Kampania na szlaku Kokoda

Tło i przyczyny

Po upadku Singapuru w 1942 roku Australia obawiała się japońskiej inwazji na swój kontynent, będąc jednocześnie słabo przygotowana do obrony. Dowództwo japońskie rozważało inwazję na Australię, ale ostatecznie zdecydowało się ją odizolować poprzez zajęcie strategicznych miejsc na Pacyfiku, w tym Port Moresby w Papui, aby uniemożliwić połączenie Australii z USA.

Po niepowodzeniu japońskiego ataku morskiego na Port Moresby w bitwie na Morzu Koralowym i utracie większości japońskiej floty powietrznej w bitwie pod Midway, Japończycy zdecydowali się na natarcie lądowe przez pasmo górskie Owen Stanley Range szlakiem Kokoda. Australijskie siły, w tym lokalne jednostki papuaskie, zostały rozmieszczone do obrony tego obszaru, który był strategicznie ważny dla kontroli dostępu do Port Moresby.

Siły i dowódcy

Siły japońskie stanowił South Seas Detachment pod dowództwem generała Tomitarō Horii, obejmujący około 6 000 żołnierzy, w tym 144. i 41. pułk piechoty oraz jednostkę artylerii górskiej. Japończycy planowali szybkie natarcie przez szlak Kokoda, przy czym każdy żołnierz niósł zapasy na szesnaście dni.

Siły australijskie pod dowództwem New Guinea Force obejmowały lokalne milicje, takie jak Papuan Infantry Battalion oraz 39. i 53. batalion, później wzmocnione przez 21. i 25. brygadę 7. Dywizji 2. Australijskiego Korpusu Cesarskiego. Ich zadaniem była obrona Port Moresby i powstrzymanie japońskiego natarcia przez teren górski.

Przebieg bitwy

Japończycy wylądowali 21 lipca 1942 roku pod Goną i Buną i szybko posuwali się przez Kokodę, którą zajęli 29 lipca wraz z ważnym lotniskiem. Australijskie jednostki, w tym Maroubra Force, były stopniowo wypierane.

W bitwie pod Mission Ridge – Brigade Hill (6–8 września) 21. brygada była bliska okrążenia. Następnie w bitwie pod Ioribaiwa (13–16 września) 25. brygada zatrzymała japońskie natarcie, ale wycofała się na Imita Ridge.

Japończycy zbliżyli się na widok Port Moresby, ale 26 września zostali zmuszeni do odwrotu z powodu przerwanych linii zaopatrzenia i strat na Guadalcanalu. Australijczycy ścigali ich przez Templeton's Crossing i Eora Village (11–28 października), a następnie bez oporu ponownie zajęli Kokodę.

W listopadzie miała miejsce decydująca bitwa pod Oivi i Gorari (4–11 listopada), w której zwyciężyli Australijczycy. Do 16 listopada dwie brygady 7. Dywizji przekroczyły rzekę Kumusi i kontynuowały natarcie na japońskie pozycje przy plażach w ramach wspólnej operacji z USA. Japończycy utrzymywali pozycje pod Buna–Gona aż do 22 stycznia 1943.

Straty

Źródła nie podają dokładnych danych o stratach po obu stronach, dlatego nie są one wiarygodnie udokumentowane.

Następstwa i znaczenie

Australijskie jednostki były początkowo nieprzygotowane do walki w górzystym, dżunglowym terenie Nowej Gwinei, co prowadziło do problemów logistycznych i nieodpowiedniego wyposażenia. Doświadczenia z kampanii Kokoda oraz późniejszej bitwy pod Buna–Gona doprowadziły do zasadniczych zmian w australijskiej doktrynie wojskowej, szkoleniu, wyposażeniu i strukturze organizacyjnej, które mają wpływ aż do dziś.

Kampania wywołała "kryzys dowodzenia" w armii australijskiej, gdy generałowie MacArthur i Blamey nieadekwatnie ocenili teren i warunki, co doprowadziło do odwołania trzech wysokich oficerów. Szlak Kokoda stał się symbolem australijskiej odwagi i został włączony do legendy Anzac, choć wyobrażenie o znacznej przewadze liczebnej przeciwnika zostało później obalone.

Kluczowe fazy

1. Japońskie lądowanie i zajęcie Kokody — 21 lipca 1942 roku Japończycy wylądowali pod Goną i Buną, a 29 lipca zajęli Kokodę z lotniskiem.
2. Bitwy pod Mission Ridge – Brigade Hill i Ioribaiwa — We wrześniu 1942 roku Australijczycy stawiali czoła japońskiemu natarciu, ale zostali zmuszeni do odwrotu na Imita Ridge.
3. Japoński odwrót i australijski kontratak — Japończycy wycofali się 26 września, Australijczycy ich ścigali i w listopadzie wygrali bitwę pod Oivi i Gorari.
4. Przekroczenie rzeki Kumusi i natarcie na japońskie plaże — Do 16 listopada 1942 roku australijskie jednostki przekroczyły rzekę Kumusi i kontynuowały natarcie na japońskie pozycje przy wybrzeżu.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Szlak Kokoda to górska ścieżka o długości około 96 kilometrów przez Owen Stanley Range.
• Australijczycy nie dysponowali wystarczającym wsparciem lotniczym, a zaopatrzenie było logistycznie bardzo trudne.
• Kampania była naznaczona chorobami takimi jak malaria i czerwonka, które dotknęły obie strony.
• Kampania na szlaku Kokoda została później zmitologizowana jako australijskie Termopile.
• Japończycy nieśli zapasy na szesnaście dni, co było kluczowe dla ich początkowego natarcia.

Najczęstsze pytania

Jaki był główny cel japońskiej kampanii na szlaku Kokoda?

Japończycy chcieli zająć Port Moresby przez szlak Kokoda, aby odizolować Australię od USA.

Kto dowodził siłami japońskimi w kampanii na szlaku Kokoda?

Siłami japońskimi dowodził generał major Tomitarō Horii.

Jakie były główne przeszkody dla australijskich jednostek w tej kampanii?

Australijczycy musieli zmierzyć się z trudnym, górzystym terenem dżungli, problemami logistycznymi i brakiem odpowiedniego wyposażenia.

Jaki był wynik kampanii na szlaku Kokoda?

Australijczycy zwyciężyli i zmusili Japończyków do odwrotu z rejonu Kokody.