M4 Sherman
Główny amerykański średni czołg II wojny światowej, produkowany na ogromną skalę i używany przez aliantów na całym świecie.
Opis
M4 Sherman, oficjalnie oznaczany przez armię amerykańską jako Medium Tank, M4, był najsłynniejszym amerykańskim czołgiem II wojny światowej i krótko po niej. Jego konstrukcja opierała się na poprzednim czołgu M3, w porównaniu z którym miał działo 75mm w wieży zamiast w kadłubie. Pierwszy prototyp ukończono 2 września 1941 roku, a produkcja seryjna rozpoczęła się w październiku tego samego roku. Ostateczny model konstrukcyjny T6 został standaryzowany jako M4.
W trakcie wojny Sherman przeszedł kilka zmian. Niektóre modele otrzymały zamiast oryginalnego działa 75mm haubicę kalibru 105 mm, późniejsze maszyny były uzbrojone w działo 76mm M1, a brytyjskie jednostki używały wariantu z potężnym działem przeciwpancernym Ordnance QF 17 pounder pod nazwą Sherman Firefly. Oprócz standardowych wersji powstały także specjalne warianty, na przykład amfibijne Shermany DD, wyrzutnie rakiet T34 Calliope lub wersje z urządzeniem do niszczenia pól minowych.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | USA |
|---|---|
| Wprowadzenie | 1942 |
| Masa | ~30 t |
| Główna broń | 75 mm, później 76 mm |
| Załoga | 5 |
| Maks. prędkość | ~48 km/h |
Służba i użycie bojowe
Shermany miały swoją bojową premierę w drugiej bitwie pod El Alamein w październiku 1942 roku, gdzie sprawdziły się przeciw niemieckim i włoskim czołgom. Jako najliczniejszy amerykański czołg II wojny światowej walczyły na wszystkich frontach, znacząco przyczyniły się do wyzwolenia Francji, Beneluksu oraz w bitwie w Ardenach. Oprócz sił amerykańskich były dostarczane także brytyjskiej armii i Związkowi Radzieckiemu w ramach programu pożyczek i najmu.
Shermany pozostały w uzbrojeniu armii amerykańskiej także po II wojnie światowej, na przykład model M4A3 był używany w wojnie koreańskiej. W armiach innych państw, na przykład w Izraelu, służyły w zmodernizowanych wersjach aż do lat osiemdziesiątych.
Warianty
Ciekawostki
- Z prawie pięćdziesięcioma tysiącami wyprodukowanych egzemplarzy Sherman był drugim najliczniejszym czołgiem II wojny światowej.
- Ponad jedna trzecia wszystkich wyprodukowanych Shermanów została dostarczona brytyjskiej armii, cztery tysiące zaś Związkowi Radzieckiemu.
- Shermany były używane podczas wyzwalania Czechosłowacji w 1945 roku zarówno przez armię amerykańską, jak i radziecką.
- W 2015 roku na terytorium Czech znajdowały się trzy egzemplarze czołgu M4 Sherman.
- Sherman w czasie pierwszych walk był lepiej uzbrojony i opancerzony niż jakikolwiek niemiecki czołg tamtego okresu.
Najczęstsze pytania
- Kiedy wyprodukowano pierwszy prototyp czołgu M4 Sherman?
- Pierwszy prototyp ukończono 2 września 1941 roku.
- Jakie główne uzbrojenie miały różne warianty Shermana?
- Podstawowa wersja miała działo 75mm, niektóre modele miały działo 76mm lub haubicę 105mm, a brytyjskie warianty działo Ordnance QF 17 pounder.
- Gdzie Sherman został po raz pierwszy użyty bojowo?
- Bojową premierę miał w drugiej bitwie pod El Alamein w październiku 1942 roku.
- Czy Shermany były używane przez inne państwa niż USA?
- Tak, w ramach programu pożyczek i najmu były dostarczane brytyjskiej armii i Związkowi Radzieckiemu.