Oblężenie Orleanu
W roku 1429 do oblężonego Orleanu przybyła Joanna d’Arc, dodając armii nową morale i determinację. Francuzi przeszli do ofensywy przeciwko angielskim umocnionym pozycjom wokół miasta. Po zdobyciu kluczowej baszty Anglicy zrezygnowali z oblężenia. Wyzwolenie Orleanu stało się punktem zwrotnym wojny stuletniej i trampoliną do koronacji króla Karola VII.
Tło i przyczyny
Oblężenie Orleanu miało miejsce w ramach wojny stuletniej, konfliktu między Francją a Anglią o panowanie nad terytorium francuskim, który rozpoczął się w 1337 roku. Anglicy po zwycięstwie pod Azincourt w 1415 roku uzyskali przewagę i opanowali dużą część północnej Francji. Na mocy traktatu z Troyes z 1420 roku król Anglii Henryk V został regentem Francji, podczas gdy francuski delfin Karol został pozbawiony praw do tronu.
Orlean miał strategiczne i symboliczne znaczenie, ponieważ był ostatnim miastem na północy Francji, które pozostało wierne królowi francuskiemu. Jego upadek oznaczałby otwarcie drogi Anglikom do centralnej Francji i praktycznie zakończyłby nadzieje delfina na odzyskanie tronu. Miasto było także centrum politycznej frakcji Armagnaków, która odrzucała traktat z Troyes i wspierała delfina Karola.
Siły i dowódcy
Siły angielskie pod dowództwem Thomasa Montacuta, hrabiego Salisbury, liczyły około 10 000 ludzi, w tym żołnierzy angielskich, burgundzkich sojuszników oraz oddziały pomocnicze z Pikardii i Szampanii. Anglicy posuwali się od lipca do października 1428 roku, kiedy otoczyli Orlean i zajęli okoliczne fortyfikacje oraz mosty, izolując miasto.
Siły francuskie pod dowództwem Jeana de Dunois przygotowały obronę miasta, zwłaszcza umocnienia mostu przez Loarę, który był kluczowym punktem oblężenia. Francuzi mieli mniej żołnierzy, ale stopniowo otrzymywali posiłki, w tym marszałka Jeana de Brosse, a później Joannę d’Arc, która przyczyniła się do podniesienia morale i przeprowadzenia kontrataków.
Przebieg bitwy
Oblężenie rozpoczęło się 12 października 1428 roku, a siły angielskie rozpoczęły ostrzał artyleryjski 17 października. Anglicy zaatakowali francuskie umocnienia 21 października, ale zostali odparci. Próbowali podkopać fortyfikacje, lecz Francuzi odpowiedzieli ogniem na tunele i wycofali się za bramę Tourelles. 24 października padła brama Tourelles, co wydawało się końcem nadziei na obronę miasta, ale szybkie przybycie francuskich posiłków uniemożliwiło Anglikom szybkie zdobycie miasta.
W lutym 1429 roku Francuzi próbowali odwrócić sytuację atakiem na angielski konwój zaopatrzeniowy, ale zostali pokonani w tzw. bitwie o śledzie. W kwietniu 1429 roku przybyła Joanna d’Arc z konwojem zaopatrzenia i żołnierzami, podnosząc morale obrońców. Nastąpiły francuskie kontrataki, podczas których 4 maja padł angielski bastion Saint Loup, a 6 maja zdobyto Augustines.
8 maja 1429 roku siły angielskie zebrały się do bitwy, ale po około godzinie wycofały się i oblężenie zostało zakończone.
Straty
Konkretne liczby strat po obu stronach nie są wiarygodnie udokumentowane w źródłach. Wiadomo, że angielski hrabia Salisbury został ranny i zmarł w wyniku odniesionych ran podczas oblężenia.
Następstwa i znaczenie
Zwycięstwo Francuzów w oblężeniu Orleanu oznaczało punkt zwrotny w wojnie stuletniej. Po tym sukcesie Francuzi przejęli inicjatywę i zaczęli stopniowo odzyskiwać terytoria zajęte przez Anglików. Znaczącą rolę w tym zwycięstwie odegrała Joanna d’Arc, która stała się symbolem oporu i wsparciem dla francuskiego wojska oraz ludności.
Upadek Orleanu oznaczałby praktycznie koniec oporu delfina francuskiego i realizację marzenia króla Anglii Henryka V o podboju całej Francji. Obrona miasta uratowała koronę francuską i umożliwiła późniejszą koronację Karola VII w Reims. Oblężenie pokazało także znaczenie czynnika moralnego i symbolicznego w średniowiecznych wojnach.
Dowódcy
Kluczowe fazy
- Początek oblężenia i atak na Tourelles — Oblężenie rozpoczęło się 12 października 1428 roku, Anglicy zaatakowali umocnienia 21 października, brama Tourelles padła 24 października.
- Bitwa o śledzie — W lutym 1429 roku francuski atak na angielski konwój zaopatrzeniowy zakończył się porażką Francuzów.
- Przybycie Joanny d’Arc i francuskie kontrataki — Pod koniec kwietnia 1429 roku przybyła Joanna z posiłkami, po czym nastąpiły udane ataki na angielskie bastiony w maju.
- Zakończenie oblężenia — 8 maja 1429 roku Anglicy wycofali się po spotkaniu z francuską armią dowodzoną przez Dunoisa.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Oblężenie Orleanu było pierwszym zwycięstwem wojskowym Joanny d’Arc.
- Angielski hrabia Salisbury został ranny odłamkami z działa i zmarł w wyniku odniesionych ran.
- Bitwa o śledzie otrzymała nazwę od zapasów solonej ryby przeznaczonej na okres postu.
- Francuska propozycja przekazania Orleanu Burgundii została odrzucona przez angielskiego regenta.
- Joanna d’Arc nalegała na przybycie do Orleanu od północy, ale marszałkowie wybrali podejście od południa.
Najczęstsze pytania
- Kiedy rozpoczęło się i zakończyło oblężenie Orleanu?
- Oblężenie rozpoczęło się 12 października 1428 roku i zakończyło się 8 maja 1429 roku.
- Jakie znaczenie miało oblężenie Orleanu?
- Był to punkt zwrotny wojny stuletniej, pierwsze wielkie zwycięstwo Francuzów po latach porażek i wzmocniło pozycję delfina Karola.
- Kto był kluczową postacią po stronie Francuzów?
- Joanna d’Arc, która przybyła z posiłkami i znacząco przyczyniła się do wsparcia moralnego i sukcesów wojskowych.
- Jakie były wyniki bitwy o śledzie?
- Francuski atak na angielski konwój zaopatrzeniowy zakończył się porażką Francuzów.