Bitwa pod Khe Sanh

Tło i przyczyny

Bitwa pod Khe Sanh toczyła się podczas wojny wietnamskiej na obszarze północno-zachodniej prowincji Quang Tri, tuż pod strefą zdemilitaryzowaną między Wietnamem Północnym a Południowym. Khe Sanh była kluczową bazą amerykańskiej piechoty morskiej, mającą kontrolować ważne drogi i bronić północnej granicy przed infiltracją oddziałów północnowietnamskich.

W 1967 roku i na początku 1968 roku doszło do serii intensywnych walk i ostrzałów w rejonach przygranicznych, gdy Północni Wietnamczycy stopniowo koncentrowali duże siły wokół Khe Sanh. Amerykańskie dowództwo początkowo uznawało te działania za mniejsze ofensywy, ale stopniowo odkryło, że to przygotowania do szeroko zakrojonego ataku. Północnowietnamski generał Võ Nguyên Giáp planował zdobycie bazy, by odciągnąć uwagę Amerykanów od południa, gdzie miała rozpocząć się ofensywa Tet.

Siły i dowódcy

Główne siły obronne Khe Sanh stanowiły dwa pułki amerykańskiej piechoty morskiej, wspierane przez oddziały armii USA, lotnictwa amerykańskiego i Królewskich Australijskich Sił Powietrznych, wraz z niewielką liczbą żołnierzy południowowietnamskich. Łącznie było to około 6 000 ludzi. Po stronie atakujących znajdowały się dwie północnowietnamskie dywizje (304. i 325.) liczące około 17 000 żołnierzy, wspierane przez inne jednostki w okolicy. Dowódcą sił północnowietnamskich był generał Võ Nguyên Giáp, który wybrał taktykę podobną do tej z bitwy pod Dien Bien Phu. Amerykanie polegali na przewadze powietrznej i utrzymywaniu zaopatrzenia drogą lotniczą przez lotnisko w bazie.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 21 stycznia 1968 roku potężnym ostrzałem bazy przez armię północnowietnamską, która okrążyła Khe Sanh. Nastąpiły cztery miesiące intensywnego oblężenia, podczas których PAVN prowadziła codzienne ataki artyleryjskie i rakietowe oraz kilka ataków piechoty na bazę i okoliczne pozycje. Amerykanie utrzymywali zaopatrzenie drogą powietrzną i wykorzystywali masowe bombardowania pozycji wroga w ramach operacji Niagara.

W kwietniu 1968 roku Amerykanie rozpoczęli operację Pegasus, która przełamała okrążenie i pozwoliła sojusznikom uzupełnić siły w bazie. W operacji tej brało udział około 20 000 żołnierzy, co stanowiło prawie połowę wszystkich amerykańskich jednostek bojowych w Wietnamie. Po przełamaniu okrążenia nastąpiła operacja Scotland II, mająca na celu ściganie wycofujących się oddziałów północnowietnamskich.

Pomimo udanego przełamania okrążenia dowództwo amerykańskie zdecydowało się opuścić bazę, dlatego pod koniec czerwca 1968 roku rozpoczęto ewakuację. Bazę ostatecznie 15 lipca 1968 roku zajęli żołnierze Wietnamu Północnego. Walki w okolicy trwały jeszcze kilka dni po ewakuacji.

Straty

Podczas operacji Pegasus Amerykanie ponieśli 703 zabitych, 2 642 rannych i 7 zaginionych. Całkowite straty podczas oblężenia i bitwy szacuje się na ponad 274 zabitych i ponad 2 500 rannych według angielskiej Wikipedii. Straty północnowietnamskie szacuje się na 5 000 zabitych i 13 wziętych do niewoli. Dokładne dane są różne i niektóre to szacunki.

Następstwa i znaczenie

Wynik bitwy do dziś budzi kontrowersje, ponieważ obie strony ogłaszają zwycięstwo. Amerykańskie dowództwo podkreślało, że Wietnamczykom nie udało się powtórzyć sukcesu spod Dien Bien Phu, podczas gdy strona północnowietnamska uznaje za sukces odciągnięcie uwagi Amerykanów od południa i ostateczne zdobycie bazy.

Bitwa miała znaczący wpływ strategiczny, ponieważ odciągnęła siły amerykańskie od stolicy Sajgonu i umożliwiła północnowietnamską ofensywę Tet. Po bitwie rozpoczęło się przyspieszone wycofywanie wojsk amerykańskich z Wietnamu. Khe Sanh stało się symbolem zarówno walki militarnej, jak i politycznej podczas wojny wietnamskiej.

Dowódcy

Użyty sprzęt

Kluczowe fazy

1. Przygotowanie i koncentracja sił — Północnowietnamskie dywizje skoncentrowały się wokół Khe Sanh, a Amerykanie wzmacniali obronę bazy.
2. Początek oblężenia (21 stycznia 1968) — PAVN rozpoczęła silny ostrzał i ataki na bazę oraz okoliczne pozycje.
3. Oblężenie i obrona bazy — Cztery miesiące intensywnych walk, codziennych ataków i masowych bombardowań lotniczych.
4. Operacja Pegasus i przełamanie okrążenia — Amerykańska operacja lądowa w kwietniu 1968 roku, która przełamała okrążenie i umożliwiła uzupełnienie sił.
5. Ewakuacja i utrata bazy — W czerwcu 1968 roku rozpoczęła się ewakuacja bazy, którą 15 lipca przejęli Północni Wietnamczycy.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa pod Khe Sanh była największym północnowietnamskim atakiem do tego czasu.
• Taktyka północnowietnamska była podobna do tej z bitwy pod Dien Bien Phu w 1954 roku.
• Amerykanie użyli podczas oblężenia ponad 114 810 ton bomb w ramach operacji Niagara.
• W obronie bazy podczas operacji Pegasus brało udział prawie 20 000 amerykańskich żołnierzy.
• Po ewakuacji bazy walki w okolicy trwały jeszcze kilka dni.

Najczęstsze pytania

Kiedy rozpoczęła się i zakończyła bitwa pod Khe Sanh?

Bitwa rozpoczęła się 21 stycznia 1968 roku i zakończyła ewakuacją bazy 15 lipca 1968 roku.

Kto był głównymi uczestnikami bitwy?

Po stronie obrońców byli amerykańscy marines, żołnierze USA, jednostki południowowietnamskie i sojusznicy; po stronie atakujących armia północnowietnamska (PAVN).

Jaki był wynik bitwy pod Khe Sanh?

Bitwa zakończyła się przełamaniem okrążenia amerykańskiej bazy i jej późniejszą ewakuacją; bazę ostatecznie opanowali Północni Wietnamczycy, obie strony ogłosiły zwycięstwo.

Jakie znaczenie strategiczne miała bitwa pod Khe Sanh?

Bitwa odciągnęła siły amerykańskie od południa i umożliwiła północnowietnamską ofensywę Tet, a jednocześnie była symbolem intensywności wojny wietnamskiej.