Bitwa pod Poitiers
W roku 1356 armia francuska króla Jana II dogoniła angielski oddział najazdowy Edwarda, zwanego Czarnym Księciem, pod Poitiers w zachodniej Francji. Anglicy zajęli pozycje obronne chronione żywopłotami i winnicami, opierając się na sile ognia długich łuków. Francuskie ataki, częściowo prowadzone pieszo z powodu złych doświadczeń z jazdą przeciwko łucznikom, rozbijały się o angielską obronę. Kontratak i obejście rozbiły francuskie szyki, a sam król Jan II został pojmany. Ogromny okup i polityczny chaos we Francji należały do największych sukcesów Anglików w wojnie stuletniej.
Tło i przyczyny
Od 1066 roku angielscy królowie posiadali rozległe terytoria we Francji, zwłaszcza Gaskonię, która była bardzo ważna gospodarczo dzięki dochodom z handlu winem z Bordeaux. Po serii sporów między Filipem VI a Edwardem III Filip w 1337 roku ogłosił, że angielskie posiadłości we Francji zostaną zajęte, co zapoczątkowało wojnę stuletnią.
W trakcie wojny siły angielskie w Gaskonii starały się utrzymać i rozszerzyć swoje terytoria, podczas gdy Francuzi dążyli do ich wyparcia. W 1356 roku Edward, Czarny Książę, poprowadził szeroko zakrojoną kampanię w południowo-zachodniej Francji, powodując znaczne szkody na francuskim terytorium i gospodarce. Król Francji Jan II postanowił zebrać dużą i ruchliwą armię, aby zatrzymać Czarnego Księcia i zmusić go do rozstrzygającej bitwy.
Siły i dowódcy
Angielsko-gaskońska armia liczyła około 6 000 ludzi, w tym 3 000 zbrojnych, 2 000 łuczników i 1 000 lekkiej piechoty, dowodzonych przez Czarnego Księcia. Armia była wysoce profesjonalna, z dobrze wyszkolonymi łucznikami i szlachecką jazdą.
Armia francuska liczyła od 14 000 do 16 000 ludzi, w tym szlachciców, ich świtę i najemników, na przykład genueńskich kuszników. Francuska jazda była zmuszona walczyć pieszo z kopiami skróconymi do 1,5 metra, co ograniczało ich skuteczność. Dowódcą był król Jan II, który starał się zmusić siły angielskie do walki na własnym terytorium.
Przebieg bitwy
Angielscy łucznicy zajęli pozycje na lewym skrzydle na podmokłym terenie, gdzie byli chronieni przed francuską jazdą. Pierwszy francuski atak został odparty, gdy angielscy łucznicy zaatakowali od tyłu konie przeciwnika, które nie były chronione.
Nastąpił atak francuskich zbrojnych w walce wręcz, który również został odparty. Gdy angielskim łucznikom zabrakło strzał, przeszli do walki wręcz, gdzie mieli przewagę dzięki większej mobilności bez zbroi.
Czarny Książę poprowadził następnie jazdę z wzgórza na francuską formację, która pod naporem ataku skrzydłowego rozpadła się i zaczęła się wycofywać. Armia francuska rozproszyła się, a Anglicy pojmali wielu Francuzów, w tym króla Jana II i jego syna Filipa.
Straty
Straty francuskie obejmowały około 2 500 zabitych rycerzy oraz od 1 500 do 3 800 piechurów zabitych lub wziętych do niewoli. Straty po stronie angielskiej nie są wiarygodnie udokumentowane w źródłach.
Następstwa i znaczenie
Po bitwie zawarto dwuletni rozejm, a Czarny Książę odprowadził pojmanego króla Jana II do Londynu. W kolejnych latach we Francji wybuchły powstania ludowe, a negocjacje o zakończeniu wojny i okup za króla Jana przeciągały się.
W 1359 roku Edward III rozpoczął kolejną kampanię, która doprowadziła do zawarcia pokoju w Brétigny w 1360 roku, kiedy Francja odstąpiła rozległe terytoria Anglii. Choć traktat na pewien czas zakończył walki, wojna wybuchła na nowo w 1369 roku i zakończyła się zwycięstwem Francji w 1453 roku.
Użyty sprzęt
Kluczowe fazy
- Pierwszy atak francuskiej jazdy — Francuska jazda zaatakowała, ale została odparta przez angielskich łuczników z podmokłego terenu.
- Walka wręcz francuskich zbrojnych — Francuscy zbrojni przeszli do walki wręcz, ale ich atak ponownie został odparty.
- Angielski kontratak Czarnego Księcia — Czarny Książę poprowadził jazdę ze wzgórza, co spowodowało rozpad francuskiej formacji.
- Odwrot i rozproszenie armii francuskiej — Pod naporem angielskiego ataku armia francuska wpadła w panikę i rozproszyła się.
Uzbrojenie i technika
Ciekawostki
- Francuska jazda walczyła pieszo i z kopiami skróconymi do 1,5 metra.
- Angielscy łucznicy zajęli pozycje na podmokłym terenie, który chronił ich przed atakiem konnicy.
- Francuski król Jan II został pojmany wraz ze swoim synem Filipem podczas bitwy.
- Francuscy genueńscy kusznicy strzelali wolniej niż angielscy łucznicy, ale ich pociski były skuteczniejsze.
- Armia angielska była uważana za najbardziej profesjonalną i najlepiej wyszkoloną w tamtym czasie.
Najczęstsze pytania
- Kiedy i gdzie odbyła się bitwa pod Poitiers?
- Bitwa odbyła się 19 września 1356 roku pod Nouaillé-Maupertuis, 5 mil na południe od Poitiers we Francji.
- Kto dowodził siłami angielskimi i francuskimi w bitwie?
- Siłami angielskimi dowodził Czarny Książę (Edward z Walii), francuskimi król Jan II Dobry.
- Jaki był wynik bitwy pod Poitiers?
- Siły angielsko-gaskońskie odniosły zwycięstwo i pojmały francuskiego króla Jana II oraz jego syna Filipa.
- Jakie były przybliżone liczebności wojsk po obu stronach?
- Anglicy mieli około 6 000 ludzi, Francuzi między 14 000 a 16 000 ludzi.