Bitwa o Manilę

Tło i przyczyny

Bitwa o Manilę była częścią szerszej kampanii na Filipinach w latach 1944–1945 podczas II wojny światowej. Głównym celem 6. Armii amerykańskiej generała Waltera Kruegera było opanowanie wyspy Luzon i jej stolicy Manili, która była pod japońską okupacją od 1942 roku.

Najwyższy japoński generał Tomojuki Yamashita planował jedynie symboliczny opór w Manili i następne wycofanie swoich sił, aby zachować żołnierzy do obrony północnego Luzonu. Plan ten jednak zignorował generał japońskiej załogi Iwabuchi Sanji, który postanowił walczyć do ostatniego człowieka, co doprowadziło do wyjątkowo krwawych i niszczycielskich walk w samym mieście.

Siły i dowódcy

Siły amerykańskie obejmowały 6. Armię pod dowództwem generała Waltera Kruegera, 37. Dywizję Piechoty, 1. Dywizję Kawalerii oraz 11. Dywizję Powietrzną, które nacierały na Manilę z różnych kierunków. Dowódcą 37. Dywizji Piechoty był generał Robert S. Beightler, 1. Dywizji Kawalerii generał Verne D. Mudge, a 11. Dywizji Powietrznej generał Joseph Swing.

Obroną japońską dowodził admirał Sanji Iwabuchi z około 12 500 marynarzami piechoty morskiej oraz 4 500 żołnierzami armii lądowej pod dowództwem pułkownika Katsuzo Noguchiego i kapitana Saburo Abe. Iwabuchi odmówił rozkazu generała Yamashity o ewakuacji i postanowił bronić Manili za wszelką cenę.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 3 lutego 1945, gdy amerykańskie jednostki 1. Dywizji Kawalerii przedarły się na północne obrzeża Manili i szybko zajęły Pałac Malacañang. Następnie uwolniły internowanych cywilów i jeńców wojennych na kampusie Uniwersytetu Santo Tomas oraz w więzieniu Bilibid.

Obrona japońska była początkowo rozproszona, ponieważ większość japońskich sił lądowych została wycofana na północ Luzonu, ale Iwabuchi i jego jednostki morskie trzymali się mocno w Manili, zwłaszcza w twierdzy Intramuros. Walki charakteryzowały się skrajną brutalnością, w tym masakrami filipińskich cywilów dokonanymi przez Japończyków.

Amerykanie byli zmuszeni użyć ciężkiego ognia, w tym artylerii i czołgów, co doprowadziło do rozległych zniszczeń miasta i wysokich strat wśród ludności cywilnej. Po intensywnym bombardowaniu i walkach piechoty Amerykanie stopniowo zdobywali centrum miasta, a 26 lutego Iwabuchi i jego oficerowie popełnili samobójstwo.

Bitwa zakończyła się 3 marca 1945 całkowitym zdobyciem Manili przez siły amerykańskie i filipińskie.

Straty

Straty amerykańskie i filipińskie wyniosły 1010 zabitych żołnierzy. Japońska załoga została całkowicie zniszczona, zginęło ponad 14 000 żołnierzy i marynarzy. Filipińscy cywile ponieśli największe straty, szacuje się ponad 100 000 zabitych, głównie w wyniku japońskiej brutalności oraz amerykańskiego ostrzału artyleryjskiego. Dokładne liczby różnią się, ale dane te są potwierdzone w źródłach.

Następstwa i znaczenie

Bitwa o Manilę oznaczała ostateczny koniec japońskiej okupacji stolicy Filipin i była kluczowym momentem w wyzwoleniu Luzonu i całych Filipin. Miasto zostało jednak niemal całkowicie zniszczone, co stanowiło ogromną stratę kulturową i historyczną dla Filipin.

Po bitwie walki z japońskimi siłami w górach Luzonu trwały aż do kapitulacji Japonii w sierpniu 1945. Generał Tomojuki Yamashita został po wojnie skazany i stracony za zbrodnie wojenne popełnione podczas bitwy.

Bitwa uważana jest za jedną z najkrwawszych i najbardziej niszczycielskich miejskich bitew II wojny światowej na Pacyfiku i jest pamiętana jako narodowa tragedia Filipin.

Kluczowe fazy

1. Przenikanie do Manili i uwolnienie internowanych — Od 3 do 5 lutego jednostki amerykańskie przeniknęły do Manili i uwolniły internowanych cywilów na kampusie Uniwersytetu Santo Tomas.
2. Postępy i masakry cywilów — Od 6 lutego do połowy lutego trwały ciężkie walki w dzielnicach miejskich z masakrami filipińskich cywilów dokonywanymi przez japońskie jednostki.
3. Bitwa o Intramuros — Od 23 lutego do 3 marca trwały intensywne walki o twierdzę Intramuros, które zakończyły się samobójstwem japońskiego dowódcy i zdobyciem twierdzy.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa o Manilę jest często nazywana "Stalingradem Azji" ze względu na ekstremalne walki miejskie i zniszczenia.
• Japoński admirał Sanji Iwabuchi przeżył zatopienie pancernika Kirishima w 1942 roku, co było uważane za utratę honoru i mogło go zmotywować do walki do ostatniego człowieka.
• Podczas wyzwolenia Manili uwolniono ponad 4 000 internowanych cywilów i jeńców wojennych na kampusie Uniwersytetu Santo Tomas.
• Amerykańska artyleria spowodowała około 40% ofiar wśród ludności cywilnej podczas bitwy.
• Po bitwie zniszczono niemal całe historyczne centrum Manili, w tym wiele zabytków i budynków kulturowych.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa o Manilę?

Bitwa trwała od 3 lutego do 3 marca 1945 roku w Manili, stolicy Filipin.

Kto walczył w bitwie o Manilę?

Z jednej strony stały jednostki amerykańskie i filipińskie, z drugiej japońska załoga w Manili.

Jakie były straty podczas bitwy?

Straty amerykańskie i filipińskie wyniosły 1010 zabitych żołnierzy, japońska załoga straciła ponad 14 000 ludzi, a filipińscy cywile mieli ponad 100 000 ofiar.

Jaki był wynik bitwy?

Manila została zdobyta przez siły amerykańskie i filipińskie, co oznaczało koniec japońskiej okupacji miasta.