Bitwa na Morzu Koralowym

Tło i przyczyny

Bitwa na Morzu Koralowym miała miejsce w czasie, gdy Cesarstwo Japonii dążyło do rozszerzenia swoich pozycji obronnych na południowym Pacyfiku podczas II wojny światowej. Japończycy planowali zająć Port Moresby na Nowej Gwinei oraz wyspę Tulagi na Wyspach Salomona, aby zagrozić Australii i amerykańskim szlakom zaopatrzeniowym.

Alianci dzięki złamaniu japońskich szyfrów zdobyli informacje o planowanej operacji MO i wysłali w rejon dwie grupy lotniskowców, aby powstrzymać japoński postęp. Bitwa była więc częścią szerszego konfliktu o kontrolę nad Pacyfikiem i miała kluczowe znaczenie strategiczne dla dalszego przebiegu wojny na Pacyfiku.

Siły i dowódcy

Siły japońskie obejmowały główną grupę inwazyjną na Port Moresby pod dowództwem kontradmirała Sadamichi Kajioka, grupę inwazyjną na Tulagi pod kontradmirałem Kiyohide Shimą, grupę wsparcia oraz grupę uderzeniową lotniskowców pod dowództwem wiceadmirała Takeo Takagi. Japońskie lotniskowce Shōkaku i Zuikaku stanowiły trzon grupy uderzeniowej.

Siłami alianckimi dowodził kontradmirał Frank Jack Fletcher i obejmowały one dwie główne grupy lotniskowców – Yorktown i Lexington – wspierane przez ciężkie krążowniki, niszczyciele i tankowce. Alianci dzięki przechwyconym japońskim depeszom spodziewali się ataku na Port Moresby i przygotowali się do obrony.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 7 maja 1942 roku, gdy samoloty obu stron rozpoczęły rozpoznanie i ataki na wrogie okręty. Amerykanie zatopili japoński lekki lotniskowiec Shōhō, podczas gdy Japończycy zatopili niszczyciel Sims i poważnie uszkodzili tankowiec Neosho. Pomimo bliskości głównych zespołów, nie udało się im wzajemnie wykryć.

Drugiego dnia bitwy, 8 maja, doszło do wzajemnego wykrycia głównych zespołów i ataków powietrznych. Japoński lotniskowiec Shōkaku został trafiony i uszkodzony, podczas gdy amerykański Yorktown również został uszkodzony, a Lexington odniósł ciężkie uszkodzenia, które doprowadziły do jego zatopienia.

Po ciężkich stratach po obu stronach i braku lotniskowców obie floty wycofały się z walki. Dowództwo japońskie z powodu utraty wsparcia lotniczego odwołało inwazję na Port Moresby, kończąc tym samym bitwę.

Straty

Po stronie japońskiej zginęło około 550 ludzi na zatopionym lotniskowcu Shōhō, ponadto ciężko uszkodzone zostały lotniskowce Shōkaku i Zuikaku, które przez kilka miesięcy nie mogły brać udziału w dalszych operacjach. Po stronie alianckiej zatopiono niszczyciel Sims i poważnie uszkodzono tankowiec Neosho, lotniskowiec Lexington został utracony wraz z 216 ofiarami śmiertelnymi, Yorktown został uszkodzony, ale później naprawiony. Szacunki strat wśród pilotów i innych rannych nie są dokładnie udokumentowane.

Następstwa i znaczenie

Bitwa na Morzu Koralowym była pierwszą bitwą morską, w której wrogie okręty nie widziały się nawzajem, a walka toczyła się wyłącznie za pośrednictwem lotnictwa pokładowego. Strategicznie oznaczała pierwsze zatrzymanie japońskiej ofensywy na południowym Pacyfiku i uniemożliwiła zajęcie Port Moresby, chroniąc tym samym Australię przed bezpośrednim zagrożeniem.

Dla Japonii straty lotniskowców i doświadczonych pilotów były bolesne i negatywnie wpłynęły na ich możliwości w kolejnych bitwach, na przykład pod Midway. Z kolei alianci dzięki przewadze przemysłowej i szybkiej naprawie Yorktowna zyskali czas na przygotowanie kolejnych operacji. Bitwa pokazała także ograniczenia japońskiego podejścia do szkolenia pilotów oraz znaczenie wywiadu sygnałowego we współczesnej wojnie.

Kluczowe fazy

1. Japońska inwazja na Tulagi — 3 maja 1942 roku Japończycy zajęli wyspę Tulagi i rozpoczęli budowę bazy dla wodnosamolotów.
2. Atak na Tulagi przez amerykańskie lotnictwo — 4 maja amerykańskie samoloty z Yorktowna zaatakowały japońskie okręty pod Tulagi, zatapiając niszczyciel Kikuzuki i trzy trałowce.
3. Starcia powietrzne 7 maja — Amerykanie zatopili japoński lekki lotniskowiec Shōhō, Japończycy zatopili niszczyciel Sims i uszkodzili tankowiec Neosho.
4. Ataki powietrzne 8 maja — Wzajemne ataki na główne lotniskowce doprowadziły do uszkodzenia Shōkaku i Yorktowna oraz zatopienia Lexingtona.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa na Morzu Koralowym była pierwszą w historii, w której wrogie okręty nie widziały się nawzajem, a walka toczyła się wyłącznie za pośrednictwem lotnictwa pokładowego.
• Japoński lekki lotniskowiec Shōhō był pierwszym okrętem zatopionym w tej bitwie.
• Amerykański lotniskowiec Yorktown został uszkodzony w bitwie, ale naprawiony w rekordowym czasie i wziął udział w bitwie pod Midway.
• Japońskie straty doświadczonych pilotów w tej bitwie pokazały krótkowzroczność japońskiego podejścia do ich poświęcania.
• Bitwa uniemożliwiła japoński desant w Port Moresby i tym samym bezpośrednie zagrożenie dla Australii.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa na Morzu Koralowym?

Bitwa toczyła się od 4 do 8 maja 1942 roku na obszarze Morza Koralowego.

Jakie znaczenie miała bitwa na Morzu Koralowym?

Bitwa była strategicznym zwycięstwem aliantów, ponieważ udaremniła japoński desant w Port Moresby i ochroniła Australię.

Jakie okręty były najważniejsze w tej bitwie?

Główną rolę odegrały lotniskowce – po stronie japońskiej Shōkaku, Zuikaku i Shōhō, po stronie alianckiej Yorktown i Lexington.

Jakie były straty w ludziach podczas bitwy?

Po stronie japońskiej zginęło około 550 ludzi na Shōhō, po stronie alianckiej 216 marynarzy na Lexingtonie.