Bitwa pod przełęczą Kasserine

Tło i przyczyny

Bitwa pod Kasserine rozegrała się w ramach kampanii tunezyjskiej podczas II wojny światowej w lutym 1943 roku. Po klęsce Rommla w drugiej bitwie pod El-Alamein i stopniowym odbijaniu utraconych terenów przez wojska brytyjskie, Stany Zjednoczone wraz z Wielką Brytanią rozpoczęły operację Torch – desant w Algierii i Maroku, kontrolowanych przez Francuzów Vichy. Ci szybko się poddali, co umożliwiło aliantom dalszy marsz do Tunezji.

Rommel zdał sobie sprawę z zagrożenia, że jeśli alianci połączą siły, Oś zostanie okrążona. Dlatego szybko przerzucił część swoich oddziałów do Tunezji, by powstrzymać aliancki przełom i rozpoczął kontratak w przełęczy Kasserine, będącej strategicznym przejściem w górach Atlas. Bitwa była pierwszą większą konfrontacją między siłami amerykańskimi a Osi w Afryce.

Siły i dowódcy

Osią dowodził feldmarszałek Erwin Rommel, a w jej skład wchodziły jednostki Afrika Korps Assault Group, włoska 131. Dywizja Pancerna Centauro oraz dwie niemieckie dywizje pancerne (10. i 21. Dywizja Pancerna) przydzielone z 5. Armii Pancernej. Alianci wystawili amerykański II Korpus pod dowództwem generała Lloyda Fredendalla, brytyjską 6. Dywizję Pancerną pod dowództwem generała Charlesa Keightleya oraz inne jednostki Pierwszej Armii pod dowództwem generała Kennetha Andersona.

Rommel planował atak przez przełęcz Kasserine, by zakłócić zaopatrzenie aliantów, zdobyć zapasy i zagrozić południowemu skrzydłu Pierwszej Armii. Alianci starali się konsolidować pozycje i odeprzeć niemiecki atak, przy czym oddziały amerykańskie były wówczas niedoświadczone, a brytyjskie również pod presją.

Przebieg bitwy

Bitwa rozpoczęła się 19 lutego 1943 roku atakiem niemieckich i włoskich oddziałów na przełęcz Kasserine oraz sąsiednią przełęcz Sbiba. W rejonie Sbiba niemiecka 21. Dywizja Pancerna została zatrzymana i następnie wyparta przez siły alianckie, w tym brytyjską 6. Dywizję Pancerną i amerykańskie oddziały piechoty.

W przełęczy Kasserine pozycje broniły amerykańskie oddziały 26. pułku piechoty, batalion saperów, jednostki artylerii i czołgów wraz z siłami francuskimi. Po początkowej nieudanej próbie zaskoczenia obrońców, niemieckie i włoskie oddziały przeprowadziły skoordynowany atak, który doprowadził do przełamania obrony i odwrotu wojsk amerykańskich. Włoscy Bersalierzy odegrali kluczową rolę w przełamaniu obrony, a amerykańskie oddziały poniosły ciężkie straty i zostały zmuszone do odwrotu.

Następnie niemieckie i włoskie siły próbowały posuwać się dalej w kierunku miast Thala i Djebel el Ahmar, gdzie zostały zatrzymane przez amerykańskie jednostki 1. Dywizji Piechoty i 1. Dywizji Pancernej. Po intensywnych walkach i kontratakach aliantów niemiecka ofensywa została zatrzymana, a 24 lutego 1943 roku Oś wycofała się na pozycje wyjściowe.

Straty

Straty alianckie były znaczne, zwłaszcza po stronie amerykańskiej, gdzie II Korpus poniósł 2 546 strat, stracił 103 czołgi, 280 pojazdów, 18 dział, 3 działa przeciwpancerne i jedną baterię przeciwlotniczą. Jednostki brytyjskie straciły wszystkie 11 czołgów użytych w bitwie. Straty sił Osi nie są dokładnie udokumentowane, ale określono je jako ciężkie.

Następstwa i znaczenie

Bitwa pod Kasserine była jedną z najbardziej dotkliwych porażek wojsk amerykańskich w Afryce, co doprowadziło do szeroko zakrojonych zmian w organizacji, taktyce i dowodzeniu armii amerykańskiej. Niektórzy dowódcy zostali zastąpieni, a wyposażenie zmodernizowane.

Dla Rommla bitwa oznaczała wprawdzie początkowe sukcesy, ale także wyczerpanie zapasów i przeciążenie jego sił, co ostatecznie zmusiło go do odwrotu. Alianci zdobyli cenne doświadczenie, które pomogło im w kolejnych fazach kampanii tunezyjskiej i przyczyniło się do stopniowego pokonania sił Osi w Afryce Północnej.

Strategicznie bitwa uniemożliwiła Osi przedarcie się do Algierii i ochroniła alianckie linie zaopatrzeniowe, co umożliwiło kontynuowanie ofensywy w kierunku Tunisu.

Użyty sprzęt

Kluczowe fazy

1. Atak na Sbiba — Niemiecka 21. Dywizja Pancerna została zatrzymana i wyparta przez siły alianckie.
2. Przełamanie w przełęczy Kasserine — Niemieckie i włoskie oddziały przełamały amerykańską obronę i wyparły ich z przełęczy.
3. Obrona Djebel el Ahmar — Amerykańskie oddziały zatrzymały postęp sił Osi i odparły ich ataki.
4. Zatrzymanie ofensywy pod Thala — Silne wsparcie artyleryjskie aliantów i przybycie posiłków zatrzymały postęp oddziałów Rommla.
5. Wycofanie oddziałów Osi — Rommel z powodu braku zaopatrzenia i presji aliantów nakazał odwrót na pozycje wyjściowe.

Uzbrojenie i technika

Ciekawostki

• Bitwa pod Kasserine była pierwszą większą konfrontacją między siłami amerykańskimi a Osi w Afryce.
• Amerykańskie oddziały podczas bitwy stosowały praktykę kopania płytkich okopów, które były łatwo niszczone przez niemieckie czołgi.
• Włoscy Bersalierzy odegrali kluczową rolę w przełamaniu amerykańskiej obrony w przełęczy Kasserine.
• Dowódca amerykańskiej 1. Dywizji Pancernej, generał major Orlando Ward, nie zgadzał się na rozproszenie swoich oddziałów, co krytykował także Anderson.
• Po bitwie amerykańskie oddziały zostały zmuszone do wprowadzenia szerokich zmian w taktyce i dowodzeniu.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa pod Kasserine?

Bitwa toczyła się od 19 do 24 lutego 1943 roku w przełęczy Kasserine w górach Atlas w Tunezji.

Kto dowodził siłami Osi w bitwie?

Siłami Osi dowodził feldmarszałek Erwin Rommel.

Jaki był wynik bitwy?

Oś odniosła początkowe sukcesy, ale po przybyciu alianckich posiłków ich ofensywa została zatrzymana i wycofali się.

Jakie były straty aliantów?

Amerykanie ponieśli 2 546 strat i stracili 103 czołgi, Brytyjczycy stracili 11 czołgów.