Bitwa o Saipan

Tło i przyczyny

Saipan był japońskim terytorium mandatowym od 1922 roku po I wojnie światowej. Podczas II wojny światowej stał się kluczowym punktem w strategii Pacyfiku aliantów, którzy dążyli do postępu w kierunku japońskich wysp i utworzenia baz dla bombowców B-29, zdolnych do atakowania Japonii.

Alianci wybrali strategię tzw. "skoków żabich", omijając silnie bronione obszary i koncentrując się na Marianach, aby zdobyć odpowiednie bazy dla nalotów lotniczych. Japończycy spodziewali się raczej ataku na Karoliny lub Palau, dlatego nie byli w pełni przygotowani na inwazję na Saipan. Dowództwo japońskie przygotowało obronę w ramach operacji A-gō, mającej na celu odparcie inwazji aliantów i wywołanie decydującej bitwy morskiej.

Siły i dowódcy

Siły amerykańskie pod dowództwem generała Hollanda M. Smitha liczyły około 60 000 żołnierzy, głównie 2. i 4. dywizję piechoty morskiej oraz 27. dywizję piechoty armii. Flota inwazyjna liczyła ponad 500 okrętów i 300 000 ludzi, w tym 15 lotniskowców pod dowództwem admirała Marca A. Mitschera. Japończycy mieli na wyspie około 32 000 żołnierzy, w tym 6 000 jednostek marynarki, pod dowództwem generała Yoshitsugu Saitō i innych dowódców. Obrona skoncentrowana była na zachodnim wybrzeżu, gdzie spodziewano się ataku, i dysponowała około 80 czołgami oraz rozległymi pozycjami artyleryjskimi.

Przebieg bitwy

Przed inwazją przeprowadzono potężne naloty i bombardowania morskie, które jednak nie zdołały całkowicie zniszczyć japońskich pozycji obronnych. Lądowanie rozpoczęło się rano 15 czerwca 1944, gdy oddziały amerykańskie wylądowały na kilku plażach zachodniego wybrzeża Saipanu. Pomimo umocnionych plaż i intensywnego ostrzału japońskiego, Amerykanie do wieczora utworzyli przyczółek i zaczęli wyładowywać ciężki sprzęt.

Japończycy rozpoczęli nocne kontrataki, które zostały odparte dzięki sile ognia amerykańskich czołgów, artylerii i wsparciu okrętów. W kolejnych dniach Amerykanie rozszerzali kontrolę nad południową połową wyspy i stopniowo zdobywali kluczowe punkty, w tym lotnisko Aslito. Opór japoński był zaciekły, w tym z użyciem czołgów w kontratakach, ale stopniowo słabł.

Po ponad trzech tygodniach ciężkich walk Amerykanie całkowicie opanowali wyspę. Przed ostatecznym upadkiem Saipanu ponad 10 000 japońskich cywilów popełniło samobójstwo, by uniknąć niewoli. Ostatni opór japońskich żołnierzy zakończył się masowym atakiem gyokusai, w którym zginęło ponad 3 000 żołnierzy.

Straty

Łączne straty po obu stronach szacuje się na ponad 46 000 żołnierzy amerykańskich i japońskich oraz ponad 8 000 ofiar cywilnych. Straty amerykańskie pierwszego dnia lądowania przekroczyły 2 000 ludzi, straty japońskich żołnierzy w ostatnim masowym ataku wyniosły ponad 3 000. Dokładne liczby nie są wiarygodnie udokumentowane i różnią się w zależności od źródeł.

Następstwa i znaczenie

Zdobycie Saipanu oznaczało przełamanie wewnętrznego japońskiego pierścienia obronnego i umożliwiło aliantom założenie baz lotniczych dla bombowców B-29, które mogły atakować japońskie wyspy macierzyste. Bitwa przyczyniła się również do rezygnacji japońskiego premiera Hideki Tōjō i była ważnym krokiem w stopniowym pokonywaniu Japonii na Pacyfiku.

Wysokie straty i zaciekły opór japońskich jednostek wpłynęły na amerykańskie planowanie przyszłych inwazji, w tym planowanego ataku na japońskie wyspy. Wyspa Saipan stała się ważnym punktem dla strategicznego bombardowania Japonii i znacząco przyczyniła się do stopniowego końca wojny na Pacyfiku.

Kluczowe fazy

1. Naloty przygotowawcze i bombardowania (11–14 czerwca) — Amerykańskie lotnictwo i marynarka przeprowadziły rozległe ataki na japońskie lotniska i pozycje, zdobywając przewagę powietrzną.
2. Lądowanie (15 czerwca) — Oddziały amerykańskie wylądowały na zachodnim wybrzeżu Saipanu i utworzyły przyczółek pomimo silnego japońskiego oporu.
3. Japońskie nocne kontrataki i konsolidacja przyczółka plażowego (15–20 czerwca) — Japończycy przeprowadzili serię nocnych ataków, które zostały odparte, podczas gdy Amerykanie rozszerzali kontrolę nad południową częścią wyspy.
4. Postęp i zdobycie kluczowych pozycji (po 20 czerwca) — Amerykanie posuwali się w głąb lądu, zdobywali lotnisko i inne strategiczne punkty, aż całkowicie opanowali wyspę.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Przed całkowitym zajęciem wyspy ponad 10 000 japońskich cywilów popełniło samobójstwo, skacząc z klifu, aby uniknąć niewoli.
• Bitwa o Saipan była częścią operacji Forager, która rozpoczęła się równocześnie z inwazją w Europie (D-Day).
• W bitwie użyto dużej liczby japońskich czołgów, co było nietypowe w porównaniu z innymi bitwami na Pacyfiku.
• Amerykanie użyli zmotoryzowanych miotaczy ognia na czołgach M3 Stuart, które były bardzo skuteczne przeciwko japońskim umocnieniom.
• Bitwa o Saipan doprowadziła do bitwy na Morzu Filipińskim, która praktycznie zniszczyła japońskie lotnictwo na lotniskowcach.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa o Saipan?

Bitwa toczyła się na wyspie Saipan w archipelagu Marianów od 15 czerwca do 9 lipca 1944 roku.

Kto byli głównymi uczestnikami bitwy?

Po stronie Stanów Zjednoczonych brały udział 2. i 4. dywizja piechoty morskiej oraz 27. dywizja piechoty armii, po stronie Japonii 43. dywizja armii cesarskiej i inne jednostki.

Jaki był wynik bitwy o Saipan?

Oddziały amerykańskie po ciężkich walkach zajęły wyspę i złamały japoński opór.

Jakie znaczenie miała bitwa o Saipan dla dalszego przebiegu wojny?

Zdobycie Saipanu umożliwiło aliantom założenie baz lotniczych dla bombowców B-29, które mogły atakować Japonię, i doprowadziło do osłabienia japońskiej obrony na Pacyfiku.