze pytania
- Kiedy i gdzie odbyła się bitwa?
- Bitwa toczyła się od 27 listopada do 13 grudnia 1950 roku nad Zbiornikiem Changjin w Korei Północnej.
- Kto brał udział w bitwie?
- Po stronie ONZ walczyły oddziały USA i Wielkiej Brytanii, po stronie Chin Chińska Ludowa Armia Ochotnicza.
- Jaki był wynik bitwy?
- Siły Sprzymierzone ONZ zostały okrążone, ale zdołały się przebić i wycofały się do portu Hungnam.
- Jakie były główne przyczyny wysokich strat?
- Oprócz walk znaczne straty spowodowały ekstremalne zimowe warunki i mróz.