Bitwa pod Saint-Quentin

Tło i przyczyny

Bitwa pod Saint-Quentin była decydującym starciem w ramach wojny włoskiej w latach 1551–1559, która była częścią długotrwałej rywalizacji między Francją a Monarchią Habsburską o dominację w Europie. Konflikt toczył się na kilku frontach i obejmował także inne europejskie mocarstwa, w tym Anglię, która w tej fazie wojny wspierała Habsburgów.

Bezpośrednią przyczyną bitwy była próba armii francuskiej odciążenia oblężonego miasta Saint-Quentin w Pikardii, które było atakowane przez wojska hiszpańskie i ich sojuszników. Wynik bitwy miał zasadniczy wpływ na dalszy przebieg wojny i pozycję obu rywalizujących dynastii w Europie.

Siły i dowódcy

Armia habsbursko-hiszpańska była dowodzona przez księcia Emanuela Filiberta Sabaudzkiego i wspierana przez około 7 000 angielskich sojuszników. Po drugiej stronie stała armia francuska pod dowództwem Anne de Montmorency, księcia de Montmorency, oraz Ludwika de Gonzague.

Armia francuska liczyła około 26 000 ludzi, a jej celem było przełamanie oblężenia i udzielenie pomocy miastu Saint-Quentin.

Przebieg bitwy

Bitwa odbyła się 10 sierpnia, w dzień św. Wawrzyńca, kiedy wojska hiszpańskie wraz z angielskimi sojusznikami oblegały Saint-Quentin. Francuski dowódca Montmorency próbował z armią około 26 000 ludzi oswobodzić miasto.

Montmorency zdecydował się spróbować przedostać do miasta przez bagna, aby obejść główne pozycje hiszpańskie. Ten manewr jednak spowolnił odwrót Francuzów, co umożliwiło wojskom hiszpańskim zaatakowanie osłabionych Francuzów.

W wyniku opóźnionego odwrotu Francuzi zostali pokonani, a Montmorency dostał się do niewoli. Podczas walk poważnie uszkodzony został także kolegiacki kościół w Saint-Quentin w wyniku pożaru.

Straty

Źródła nie podają konkretnych liczb strat po żadnej ze stron.

Następstwa i znaczenie

Po zwycięstwie pod Saint-Quentin król Hiszpanii Filip II zdecydował się nie kontynuować ofensywy i wycofał się do Niderlandów Hiszpańskich, gdzie od 1555 roku był gubernatorem. Bitwa oznaczała ciężką klęskę dla Francji i osłabiła jej pozycję w konflikcie.

W 1558 roku nastąpiła kolejna klęska Francuzów w bitwie pod Gravelines. Wojna zakończyła się dopiero w 1559 roku pokojem w Cateau-Cambrésis, który potwierdził hiszpańską dominację w Europie.

Kluczowe fazy

1. Oblężenie Saint-Quentin — Wojska hiszpańskie wraz z angielskimi sojusznikami oblegały miasto Saint-Quentin w Pikardii.
2. Próba przełamania przez Francuzów — Armia francuska pod dowództwem Montmorency'ego próbowała przedostać się do miasta przez bagna, aby ulżyć oblężonym.
3. Opóźniony odwrót i klęska — Opóźniony odwrót wojsk francuskich umożliwił wojskom hiszpańskim atak i zdecydowane pokonanie Francuzów, przy czym Montmorency dostał się do niewoli.

Ciekawostki

• Bitwa rozegrała się w dzień św. Wawrzyńca, co miało dla króla Hiszpanii Filipa II znaczenie religijne.
• Na pamiątkę zwycięstwa w dzień św. Wawrzyńca Filip II kazał zbudować pałac El Escorial w kształcie rusztu, na którym święty został zamęczony.
• Francuz Martin Guerre, później znany z powodu sprawy swojej tożsamości, walczył w bitwie po stronie hiszpańskiej i stracił tam nogę.
• Podczas bitwy kolegiacki kościół w Saint-Quentin został poważnie uszkodzony przez pożar.
• W języku hiszpańskim powstało powiedzenie 'Se armó la de San Quintín' na określenie wielkiego sporu lub zamieszania.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie odbyła się bitwa pod Saint-Quentin?

Bitwa miała miejsce 10 sierpnia 1557 roku pod miastem Saint-Quentin w Pikardii.

Kto dowodził zwycięską armią w bitwie pod Saint-Quentin?

Zwycięską armią habsbursko-hiszpańską dowodził książę Emanuel Filibert Sabaudzki.

Jaki był wynik bitwy pod Saint-Quentin?

Bitwa zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem wojsk habsbursko-hiszpańskich i pojmaniem francuskiego dowódcy Montmorency'ego.

Jakie znaczenie miała bitwa dla dalszego przebiegu wojny?

Bitwa oznaczała ciężką klęskę dla Francji i przyczyniła się do zawarcia pokoju w Cateau-Cambrésis w 1559 roku.