Samolot · Japonia · 1940

Mitsubishi A6M Zero

Japoński pokładowy myśliwiec, na początku wojny na Pacyfiku obawiany za swoją zwrotność i zasięg.

Mitsubishi A6M Zero
📷 D. Miller · CC BY 2.0

Opis

Mitsubishi A6M, znany jako Zero, był pokładowym myśliwcem japońskiej cesarskiej marynarki wojennej, którego rozwój rozpoczął się w 1937 roku na podstawie wymagań zastąpienia typu A5M. Zespół konstrukcyjny pod kierownictwem Jirō Horikoshiego zaprojektował lekki dolnopłat z dwurzędowym czternastocylindrowym silnikiem gwiazdowym, chowanym podwoziem i osłoniętą kabiną pilota. Samolot został zbudowany z naciskiem na jak najniższą masę, co doprowadziło do braku pancerza i zbiorników samozamykających się, ale umożliwiło osiągnięcie doskonałej zwrotności, wspinaczki i dużego zasięgu.

Pierwszy prototyp wzbił się w powietrze w kwietniu 1939 roku, a produkcja seryjna rozpoczęła się w 1940 roku. Samoloty były wykonane głównie z lekkiego stopu „extra super duralumin”, który był wytrzymały i lekki, ale podatny na korozję. Zero było wyposażone w potężną uzbrojenie i dzięki niskiej masie oraz dużej powierzchni skrzydeł miało wyjątkowo niską prędkość lądowania i przeciągnięcia, co czyniło go jednym z najnowocześniejszych pokładowych myśliwców swojej epoki.

Dane techniczne

Kraj pochodzeniaJaponia
Wprowadzenie1940
Maks. prędkość~530 km/h
Zasięg~3 100 km
Załoga1

Służba i użycie bojowe

Zero zostało po raz pierwszy użyte bojowo w Chinach w 1940 roku, gdzie szybko zyskało reputację doskonałego myśliwca dzięki swojej zwrotności i długiemu zasięgowi. W czasie ataku na Pearl Harbor na pierwszej linii znajdowało się 328 maszyn, a Zero stało się dominującym myśliwcem japońskiej marynarki na początku wojny na Pacyfiku. Dzięki swoim właściwościom przewyższało większość samolotów alianckich i osiągało wysoki stosunek zestrzeleń.

W miarę trwania wojny alianci opracowali nowe taktyki i wprowadzili nowocześniejsze samoloty, które potrafiły wykorzystać słabości Zero, zwłaszcza jego słabą ochronę i gorszą sterowność przy wysokich prędkościach. Mimo to Zero pozostało w służbie do końca wojny, w tym w atakach kamikaze i w różnych modyfikacjach, a wyprodukowano go w większej liczbie niż jakikolwiek inny japoński samolot bojowy II wojny światowej.

Warianty

A6M2 model 11/21Pierwsze wersje seryjne z silnikiem Nakajima Sakae 12, składanymi końcówkami skrzydeł (od modelu 21) i podstawowym uzbrojeniem; model 21 miał ręcznie składane końcówki skrzydeł.
A6M3 model 32/22/22AWersja z mocniejszym silnikiem Sakae 21, skróconym rozpiętością (model 32), później ponownie z okrągłymi końcówkami skrzydeł i większymi zbiornikami paliwa (model 22/22A); niektóre eksperymentalnie z działkami 30mm.
A6M5 model 52/52A/52B/52CWzmocniona powłoka skrzydła, stałe końcówki skrzydeł, ulepszone uzbrojenie i ochrona pilota, możliwość przenoszenia rakiet (model 52C).
A6M6c model 53CWersja z silnikiem Sakae 31A i wtryskiem wody/metanolu, samozamykające się zbiorniki w skrzydłach; wyprodukowano tylko kilka sztuk.
A6M7 model 63Myśliwiec przebudowany na bombowiec nurkujący, możliwość przenoszenia bomby do 500 kg i dwóch dodatkowych zbiorników paliwa.
A6M8c model 54CWersja prototypowa z silnikiem Mitsubishi Kinsei 62, wzmocnionym łożyskiem silnika i uzbrojeniem tylko w skrzydłach; zbudowano tylko dwa prototypy.
A6M2-K, A6M5-KDwumiejscowe wersje szkoleniowe z przerobioną kabiną i usuniętą częścią uzbrojenia.
A6M5d-SWersja nocnego myśliwca z dodatkowym działkiem 20mm skierowanym skośnie do góry w kadłubie.

Ciekawostki

  • Zero było pierwszym pokładowym myśliwcem japońskiej marynarki z chowanym podwoziem i osłoniętą kabiną.
  • Samolot był wykonany głównie z lekkiego stopu „extra super duralumin”, który był wtedy tajny i bardzo zaawansowany.
  • Pierwsze niemal nienaruszone Zero zdobyli alianci dopiero w czerwcu 1942 roku po awaryjnym lądowaniu na wyspie Akutan.
  • Zero nie miało pancerza ani samozamykających się zbiorników, co zwiększało jego podatność na uszkodzenia w walce.
  • W trakcie wojny Zero było używane także w atakach kamikaze oraz powstały specjalne wersje do walki nocnej i szkolenia.

Najczęstsze pytania

Jaka była główna zaleta Zero w porównaniu do samolotów alianckich na początku wojny?
Zero wyróżniało się wyjątkową zwrotnością, długim zasięgiem i silnym uzbrojeniem, co dawało mu przewagę nad większością alianckich myśliwców w pierwszych latach wojny.
Dlaczego Zero było tak podatne na uszkodzenia w walce?
Ze względu na dążenie do jak najniższej masy Zero nie miało pancerza ani samozamykających się zbiorników, co oznaczało, że było bardzo podatne na pożary i eksplozje po trafieniu.
Jakie były główne wersje Zero?
Do głównych wersji należały A6M2, A6M3, A6M5, A6M6, A6M7 oraz prototypowa A6M8, a także specjalne wersje szkoleniowe i nocne myśliwce.
Jaki był maksymalny zasięg Zero?
Maksymalny zasięg podstawowej wersji A6M2 wynosił 3 105 km.

Źródła

Użyty w bitwach

Podobny sprzęt

← Cały sprzęt