Bitwa pod Ramillies
Decydujące zwycięstwo sojusznicze w wojnie o sukcesję hiszpańską. Szczegółowa analiza jest uzupełniana na podstawie wielu źródeł.
Tło i przyczyny
Bitwa pod Ramillies rozegrała się podczas wojen o sukcesję hiszpańską, gdy po udanym roku 1704 nastąpił dla koalicji antyfrancuskiej raczej nieudany rok 1705. Kontynuujące sukcesy Francuzów w północnych Włoszech doprowadziły do planów przeniesienia sił sojuszniczych do Włoch, które jednak pokrzyżowały nowe francuskie operacje nad Renem. Książę Marlborough pozostał więc nad Renem, a Eugen udał się do Włoch, przy czym decyzje na tych frontach nie zapadły i walki trwały także w roku 1706.
Król Francji Ludwik XIV, pomimo niepowodzeń, dążył do pokoju na rozsądnych warunkach, dlatego na wiosnę 1706 rozkazał swoim generałom rozpoczęcie ofensywy. Marszałek Villeroy otrzymał szansę naprawienia swoich wcześniejszych niepowodzeń i był pod presją króla, aby stoczyć decydującą bitwę, która nawiązałaby do mniejszych sukcesów z roku 1705 i poprawiła reputację armii francuskiej.
Siły i dowódcy
Siły sojusznicze pod dowództwem księcia Marlborough liczyły około 62 000 żołnierzy, w tym jednostki z Królestwa Anglii, Zjednoczonych Prowincji Niderlandów oraz Danii. Armia francusko-hiszpańsko-bawarska dowodzona przez marszałka Villeroya i bawarskiego księcia Maksymiliana Emanuela liczyła około 60 000 żołnierzy. Marlborough planował wykorzystać zalety swojej wypukłej pozycji i linii wewnętrznej, podczas gdy Villeroy starał się utrzymać linię obrony ciągnącą się od Autre-Eglise przez Offus i Ramillies aż do Taviers, chronioną terenami podmokłymi i strumieniami. Obie strony dysponowały silną artylerią, a większa część jazdy skoncentrowana była na południu pola bitwy.
Przebieg bitwy
Bitwa rozpoczęła się około godziny 13:00 atakiem Niebieskiej Gwardii Marlborough na francuskie wsie Taviers i Franquenée, które zostały zdobyte około 13:15. Villeroy wysłał bawarskie rezerwy i jednostki ze środka formacji, aby je odzyskać, a jednocześnie posłał posiłki na północ, gdzie sojusznicy zaatakowali Autre-Eglise. Francuzi opierali się atakom w centrum przy Ramillies i Offus, ale ich kontrataki zaczęły rozbijać holenderskie jednostki na południu.
Villeroy zreorganizował linię, która jednak była broniona różnymi siłami na różnych odcinkach. Marlborough zauważył słabość między Ramillies a Taviers, gdzie znajdowały się jedynie słabsze jednostki jazdy, i szybko przeniósł całą jazdę na lewe skrzydło, aby tę słabość wykorzystać. Ten atak spowodował załamanie obrony francuskiej zanim mogły nadejść posiłki, a bitwa została rozstrzygnięta około godziny 19:00.
Francuzi zaczęli się wycofywać na północ, ale byli ścigani przez jednostki Marlborough, które zadały im dalsze straty, zanim zapadła ciemność i zakończyła walki.
Straty
Dokładne liczby strat nie są wiarygodnie udokumentowane w źródłach, dlatego nie można podać precyzyjnej liczby poległych, rannych czy jeńców po obu stronach.
Następstwa i znaczenie
Porażka pod Ramillies oznaczała dla Francji katastrofę, gdyż straciła kontrolę nad Niderlandami Hiszpańskimi, co było osobistym ciosem dla bawarskiego księcia Maksymiliana Emanuela, który utracił swoje namiestnictwo. Francja przestała być zdolna do poważnego zagrożenia Cesarstwu i musiała przenieść część sił z Włoch, w tym marszałka Vendôma, aby ustabilizować sytuację nad Renem i w Niderlandach.
Ten transfer przyczynił się do miażdżącej porażki Francuzów pod Turynem, dzięki czemu sojusznicy w roku 1706 osiągnęli największe terytorialne i materialne zdobycze podczas wojny o sukcesję hiszpańską. Rok 1706 jest zatem uważany za annus mirabilis dla sił sojuszniczych.
Kluczowe fazy
- Atak na Taviers i Franquenée — Armia Marlborough zaatakowała francuskie pozycje w tych wsiach i zdobyła je około 13:15.
- Francuskie kontrataki — Villeroy wysłał rezerwy, aby odzyskać wsie i wzmocnił północną część pola bitwy przeciwko sojuszniczemu atakowi.
- Przeniesienie jazdy na lewe skrzydło — Marlborough wykorzystał słabość na prawym skrzydle Francuzów i przeniósł tam całą jazdę, co doprowadziło do załamania obrony.
- Odwrót Francuzów — Po załamaniu linii Francuzi zaczęli się wycofywać na północ, ścigani przez jednostki sojusznicze.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Bitwa pod Ramillies uważana jest za najświetniejsze zwycięstwo księcia Marlborough.
- Marszałek Villeroy otrzymał szansę naprawienia swoich wcześniejszych niepowodzeń, ale jego działania były zbyt pasywne.
- Armia francuska była częściowo osłabiona przeniesieniem elitarnych jednostek do północnych Włoch.
- Marlborough wykorzystał zalety linii wewnętrznej i przeszkód terenowych, które uniemożliwiły okrążenie.
- Rok 1706 nazywany jest annus mirabilis dla sił sojuszniczych dzięki sukcesom pod Ramillies i Turynem.
Najczęstsze pytania
- Kiedy odbyła się bitwa pod Ramillies?
- Bitwa odbyła się 23 maja 1706.
- Kto dowodził siłami sojuszniczymi w bitwie pod Ramillies?
- Siłami sojuszniczymi dowodził książę Marlborough.
- Jaki był wynik bitwy pod Ramillies?
- Siły sojusznicze zwyciężyły, a Francja straciła kontrolę nad Niderlandami Hiszpańskimi.
- Jakie znaczenie miała bitwa pod Ramillies dla wojny o sukcesję hiszpańską?
- Bitwa oznaczała największe terytorialne i materialne straty Francji podczas wojny i przyczyniła się do kolejnych zwycięstw sojuszniczych.