76mm dywizyjne działo wzór roku 1942
76,2mm dywizyjny kanon wz.
Opis
Armata dywizyjna 76,2 mm wz. 42 (ZiS-3) była rozwijana od maja 1941 pod kierownictwem W. G. Grabina jako odpowiedź na potrzebę lżejszej, prostszej i bardziej uniwersalnej broni artyleryjskiej. Konstrukcja połączyła lekką i zwrotną lafetę armaty przeciwpancernej 57 mm ZiS-2 z cięższą armatą kalibru 76 mm oraz prostą osłoną pancerza. Istotną innowacją była mocniejsza hamulec wylotowy oraz ogólna prostota konstrukcji, która umożliwiła szybką i efektywną produkcję.
Armata była projektowana w tajemnicy i trafiła do produkcji seryjnej dzięki pilnej potrzebie Armii Radzieckiej po rozpoczęciu wojny niemiecko-radzieckiej. Produkcja odbywała się głównie w zakładzie nr 92 w Gorkim, a mniejsza ilość powstała również w zakładzie nr 235 w Wotkinsku. ZiS-3 stał się pierwszą armatą produkowaną na linii montażowej, przy czym niektóre części były odlewane, tłoczone lub spawane, co znacznie uprościło produkcję i zmniejszyło zapotrzebowanie na wykwalifikowaną siłę roboczą.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | Związek Radziecki |
|---|
Służba i użycie bojowe
ZiS-3 był podczas II wojny światowej najpowszechniejszą radziecką bronią artyleryjską i był ceniony za niezawodność, wytrzymałość i celność. Dzięki uniwersalności mógł być używany także jako lekki haubic z zasięgiem do 13 km i był łatwy w obsłudze nawet dla nowicjuszy. Armata była skuteczna przeciwko niemieckim lekkim i średnim czołgom, jednak wraz z pojawieniem się cięższych czołgów Tiger i Panther jego przebijalność przestała wystarczać na przedni pancerz tych maszyn, co częściowo rozwiązano wprowadzeniem amunicji podkalibrowej i kumulacyjnej.
Po wojnie ZiS-3 pozostał na wyposażeniu Armii Radzieckiej oraz wielu innych państw, w tym Czechosłowacji, gdzie był również produkowany na licencji. Niektóre zdobyczne egzemplarze używały także jednostki niemieckie, na przykład w walkach w Afryce Północnej. Armata była eksportowana do wielu krajów Afryki i Azji, gdzie często służy do dziś.
Ciekawostki
- ZiS-3 był pierwszą armatą produkowaną na linii montażowej.
- Oficjalna aprobata Stalina nastąpiła dopiero kilka miesięcy po tym, jak broń była już używana na froncie.
- Łącznie wyprodukowano 103 000 sztuk tych armat, a kolejne 13 300 zamontowano w samobieżnym dziale SU-76.
- Niemieckie jednostki nazywały armatę „rač-bum” ze względu na krótki czas między wystrzałem a uderzeniem pocisku.
- Bateria ZiS-3 składała się z 4 dział, trzy baterie tworzyły batalion, a samodzielne pułki przeciwpancerne miały 6 baterii.
Najczęstsze pytania
- Kto był głównym konstruktorem armaty ZiS-3?
- Głównym konstruktorem był W. G. Grabin.
- Jaka była maksymalna szybkostrzelność armaty ZiS-3?
- Maksymalna szybkostrzelność wynosiła do 25 strzałów na minutę.
- Jaki był maksymalny zasięg armaty?
- Maksymalny zasięg wynosił 13 290 metrów.
- Gdzie produkowano armatę ZiS-3?
- Przede wszystkim w zakładzie artyleryjskim nr 92 w mieście Gorki (obecnie Niżny Nowogród), mniejsza ilość w zakładzie nr 235 w Wotkinsku.