Bitwa na Morzu Filipińskim

Tło i przyczyny

Bitwa na Morzu Filipińskim była częścią amerykańskiej inwazji na Marianów i stanowiła ostatnią dużą bitwę morską II wojny światowej na Pacyfiku, w której Cesarska Marynarka Wojenna Japonii mogła masowo użyć swoich lotniskowców.

Dowództwo japońskie planowało operację A-gō, która miała przejąć inicjatywę i połączyć siły morskie oraz lądowe lotnictwo w celu pokonania amerykańskiej floty. Amerykanie jednak dzięki przechwyceniu japońskich planów i lepszemu przygotowaniu spodziewali się starcia i byli gotowi zarówno do obrony, jak i kontrataku.

Japońska marynarka była już osłabiona utratą doświadczonych pilotów i brakiem paliwa, podczas gdy siły amerykańskie miały przewagę liczebną i technologiczną, w tym nowe środki obrony przeciwlotniczej i doświadczonych pilotów.

Siły i dowódcy

Siły japońskie pod dowództwem wiceadmirała Jisaburō Ozawy obejmowały trzy zespoły lotniskowców, pancerniki, ciężkie i lekkie krążowniki, niszczyciele i tankowce, wspierane przez lądowe jednostki lotnicze na wyspach.

Siły amerykańskie stanowił operacyjny zespół lotniskowców TF 58 pod dowództwem wiceadmirała Marca A. Mitschera, podzielony na pięć grup operacyjnych z 24 lotniskowcami, wspierany przez zespół okrętów podwodnych. Amerykanie dysponowali ok. 1350 samolotami i bardzo doświadczonymi pilotami.

Przebieg bitwy

Rankiem 19 czerwca japońskie lotniskowce rozpoczęły ataki falami, w sumie ponad 200 samolotów, ale większość została zestrzelona przez amerykańskich myśliwców i obronę przeciwlotniczą. Amerykanie użyli około 450 myśliwców do obrony swoich okrętów.

Amerykańskie okręty podwodne USS Albacore i USS Cavalla trafiły i zatopiły dwa japońskie lotniskowce Taihō i Shōkaku, co znacznie osłabiło japońską flotę. Taihō zatonął po eksplozji spowodowanej wyciekiem paliwa, Shōkaku został zniszczony po trafieniu torpedami.

20 czerwca amerykańskie samoloty przeprowadziły kontratak, podczas którego zatopiły lotniskowiec Hiyō i tankowce, uszkodziły inne okręty i zestrzeliły 40 japońskich samolotów, tracąc przy tym 20 własnych. Wiele amerykańskich samolotów musiało jednak wodować z powodu braku paliwa.

Ogólnie rzecz biorąc, japońskie siły lotnicze zostały zdziesiątkowane, podczas gdy amerykańskie okręty poniosły minimalne straty.

Straty

Straty japońskie wyniosły 3 lotniskowce (w tym dwa zatopione przez amerykańskie okręty podwodne) i 333 samoloty (293 pierwszego dnia i 40 drugiego dnia). Amerykanie stracili 30 samolotów, a kolejne ok. 80 rozbiło się lub musiało wodować. Liczba utraconych pilotów nie została dokładnie udokumentowana.

Następstwa i znaczenie

Bitwa na Morzu Filipińskim oznaczała katastrofę dla japońskiej marynarki wojennej, która utraciła zdolność do masowego użycia lotniskowców i doświadczonych pilotów. Po tej bitwie japońskie lotniskowce odgrywały już tylko drugorzędną rolę w dalszych walkach.

Zwycięstwo amerykańskie zapewniło kontrolę nad Wyspami Mariańskimi, co umożliwiło amerykańskim bombowcom strategicznym dotarcie do japońskich wysp macierzystych. Bitwa wraz z późniejszą bitwą w zatoce Leyte oznaczała koniec japońskich operacji z użyciem lotniskowców.

W dłuższej perspektywie bitwa pokazała znaczenie przewagi technologicznej, dobrej organizacji i doświadczonych pilotów w bitwach powietrzno-morskich.

Kluczowe fazy

1. Japońskie poranne ataki — Japońskie lotniskowce wysłały cztery fale samolotów, które w większości zostały zestrzelone przez amerykańskich myśliwców i obronę przeciwlotniczą.
2. Atak amerykańskich okrętów podwodnych — Okręty podwodne USS Albacore i USS Cavalla trafiły i zatopiły japońskie lotniskowce Taihō i Shōkaku.
3. Amerykański kontratak 20 czerwca — Amerykańskie samoloty zaatakowały japońskie okręty, zatopiły lotniskowiec Hiyō i tankowce, uszkodziły inne okręty i zestrzeliły 40 samolotów.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa została nazwana "wielkim polowaniem na indyki na Marianach" z powodu bardzo wysokiego stosunku zestrzelonych japońskich samolotów.
• Japońskie plany zostały częściowo ujawnione dzięki przechwyceniu dokumentów Planu Z po katastrofie japońskiego samolotu w marcu 1944 roku.
• Japoński lotniskowiec Taihō był pierwszym z opancerzonym pokładem startowym, ale został zatopiony przez eksplozję paliwa po trafieniu torpedą.
• Wiele amerykańskich samolotów musiało wodować z powodu braku paliwa po ataku 20 czerwca.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa?

Bitwa na Morzu Filipińskim miała miejsce 19–20 czerwca 1944 roku na Morzu Filipińskim.

Kto zwyciężył w bitwie?

Bitwa zakończyła się decydującym zwycięstwem Stanów Zjednoczonych.

Jakie były główne straty po stronie japońskiej?

Japonia straciła 3 lotniskowce i ponad 330 samolotów.

Dlaczego bitwa nazywana jest "wielkim polowaniem na indyki"?

Ponieważ amerykańskie siły zestrzeliwały japońskie samoloty w bardzo wysokim stosunku, co przypominało łatwe polowanie na indyki.