F-22 Raptor
Amerykański myśliwiec przewagi powietrznej stealth, jeden z najpotężniejszych samolotów bojowych na świecie.
Opis
Lockheed Martin/Boeing F-22 Raptor to amerykański myśliwiec piątej generacji, opracowany przede wszystkim do zdobycia i utrzymania przewagi powietrznej, ale zdolny także do ataków na cele naziemne, walki elektronicznej oraz misji wywiadowczych. Prace rozwojowe rozpoczęto w 1981 roku w ramach programu Advanced Tactical Fighter (ATF) jako odpowiedź na nowe radzieckie myśliwce. Do konkursu przystąpiły dwie główne grupy producentów, a zwycięzcą w 1991 roku został zespół Lockheed-Boeing-General Dynamics z prototypem YF-22.
Konstrukcja samolotu kładzie nacisk na właściwości stealth, wysoką zwrotność, supercruise (naddźwiękowa prędkość przelotowa bez dopalacza) oraz zaawansowaną awionikę. Kadłub wykonany jest ze stopów tytanu (39%), materiałów kompozytowych (24%), stopów aluminium (16%) oraz innych materiałów, a jego żywotność wynosi 8000 godzin. Samolot wyposażony jest w dwa silniki Pratt & Whitney F119-PW-100 z wektorowaniem ciągu oraz nowoczesną awionikę, w tym radar AN/APG-77 AESA i systemy obronne AN/ALR-94 oraz AN/AAR-56.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | USA |
|---|---|
| Wprowadzenie | 2005 |
| Maks. prędkość | ~Mach 2,25 |
| Napęd | 2× Pratt & Whitney F119 z wektorowaniem ciągu |
| Załoga | 1 |
Służba i użycie bojowe
F-22 Raptor został wprowadzony do służby w Siłach Powietrznych USA w 2005 roku, jednak pierwsze użycie bojowe nastąpiło dopiero w 2014 roku podczas amerykańskiej interwencji w Syrii, gdzie przeprowadził bombardowanie pozycji Państwa Islamskiego. Od tego czasu uczestniczył w kolejnych misjach, przy czym jego główną rolą pozostają operacje rozpoznawcze i powietrzne dzięki nowoczesnym sensorom i awionice.
Siły Powietrzne USA są jedynym użytkownikiem F-22, ponieważ jego eksport jest zakazany przez prawo federalne. Do 2015 roku USAF dysponowały 183 seryjnie wyprodukowanymi samolotami, a produkcję zakończono w 2011 roku po wyprodukowaniu 195 egzemplarzy. W 2022 roku złożono wniosek o wycofanie 33 najstarszych samolotów używanych do szkolenia.
Koszt
355–412 milionów dolarów amerykańskich za samolot — Koszty jednostkowe z marca 2012 według GAO; całkowite koszty rozwoju i zakupu wyniosły 66,7 miliarda USD.
Ciekawostki
- F-22 Raptor jest uważany za jeden z najlepszych samolotów do zdobywania przewagi powietrznej.
- Samolot wyposażony jest w radar AN/APG-77 AESA, który potrafi zmieniać częstotliwość wiązki ponad 1000 razy na sekundę.
- Eksport F-22 jest zakazany przez federalne prawo H.AMDT.295 z 1997 roku ze względu na ochronę technologii stealth.
- Ostatni F-22 zjechał z linii montażowej 13 grudnia 2011 roku, łącznie wyprodukowano 195 egzemplarzy.
- F-22 jest zdolny do supercruise – lotu z prędkością naddźwiękową bez użycia dopalacza.
Najczęstsze pytania
- Kto jest jedynym użytkownikiem samolotu F-22 Raptor?
- Jedynym użytkownikiem F-22 są Siły Powietrzne USA, ponieważ jego eksport jest zakazany przez prawo federalne.
- Jaka jest maksymalna prędkość F-22 Raptor?
- Maksymalna prędkość F-22 wynosi 2410 km/h, supercruise osiąga 1960 km/h.
- Ile egzemplarzy F-22 zostało wyprodukowanych?
- Łącznie wyprodukowano 195 egzemplarzy F-22, z czego 187 zdolnych do użycia bojowego i 8 testowych.
- Jakie jest główne uzbrojenie F-22 Raptor?
- Główne uzbrojenie stanowi 6 rakiet AIM-120 AMRAAM, 2 rakiety AIM-9 Sidewinder oraz armata 20mm M61A2 Vulcan.