Bitwa pod Dien Bien Phu
W latach 1953–1954 Francuzi zbudowali ufortyfikowaną bazę w dolinie Dien Bien Phu, aby wywabić Wiet Minh do decydującej bitwy. Nie docenili jednak, że generał Vo Nguyen Giap potrafi dostarczyć ciężką artylerię do okolicznych gór. Wiet Minh systematycznie ostrzeliwał bazę z wysokości, odciął wsparcie lotnicze i stopniowo zdobywał poszczególne pozycje. Upadek Dien Bien Phu oznaczał koniec francuskiej Indochin i na konferencji genewskiej doprowadził do podziału Wietnamu.
Tło i przyczyny
Bitwa pod Dien Bien Phu była ostatnią i decydującą bitwą pierwszej wojny indochińskiej między francuskimi wojskami kolonialnymi a komunistycznym Viet Minhem, wspieranym przez Związek Radziecki i Chiny. Francuzi starali się odnieść zwycięstwo w wielkiej decydującej bitwie, aby zakończyć wojnę i chronić region Laosu przed Viet Minhem. Wybrali dolinę pod Dien Bien Phu, gdzie utworzyli ufortyfikowaną bazę, którą chcieli zaopatrywać drogą powietrzną, ponieważ drogi lądowe były nieprzejezdne.
Francuska strategia opierała się na przekonaniu, że Viet Minh nie dysponują wystarczającymi zdolnościami przeciwlotniczymi i że dzięki technice, artylerii i lotnictwu będą w stanie rozproszyć przeciwnika. Viet Minh jednak pod dowództwem generała Võ Nguyên Giáp przygotowali okrążenie i oblężenie, wykorzystując ciężką artylerię oraz rozbudowane okopy i tunele, co zasadniczo zmieniło sytuację na polu bitwy.
Siły i dowódcy
Siły francuskie składały się z około 16 000 żołnierzy, w tym spadochroniarzy, członków Legii Cudzoziemskiej, strzelców algierskich i marokańskich oraz miejscowych Indochińczyków. Dowództwo miało trzech generałów: Henri Navarre jako naczelnego dowódcę, René Cogny i Christiana de Castries, który podczas bitwy został awansowany na generała. Ich celem było wywołanie decydującej bitwy, w której mogliby wykorzystać swoją technikę i lotnictwo.
Viet Minh dysponowali około 50 000 żołnierzy podzielonych na pięć dywizji, w tym 351. dywizję ciężką z ciężką artylerią, wspieraną przez radzieckich i chińskich doradców oraz broń. Dowództwo miał doświadczony generał Võ Nguyên Giáp, który zmienił pierwotny plan szybkiego ataku na wytrwałe oblężenie i stopniowe zdobywanie pozycji francuskich.
Przebieg bitwy
Francuzi zajęli dolinę pod Dien Bien Phu 20 listopada 1953 i utworzyli tam ufortyfikowaną bazę z kilkoma punktami oporu nazwanymi imionami żeńskimi. Viet Minh stopniowo otoczyli bazę i zaczęli ostrzeliwać ją ciężką artylerią, która była umieszczona w dobrze ukrytych i ufortyfikowanych pozycjach.
13 marca 1954 rozpoczęło się masowe przygotowanie artyleryjskie Viet Minhu na punkt oporu Beatrice, który został zdobyty w ciągu kilku godzin. Nastąpiły kolejne ataki na pozycje Gabrielle, Anne-Marie i inne, przy czym Francuzi byli stopniowo wypierani, a ich zaopatrzenie drogą powietrzną stawało się coraz trudniejsze z powodu ostrzału lotniska i zestrzeliwania samolotów.
W trakcie bitwy Viet Minh stosowali rozbudowane taktyki, w tym bezpośredni ogień artylerii z ukryć oraz rozległe tunele, co uniemożliwiało francuską kontrofensywę. Po dwóch miesiącach oblężenia i kilku nieudanych kontratakach Francuzi 7 maja 1954 poddali się.
Straty
Bilans bitwy był dla Francji katastrofalny, z około 8 000 jeńcami i łącznymi stratami około 3 000 żołnierzy. Viet Minh również ponieśli straty około 3 000 żołnierzy. Dokładne dane o stratach różnią się i są podawane jako szacunki.
Następstwa i znaczenie
Porażka pod Dien Bien Phu oznaczała koniec francuskiego panowania kolonialnego w Indochinach i poważny szok psychologiczny dla Francji. Następnie rozpoczęły się negocjacje w Genewie, które doprowadziły do porozumień o zakończeniu walk i tymczasowym podziale Wietnamu na część północną i południową.
Siły francuskie stopniowo wycofały się z większości Indochin, z wyjątkiem Laosu, a Viet Minh zdobyli niepodległość, o którą walczyli prawie 200 lat. Bitwa miała więc zasadniczy wpływ na sytuację geopolityczną w regionie i położyła podwaliny pod kolejny konflikt w Wietnamie.
Dowódcy
Kluczowe fazy
- Zajęcie Dien Bien Phu — 20 listopada 1953 francuscy spadochroniarze zajęli dolinę i rozpoczęli budowę ufortyfikowanej bazy.
- Początek przygotowania artyleryjskiego — 13 marca 1954 Viet Minh rozpoczęli masowy atak artyleryjski na punkt oporu Beatrice.
- Bitwa pięciu wzgórz — Od 30 marca do 5 kwietnia 1954 Viet Minh atakowali kluczowe punkty oporu Eliane, Dominique i Huguette.
- Kapitulacja Francuzów — 7 maja 1954 po dwumiesięcznym oblężeniu Francuzi poddali się.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Francuscy żołnierze otrzymali rozkaz „zakopania się”, ale z powodu przekonania, że baza wkrótce zostanie opuszczona, zakopali się tylko powierzchownie.
- Viet Minh stosowali bezpośredni ogień artylerii z ukryć, co było nietypowe i skuteczne przeciwko pozycjom francuskim.
- Francuski dowódca artylerii, pułkownik Charles Piroth, popełnił samobójstwo po tym, jak nie był w stanie uciszyć baterii wietnamskich.
- Ostatni samolot wylądował na lotnisku w Dien Bien Phu 28 marca 1954, po czym lotnisko zostało zniszczone, a zaopatrzenie było możliwe tylko zrzutem spadochronowym.
- Francuzi wierzyli, że Amerykanie przyjdą im z pomocą, ale z powodu komplikacji politycznych i wojskowych nie doszło do bezpośredniej interwencji.
Najczęstsze pytania
- Kiedy i gdzie odbyła się bitwa pod Dien Bien Phu?
- Bitwa trwała od 13 marca do 7 maja 1954 w dolinie przy mieście Dien Bien Phu w Górnym Tonkinie.
- Kto byli głównymi dowódcami bitwy?
- Po stronie francuskiej generał Henri Navarre, generał René Cogny i pułkownik Christian de Castries; po stronie Viet Minhu generał Võ Nguyên Giáp.
- Jaki był wynik bitwy?
- Zwycięstwo Viet Minhu i kapitulacja sił francuskich, co oznaczało koniec francuskiego panowania kolonialnego w Indochinach.
- Jakie były główne przyczyny porażki Francuzów?
- Zlekceważenie siły Viet Minhu, niewystarczające umocnienia, niemożność zaopatrzenia drogą lądową, skuteczny ogień artyleryjski Wietnamczyków oraz brak posiłków.