Bell YAH-63

Opis

W połowie lat 60. armia amerykańska rozpoczęła program Advanced Aerial Fire Support System (AAFSS) mający na celu opracowanie śmigłowca do misji przeciwpancernych, co doprowadziło do powstania Lockheed AH-56 Cheyenne. Po anulowaniu programu Cheyenne w 1972 roku armia ogłosiła konkurs Advanced Attack Helicopter (AAH) na nowy śmigłowiec szturmowy o lepszej sile ognia, osiągach i zasięgu niż AH-1 Cobra.

Bell YAH-63 (Model 409) był jednym z dwóch finalistów konkursu AAH, drugim był Hughes YAH-64, który później stał się AH-64 Apache. YAH-63 miał typową konfigurację śmigłowca szturmowego z tandemowym układem załogi, ostrym kadłubem i krótkimi skrzydłami do zawieszania uzbrojenia. Charakterystyczne cechy konstrukcyjne to trójkołowe podwozie, płaskie szyby kabiny, nietypowy ogonowy wirnik w układzie „T”, duży dolny kil oraz 3-lufowe działko XM-188 kaliber 30 mm. Wał wirnika mógł być opuszczany, a podwozie mogło „klęknąć” dla łatwiejszego transportu. Pilot siedział z przodu, co różniło się od AH-1, aby zapewnić lepszą widoczność podczas lotu na niskiej wysokości (nap-of-the-earth).

Pierwszy prototyp YAH-63 wzbił się w powietrze 1 października 1975, ale rozbił się w czerwcu 1976. Drugi prototyp i zmodyfikowany model statyczny kontynuowały rywalizację z YAH-64. Ostatecznie w grudniu 1976 wybrano Hughes YAH-64, ponieważ armia preferowała jego czteropłatowy wirnik i bardziej konwencjonalne podwozie „taildragger”. Niektórzy obserwatorzy uważali, że decyzja mogła być również podyktowana chęcią nieobciążania Bell produkcją kolejnych śmigłowców AH-1.

Dane techniczne

Służba i użycie bojowe

Bell YAH-63 nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej ani do służby operacyjnej. Służył wyłącznie do testów i oceny w ramach konkursu Advanced Attack Helicopter, który ostatecznie wygrał Hughes YAH-64. Armia amerykańska używała go tylko podczas lotów testowych i ocen.

Ciekawostki

• YAH-63 miał trójkołowe podwozie z możliwością „klęknięcia” dla obniżenia wysokości podczas transportu.
• Pilot siedział z przodu, co było odwrotnym układem niż w AH-1 Cobra, aby zapewnić lepszą widoczność podczas lotu na niskiej wysokości.
• YAH-63 był wyposażony w 3-lufowe działko General Electric XM-188 kaliber 30 mm.
• Armia preferowała w zwycięskim śmigłowcu czteropłatowy wirnik zamiast dwupłatowego wirnika YAH-63 ze względu na lepszą wytrzymałość.
• Pierwszy prototyp YAH-63 wzbił się w powietrze 1 października 1975, ale rozbił się w czerwcu 1976.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Bell YAH-63 nie został wybrany do produkcji?

Armia preferowała Hughes YAH-64 ze względu na jego czteropłatowy wirnik, który uważano za bardziej wytrzymały, oraz stabilniejsze podwozie „taildragger” w porównaniu do trójkołowego podwozia YAH-63.

Jakie silniki napędzały YAH-63?

Dwa turbinowe silniki turboshaft General Electric T700 o mocy 1 680 shp (1 250 kW) każdy.

Jakie było główne uzbrojenie YAH-63?

3-lufowe działko XM-188 kaliber 30 mm, rakiety 2,75 in (70 mm) oraz 4 lub 8 przeciwpancernych kierowanych pocisków TOW.

Ile osób liczyła załoga YAH-63?

Dwóch – pilot i strzelec, siedzący w układzie tandemowym.