F-16 Fighting Falcon
Amerykański jednomotorowy wielozadaniowy myśliwiec, jeden z najpowszechniejszych samolotów bojowych na świecie.
Opis
General Dynamics F-16 Fighting Falcon to amerykański jednosilnikowy wielozadaniowy myśliwiec, który powstał na podstawie wymagań amerykańskich sił powietrznych dotyczących lekkiego, zwrotnego i ekonomicznego samolotu zdolnego do panowania w powietrzu. Prace rozwojowe rozpoczęto w 1974 roku, a samolot został oblatany po raz pierwszy w tym samym roku. W 1993 roku produkcję przejęła firma Lockheed, która po fuzji z Martin Marietta w 1995 roku stała się Lockheed Martin. F-16 był pierwszym samolotem z systemem sterowania fly-by-wire oraz systemem sterowania o luźnej stabilności statycznej, co zapewnia mu wyjątkową zwrotność. Do głównych elementów konstrukcyjnych należą bezramkowy, kroplowy daszek kabiny, boczny drążek sterowy (side-stick) oraz katapultowane siedzenie pochylone o 30° w celu zmniejszenia przeciążeń działających na pilota.
Samolot napędzany jest silnikiem odrzutowym Pratt & Whitney F100 z dopalaczem, a jego uzbrojenie stanowi działo M61 Vulcan oraz do 11 punktów podwieszeń dla różnych rodzajów broni. Od 1976 roku wyprodukowano ponad 4600 egzemplarzy, a F-16 jest nadal produkowany, głównie na rynki eksportowe. Na rok 2025 F-16 jest najpowszechniejszym wojskowym samolotem o stałych powierzchniach nośnych na świecie.
Dane techniczne
| Kraj pochodzenia | USA |
|---|---|
| Wprowadzenie | 1978 |
| Załoga | 1 |
| Napęd | 1 silnik odrzutowy |
| Maks. prędkość | ~Mach 2 |
| Uzbrojenie lufowe | działo 20 mm M61 Vulcan |
Służba i użycie bojowe
F-16 Fighting Falcon stał się podstawowym filarem amerykańskich sił powietrznych taktycznych, zastępując starsze typy takie jak F-105 Thunderchief, A-7 Corsair II oraz F-4 Phantom II. Samoloty F-16 były używane w wielu konfliktach, między innymi w Zatoce Perskiej, Bośni, Jugosławii, Afganistanie, Libii, Iraku i Syrii. Znacząco odgrywały rolę również w izraelskim lotnictwie, gdzie osiągnęły wiele zestrzeleń i brały udział między innymi w bombardowaniu irackiego reaktora jądrowego Osirak w 1981 roku.
F-16 jest wykorzystywany nie tylko przez amerykańskie siły powietrzne, ale także przez lotnictwa 25 innych państw. W ostatnich latach maszyny F-16 przekazywano między innymi Ukrainie i Argentynie. Samoloty F-16 uczestniczyły również w operacjach pokojowych i utrzymywaniu stref zakazu lotów. Niektóre państwa zaczęły zastępować F-16 nowocześniejszymi F-35 Lightning II, jednak F-16 pozostaje w produkcji i eksploatacji u wielu użytkowników.
Warianty
Ciekawostki
- F-16 był pierwszym seryjnym samolotem z systemem sterowania fly-by-wire oraz systemem sterowania o luźnej stabilności statycznej.
- Oficjalna nazwa to Fighting Falcon, ale wśród pilotów i personelu naziemnego najczęściej używana jest ksywka „Viper”.
- Od 1982 roku F-16 jest również Dual Capable Aircraft – platformą zdolną do przenoszenia amerykańskiej broni jądrowej w Europie.
- Na rok 2025 F-16 jest najpowszechniejszym wojskowym samolotem o stałych powierzchniach nośnych na świecie z 2084 aktywnymi maszynami.
- F-16 został wyeksportowany do 25 innych krajów i nadal jest produkowany.
Najczęstsze pytania
- Kiedy F-16 został oblatany po raz pierwszy i kiedy wszedł do służby?
- Pierwszy lot prototypu YF-16 odbył się 20 stycznia 1974 roku, a do służby F-16 wszedł w 1978 roku.
- Ile egzemplarzy F-16 zostało wyprodukowanych?
- Od 1976 roku wyprodukowano ponad 4600 egzemplarzy F-16.
- Jakie są główne elementy konstrukcyjne F-16?
- Do głównych elementów konstrukcyjnych należą bezramkowy, kroplowy daszek kabiny, boczny drążek sterowy (side-stick) oraz katapultowane siedzenie pochylone o 30°.
- Które państwa obecnie zastępują F-16 i czym?
- Wiele państw zaczęło stopniowo zastępować F-16 maszynami F-35 Lightning II, jednak F-16 pozostaje w produkcji i eksploatacji u wielu użytkowników.