Bitwa o Wake

Tło i przyczyny

W styczniu 1941 roku Stany Zjednoczone rozpoczęły budowę bazy wojskowej na atolu Wake, strategicznie położonym na Pacyfiku. Na wyspę wysłano stały garnizon wojskowy złożony z marines i pilotów, uzupełniony o pracowników cywilnych, którzy budowali instalacje wojskowe, w tym lotnisko i bazę morską. Wyspa służyła także jako ważny punkt dla trans-pacyficznych lotów Pan American Airways.

Cesarstwo Japonii planowało szeroko zakrojoną ofensywę na Pacyfiku, która rozpoczęła się atakiem na Pearl Harbor 7 grudnia 1941 roku (8 grudnia czasu lokalnego na Wake). Wake była jedną z pięciu jednocześnie zaatakowanych amerykańskich baz morskich i lotniczych na Pacyfiku. Celem sił japońskich było szybkie zajęcie wyspy i tym samym zapewnienie kontroli nad ważnymi strategicznymi punktami w regionie.

Siły i dowódcy

Amerykańskiej obrony strzegło około 450 marines z 1. batalionu obronnego pod dowództwem majora J.P.S. Devereuxa, wspieranych przez 12 myśliwców F4F-3 Wildcat z eskadry VMF-211 pod dowództwem majora Paula A. Putnama oraz 68 marynarzy. Do dyspozycji mieli sześć dział 127 mm, dwanaście dział przeciwlotniczych 76 mm, ciężkie karabiny maszynowe i broń ręczną. Na wyspie znajdowało się także ponad 1 200 cywilnych pracowników firmy budowlanej Morrison-Knudsen.

Siły japońskie obejmowały dwie fale inwazyjne. Pierwsza, 11 grudnia 1941 roku, liczyła około 450 żołnierzy Japońskich Specjalnych Oddziałów Desantowych (Special Naval Landing Force) wspieranych przez lekkie krążowniki, niszczyciele i inne okręty. Druga fala inwazyjna, 23 grudnia, była większa, z około 1 500 żołnierzami i silniejszym wsparciem morskim, w tym dwoma lotniskowcami i innymi okrętami wojennymi. Japończycy wykorzystywali także lotnictwo do powtarzających się nalotów na wyspę.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 8 grudnia 1941 roku zaskakującym japońskim nalotem 36 bombowców Mitsubishi G3M3, który zniszczył osiem z dwunastu amerykańskich myśliwców F4F-3 Wildcat na ziemi i zatopił statek Nisqually. Amerykanie mieli jednak cztery myśliwce w powietrzu, które później zestrzeliły dwa bombowce. Nastąpiły kolejne naloty i bombardowania, które uszkodziły infrastrukturę cywilną i instalacje wojskowe.

Pierwsza próba japońskiego desantu 11 grudnia została odparta przez siły amerykańskie. Amerykanie zatopili dwa japońskie niszczyciele, w tym Hayate, pierwszy japoński okręt wojenny zatopiony podczas wojny. Straty japońskie podczas tej próby wyniosły 407 ludzi. Po nieudanym ataku japońska flota wycofała się.

20 grudnia na wyspę przyleciał samolot PBY z pocztą i tajnymi rozkazami ewakuacji cywilów. Japońskie lotnictwo przeprowadziło kolejne naloty 21 i 22 grudnia, podczas których doszło do walk powietrznych z amerykańskimi myśliwcami. Druga fala japońskiej inwazji przypłynęła 23 grudnia i po ciężkich walkach, gdy amerykańska obrona stawiała silny opór, została ostatecznie zmuszona do kapitulacji z powodu braku zaopatrzenia i wsparcia. Amerykanie stracili 49 zabitych i 49 rannych marines, kilku marynarzy i cywilów, w tym rdzennych Czamorrów.

Straty

Straty amerykańskie obejmowały 49 zabitych, 2 zaginionych i 49 rannych wśród marines, ponadto 3 zabitych marynarzy i co najmniej 70 cywilów, w tym 10 Czamorrów. Straty japońskie wyniosły około 600 zabitych żołnierzy, straty około 24 samolotów, 4 okręty nawodne i 2 okręty podwodne. Niektóre dane są szacunkowe, ale te liczby są potwierdzone w źródłach.

Następstwa i znaczenie

Zdobycie Wyspy Wake oznaczało dla Cesarstwa Japonii strategiczne zwycięstwo, które umożliwiło im kontrolę nad ważnym punktem w środkowym Pacyfiku. Wyspa pozostała pod kontrolą japońską przez cały okres II wojny światowej aż do kapitulacji Japonii we wrześniu 1945 roku.

Obrona Wake przez Amerykanów, mimo ostatecznej porażki, była ważnym symbolem odwagi i determinacji wobec przeważających sił. Obrońcy zdołali odeprzeć pierwszy japoński atak i zadać znaczne straty napastnikom, co podniosło morale Stanów Zjednoczonych w początkowej fazie wojny na Pacyfiku.

Po bitwie amerykańscy żołnierze i cywile zostali wzięci do niewoli jako jeńcy wojenni, z których część została później wykorzystana jako przymusowa siła robocza, a niektórzy zostali straceni. Wyspa Wake stała się symbolem ciężkich walk i poświęcenia w konflikcie pacyficznym.

Kluczowe fazy

1. Zaskakujący nalot 8 grudnia — Japońskie bombowce zniszczyły większość amerykańskich myśliwców na ziemi i zatopiły statek Nisqually.
2. Pierwsza japońska próba desantu 11 grudnia — Amerykanie odparli atak i zatopili dwa japońskie niszczyciele, w tym pierwszy japoński okręt wojenny zatopiony podczas wojny.
3. Druga fala japońskiej inwazji 23 grudnia — Po ciężkich walkach i braku zaopatrzenia amerykańska załoga skapitulowała.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Hayate był pierwszym japońskim okrętem wojennym zatopionym podczas II wojny światowej.
• Pasażerowie samolotu Philippine Clipper, którzy uciekli z Wake, widzieli w drodze powrotnej także zniszczenia na Midway i Pearl Harbor.
• Część rdzennych Czamorrów pomagała w amerykańskiej obronie i później została uznana za weteranów.
• Amerykański dowódca Cunningham żartował podobno, że należy przysłać więcej Japończyków, gdy pytano go o posiłki.
• Siły japońskie straciły podczas bitwy około 600 ludzi, co stanowiło znaczną stratę w początkowej fazie wojny.

Najczęstsze pytania

Kiedy rozpoczęła się bitwa o Wyspę Wake?

Bitwa rozpoczęła się 8 grudnia 1941 roku, w dniu ataku na Pearl Harbor według czasu lokalnego na Wake.

Kto dowodził siłami amerykańskimi na Wake?

Dowódcą sił amerykańskich był komandor Winfield S. Cunningham.

Jaki był wynik bitwy?

Cesarstwo Japonii zdobyło Wyspę Wake po drugim nieudanym podejściu do desantu.

Jakie były główne straty po obu stronach?

Amerykanie mieli około 173 zabitych, rannych i wziętych do niewoli, Japończycy około 600 zabitych oraz straty w samolotach i okrętach.